Tomtatluanantiensy ncs nguyenthiphuongthao

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO – BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC THỦY LỢI VIỆT NAM VI Ệ N KH O A H Ọ C T H ỦY L Ợ I MIỀ N NAM ==================== NGUYỄN ĐẶNGTHỊ PHƯƠNG THANH LÂMTHẢO NGHIÊN XÂY DỰNG MÔ CỨU HÌNHCƠ CHẾ HỢP THÍCH THỦY ĐỘNG CHO LỰC TÍNH TOÁN HỆ VÀ VẬN CHUYỂN BÙN CÁT KHU VỰC BỜ BIỂN THỐNG CÔNG TRÌNH TỔNG HỢP TIÊU THOÁT NƯỚC ĐÔ TỈNH TRÀ VINH, ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHỈNH TRỊ THỊ VÙNG ẢNH HƯỞNG TRIỀU Chuyên ngành: Kỹ thuật Tài nguyên nước Chuyên ngành: Kỹ thuật Xây dựng công trình thủy Mã ngành: 62 58 02 12 Mã ngành: 958 02 02 TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT TP Hồ Chí Minh-2015 Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2019 Công trình được hoàn thành tại: VIỆN KHOA HỌC THỦY LỢI MIỀN NAM Người hướng dẫn khoa học: 1. Lương Văn Thanh Phản biện 1: GS. Nguyễn Thế Hùng Phản biện 2: GS. Nguyễn Tất Đắc Phản biện 3: PGS.

Nguyễn Bá Quỳ Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng đánh giá luận án cấp Viện họp tại Viện Khoa học Thuỷ lợi miền Nam, vào hồi giờ ngày tháng năm. Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện: Thư viện Quốc gia Việt Nam Thư viện Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam Thư viện Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam 1 MỞ ĐẦU 0. Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Trong những năm g n đ y, tình trạng bờ biển và hệ thống đ b sạt l nghi m trọng, ảy ra tr n phạm vi rộng lớn đối với h u như tất cả các tỉnh ven biển ĐBSCL, ảnh hư ng đáng kể tới sự phát triển kinh tế của các ngành li n quan đến khai thác tổng hợp dải ven biển. Đặc điểm diễn biến của các dải ven biển có u thế rất khác nhau tùy thuộc vào đ a chất ven biển, các yếu tố từ đại dương, yếu tố tác động từ sông, tác động của con người,… Việc nghi n cứu s u các vấn đề về cơ chế động lực – vận chuyển bùn cát khu vực ven biển tỉnh Trà Vinh, phục vụ công tác chỉnh tr và bảo vệ bờ biển nhằm đáp ứng các y u c u cấp bách về thực tiễn như sau: (i) y u c u về phòng chống sạt l ; (ii) y u c u về bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn; (iii) y u c u bảo vệ môi trường ven biển phục vụ du l ch và sinh thái; (iv) y u c u về giải pháp công trình mới phục vụ chỉnh tr và bảo vệ ổn đ nh bờ biển.

Ý NGHĨA KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Nghi n cứu về bờ biển c n chú trọng đến 3 đặc trưng cơ bản của môi trường đới bờ biển là: (i) Thủy động lực (chủ yếu là sóng, triều và dòng chảy); (ii) Vận chuyển bùn cát (phù sa lơ lửng và tr m tích đáy); (iii) Hình thái (diễn biễn bồi và ói của bờ biển). Những đặc trưng nói tr n là các vấn đề mấu chốt và khó khăn nhất trong nghi n cứu để chỉnh tr và y dựng công trình bảo vệ bờ biển. Bờ biển Trà Vinh có v trí nằm kẹp giữa hai cửa sông lớn của sông M Công (Cung H u – Cổ Chi n và Đ nh An – Tr n Đề). Những yếu tố tác động l n cơ chế hoạt động của 3 đặc trưng cơ bản trong môi trường đới bờ biển Trà Vinh là: dòng chảy-chuyển tải bùn cát từ sông M Công, dòng chảy biển, sóng, gió, thủy triều, đ a chất vùng bờ, khí hậu vùng nhiệt đới gió mùa, tác động của con người, biến đổi khí hậu,… Luận án sử dụng phương pháp mô hình toán nghi n cứu sự ảnh 2 hư ng của các yếu tố đến toàn bộ quá trình động lực – vận chuyển bùn cát và những biến đổi về mặt hình thái, để từ đó y dựng được cơ s khoa học nhằm chỉnh tr và ổn đ nh bờ biển Trà Vinh.

