Luận án TS: Tham vấn cộng đồng trong quản lý đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số Hướng Hóa

1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TRẦN TRỌNG TẤN THAM VẤN CỘNG ĐÒNG TRONG QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI ĐỐI VỚI ĐÒNG BÀO DÂN TỘC THIÊU SỐ TẠI HUYỆN HƯỚNG HÓA, TỈNH QUẢNG TRỊ LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HUẾ - 2021 ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TRẦN TRỌNG TẤN THAM VẤN CỘNG ĐÒNG TRONG QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI ĐỐI VỚI ĐÒNG BÀO DÂN TỘC THIÊU SỐ TẠI HUYỆN HƯỚNG HÓA, TỈNH QUẢNG TRỊ LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 9850103 NGƯỜI HƯỚNG DẤN KHOA HỌC: • PGS. NGUYỄN HỮU NGỮ PGS. HUỲNH VĂN CHƯƠNG HUẾ - 2021 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án này là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào.

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Thành phố Huế, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án Trần Trọng Tấn 2 LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành công trình nghiên cứu, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của nhiều tập thể, cá nhân. Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn của mình đến các quý thầy giáo hướng dẫn trực tiếp là PGS.TS Nguyễn Hữu Ngữ và PGS. Huỳnh Văn Chương đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án.

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu Nhà trường, quý thầy cô giáo trong Khoa Tài nguyên đất và Môi trường nông nghiệp, Phòng Đào tạo và Công tác sinh viên của Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế đã tạo điều kiện thuận lợi và góp ý nhiều cho tôi trong quá trình hoàn thiện luận án. Tôi cũng xin gửi lòng biết ơn chân thành tới lãnh đạo và cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Hướng Hóa; Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Hướng Hóa, Ban Quản lý dự án xây dựng và phát triển quỹ đất huyện Hướng Hóa, Hạt Kiểm lâm huyện Hướng Hóa cùng cán bộ, bà con nhân dân các xã trong khu vực nghiên cứu tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá trình điều tra, khảo sát thực địa, thu thập số liệu. Xin cảm ơn các em sinh viên đã giúp đỡ, hỗ trợ nhiệt tình cho tôi trong quá trình điều tra, khảo sát thực địa, thu thập số liệu. Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, người thân và bạn bè đã luôn động viên, giúp đỡ để tôi thực hiện công trình nghiên cứu này.