MỤC TIÊU CỦA LUẬN ÁN - Mô phỏng diễn biến về thủy hải văn, thủy lực nhằm làm sáng tỏ các yếu tố động lực ảnh hư ng đến sự biến động đường bờ và u thế phát triển bờ biển tỉnh Trà Vinh. - Xác lập các cơ s khoa học để đ nh hướng các giải pháp chỉnh tr nhằm ổn đ nh vùng bờ biển tỉnh Trà Vinh. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN 1. Luận án đã đánh giá một cách tổng hợp, có hệ thống các yếu tố động lực chính tác động g y thay đổi hình thái khu vực bờ biển Trà Vinh.

Luận án đã ác lập được u thế biến động đ a hình đáy theo thời gian dưới tác động gia tăng mực nước biển và suy giảm bùn cát từ sông ra. Đề uất được giải pháp chỉnh tr hợp lý. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ XÓI MÒN BỜ BIỂN VÀ CÁC GIẢI PHÁP BẢO VỆ 1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VỀ XÓI LỞ BỜ BIỂN 1.

Nguy n nh n và cơ chế ói l /bồi lắng của bờ biển bùn có rừng ngập mặn a) Các yếu tố động lực tác động lên vùng bờ biển Tổng quan các nội dung nghi n cứu của các nhà khoa học trong nước và tr n thế giới về các yếu tố thủy động lực ven biển từ trước đến nay, có thể gom lại 5 vấn đề sau: - Nghi n cứu tác động của sóng gió và sóng nước d ng đến diễn biến bờ biển. - Nghi n cứu tác động của thủy triều đến diễn biến bờ biển. - Nghi n cứu ảnh hư ng của nước biển d ng do biến đổi khí hậu (dài hạn) và do bão (tức thời) đến diễn biến bờ biển. - Nghi n cứu tác động của dòng chảy từ sông trong mùa lũ và 3 mùa kiệt đến diễn biến bờ biển.

- Nghi n cứu tác động của lực Coriolis đến dòng chảy biển. b) Quá trình vận chuyển bùn cát ven biển Về hướng di chuyển vận chuyển bùn cát bờ biển có thể chia thành hai loại: vận chuyển bùn cát vuông góc với bờ (vào và a bờ) và vận chuyển bùn cát dọc bờ. Vận chuyển bùn cát vuông góc với bờ g y ra thay đổi hình thái ngắn hạn, trong khi vận chuyển dọc bờ biển g y ra những thay đổi dài hạn của hình thái một vùng ven biển. Về tính chất hạt có thể chia bùn cát ven biển thành hai loại: - Bùn cát kết dính (bùn - đường kính hạt <0,063mm): chủ yếu vận chuyển trong trạng thái lơ lửng.

Trong nước mặn (khu vực cửa sông) uất hiện quá trình kết bông và keo tụ thành các khối (flocs). - Bùn cát rời (cát - có đường kính >0,063mm): tồn tại rời rạc trong mọi trạng thái, dòng vận chuyển cát thô chủ yếu là dòng di đẩy. c) Nguyên nhân và cơ chế xói lở/bồi lắng của bờ biển bùn có rừng ngập mặn Nguy n nh n chính của hiện tượng ói l là do “mất c n bằng bùn cát”. Quá trình “mất c n bằng bùn cát” ảy ra như một “vòng lặp tiếp nối” từ việc ảnh hư ng của các tác động phát triển ã hội của con người, đến những nỗ lực phục hồi rừng ngập mặn bằng các giải pháp công trình cứng bao chặt bờ biển (coastal squeeze),.

Các công trình bảo vệ bờ biển Các công trình chống ói, bảo vệ bờ biển gồm có: - Các công trình dọc bờ: (tường chắn sóng, đ , kè) bảo vệ bờ biển hoặc các đụn cát chống ói mòn g y ra b i dòng chảy và sóng. - Các công trình vuông góc với bờ: Thường gọi là mỏ hàn, được sử dụng để làm gián đoạn vận chuyển bùn cát dọc bờ, nó không có tác dụng ngăn bùn cát trong chuyển động bùn cát vuông góc với bờ. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU XÓI LỞ Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VIỆT NAM 1. Một số nghi n cứu của tác giả nước ngoài Các công trình tính toán chung về động lực học, sóng,… bao hàm cho toàn biển Đông Nam Bộ: K.

Yanagi và Takao (1997), Duan Yi-hong Qin Zeng-hao, Li Yong-ping (1997) và Đài Loan Yu et al. Các công trình nghi n cứu kết hợp của tác giả nước ngoài và 4 trong nước Công trình nghi n cứu sự biến đổi các yếu tố thủy động lực và vận chuyển bùn cát, diễn biến bồi/ ói khu vực ven biển ĐBSCL: Wolanski, Nguyễn Hữu Nh n (1998, 2005), Tổ chức Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA – 2012). Nghi n cứu về những thay đổi dài hạn của đường bờ biển Trà Vinh qua nhiều thời kỳ (Toru Tamura – Nhật Bản). Nguyễn Trung Thành và nnk.

(2011) nghi n cứu về động lực dòng chảy ven bờ cho thấy sự chiếm ưu thế của dòng chảy ven bờ về phía tây nam vào mùa đông dưới ảnh hư ng của gió mùa đông bắc, từ đó khẳng đ nh được sự chiếm ưu thế của quá trình vận chuyển tr m tích dọc bờ về phía t y nam trong mùa này. Dự án EU- AFD năm 2017 do cơ quan phát triển Pháp kết hợp với Viện KHTL miền Nam, là dự án nghi n cứu về quá trình ói l vùng ven biển ĐBSCL và tập trung nhiều vào vùng ven biển Gò Công và U Minh. Kết quả nghi n cứu trong nước Nguyễn Đ ch Dỹ (2010) nghi n cứu đ a chất-đ a mạo vùng cửa sông và khu vực đới bờ 4 tỉnh ven biển ĐBSCL cho thấy lớp tr m tích ph n tr n cùng (mới nhất) của vùng biển ven bờ Trà Vinh có nguồn gốc chủ yếu từ sông – biển. Vũ Duy Vĩnh và nnk.

(2014) nghi n cứu, đánh giá biến động đ a hình vùng ven bờ ch u thổ sông M Công trường hợp hiện trạng và dưới ảnh hư ng của nước biển d ng. Nguyễn Hữu Nh n (2015) sử dụng mô hình Mike 21 F/M nghi n cứu về nguy n nh n, cơ chế hình thành các bãi bồi Cà Mau. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU XÓI LỞ BỜ BIỂN TRÀ VINH 1. Kết quả nghi n cứu của tác giả nước ngoài Nghi n cứu về những thay đổi ngắn hạn (diễn biến bồi/ ói) của bờ biển Trà Vinh (Anthony, Dussouillez, 2017).

Kết quả nghi n cứu trong nước Các nghi n cứu chuy n s u cho ri ng vùng bờ biển Trà Vinh phải kể đến Hoàng Văn Hu n (2008, 2013, 2014) về chế độ thủy động lực, diễn biến bồi/ ói và đề uất các giải pháp phòng chống ói l .