Thành phố Huế, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án Trần Trọng Tấn 111 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DTTS Dân tộc thiêu sô TVCĐ Tham vấn cộng đồng UBND Ủy ban nhân dân HĐND Hội đồng nhân dân TN&MT Tài nguyên và Môi trường QHSDĐ Quy hoạch sử dụng đất KHSDĐ Kế hoạch sử dụng đất QH, KHSDĐ Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất QHNTM Quy hoạch nông thôn mới BT, HT, TĐC Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư GĐ, GR Giao đất, giao rừng GPMB Giải phóng mặt bằng GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Trách nhiệm hữu hạn một thành TNHH MTV viên THPT Trung học phổ thông HTTV Hình thức tham vấn KV Khu vực CĐDC Cộng đồng dân cư HGĐ, CN Hộ gia đình, cá nhân Nông nghiệp và phát triên nông NN&PTNT thôn BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường BXD Bộ Xây dựng iv DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Danh mục các tài liệu, số liệu thứ cấp đã thu thập.2: Thông tin số lượng cán bộ được phỏng vấn của đề tài. Phân bố số người được hỏi về các loại phiếu phỏng vấn người dân. Một số thông tin chung về mẫu phỏng vấn của đề tài.5: Các chỉtiêu và tiêuchí đánh giá TVCĐ trong GĐ, GR.6: Các chỉtiêu và tiêuchí đánh giá TVCĐ trong BT, HT,TĐC.7: Các chỉtiêu và tiêuchí đánh giá TVCĐ trong lập, điềuchỉnh QH, KHSDĐ cấp huyện và cấp xã.1: Quy mô và cơ cấu các loại đất huyện Hướng Hoá.2: Tình hình dân số, lao động của huyện Hướng Hóa năm 2020.3: Hiện trạng sử dụng đất năm 2019 của huyện Hướng Hóa. Kết quả giao đất lâm nghiệp cho tổ chức và hộ gia đình, cá nhân quản lý tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.5: Kết quả giao rừng tự nhiên cho cộng đồng dân cư quản lý giai đoạn 2006-2013 tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.6: Kết quả giao rừng tự nhiên cho cộng đồng dân cư quản lý giai đoạn 2016-2019 tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.7: Tổng hợp kết quả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại huyện Hướng Hóa giai đoạn 2012 - 2020.8: Kết quả thực hiện các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất kỳ trước.9: Tình hình tiếp cận các hình thức TVCĐ của người dân DTTS.10: Tình hình tiếp cận các hình thức TVCĐ tính trên một hộ DTTS.11: So sánh kết quả đánh giá hình thức TVCĐ trong BT, HT, TĐC khi Nhà ước thu hồi đất của đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Hướng Hóa.12: Kết quả đánh giá hình thức TVCĐ trong BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất của đồng bào dân tộc thiểu số theo khu vực nghiên cứu.13: So sánh kết quả đánh giá nội dung TVCĐ trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất của đồng bào dân tộc thiểu số.14: Kết quả đánh giá nội dung TVCĐ trong BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất của đồng bào dân tộc thiểu theo khu vực nghiên cứu.15: So sánh kết quả TVCĐ trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất của đồng bào dân tộc thiểu số.16: Đánh giá kết quả TVCĐ trong BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất của đồng bào dân tộc thiểu số theo khu vực nghiên cứu.17: So sánh kết quả đánh giá TVCĐ về đơn giá bồi thường chính thức với đơn giá bồi thường dự kiến.18: So sánh kết quả đánh giá hình thức tham vấn cộng đồng trong giao đất, giao rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Hướng Hóa.19: Đánh giá hình thức tham vấn cộng đồng trong giao đất, giao rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số theo khu vực nghiên cứu.20: So sánh kết quả đánh giá nội dung tham vấn cộng đồng trong giao đất, giao rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số.21: So sánh kết quả đánh giá nội dung quy trình giao đất, giao rừng theo khu vực nghiên cứu.22: So sánh kết quả đánh giá chỉ tiêu kết quả tham vấn cộng đồng trong giao đất, giao rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Hướng Hóa .23: So sánh đánh giá phương án giao đất, giao rừng chính thức so với phương án sơ bộ.24: Tình hình tiếp cận các hình thức TVCĐ trong lập QHSDĐ cấp xã.25: Số hình thức TVCĐ trong QHSDĐ cấp xã mà một người dân tộc thiểu số tiếp cận được.26: Tình hình đóng góp ý kiến của người DTTS trong tham vấn cộng đồng.27: Nguyên nhân đồng bào DTTS không đóng góp ý kiến cho phương án QHSDĐ cấp xã.28: So sánh kết qủa đánh giá hình thức tham vấn cộng đồng dân tộc thiểu số trong lập phương án điều chỉnh QHSDĐ của huyện Hướng Hóa.29: So sánh kết quả đánh giá nội dung TVCĐ dân tộc thiểu số trong lập phương án điều chỉnh QHSDĐ của huyện Hướng Hóa.30: Đánh giá kết quả TVCĐ dân tộc thiểu số trong điều chỉnh QHSDĐ huyện Hướng Hóa.31: So sánh kết quả đánh giá các chỉ tiêu chính thức với các chỉ tiêu sơ bộ.32: So sánh kết quả đánh giá hình thức tham vấn cộng đồng dân tộc thiểu số.

trong lập QHSDĐ cấp xã tại huyện Hướng Hóa.33: Kết quả đánh giá hình thức TVCĐ dân tộc thiểu số trong lập QHSDĐ cấp xã theo địa phương.34: Đánh giá nội dung TVCĐ dân tộc thiểu số trong lập QHSDĐ cấp xã.35: Kết quả đánh giá nội dung TVCĐ dân tộc thiểu số trong lập QHSDĐ cấp xã theo trình độ học vấn.36: Kết quả đánh giá nội dung TVCĐ dân tộc thiểu số trong lập QHSDĐ cấp xã theo địa phương.37: So sánh kết quả TVCĐ dân tộc thiểu số trong lập QHSDĐ cấp xã.38: Đánh giá kết quả TVCĐ dân tộc thiểu số trong lập QHSDĐ cấp xã theo trình độ học vấn.39: So sánh kết quả đánh giá các chỉ tiêu phương án QHSDĐ chính thức so với phương án sơ bộ.140 7 DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1. Các mức độ tham gia của người dân theo quan điểm của S.1: Sơ đồ mô hình tổ chức cộng đồng tham gia trong các hoạt động quy hoạch bảo tồn và tái phát triển đô thị tại thành phố Kyoto (Nhật Bản).1: Sơ đồ hành chính huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.2: Biến động các chỉ tiêu kinh tế huyện Hướng Hóa qua các năm 2015, 2020 .3: Cơ cấu giá trị sản xuất huyện Hướng Hóa các năm 2015 và 2020.4: Cơ cấu (%) sử dụng đất năm 2019 của huyện Hướng Hóa.5: Cơ cấu (%) về diện tích đất lâm nghiệp được giao cho các đối tượng.6: Diện tích rừng tự nhiên giao cho cộng đồng quản lý giai đoạn 2006-2013 .7: Diện tích rừng tự nhiên giao cho cộng đồng quản lý giai đoạn 2016-2019 .8: Kết quả thực hiện phương án QHSDĐ huyện Hướng Hóa đến năm 2020 75 Hình 3.9: Các hình thức TVCĐ trong BT, HT, TĐC được huyện Hướng Hóa tổ chức .10: Số lượng hình thức TVCĐ mà một mẫu tiếp cận được.11: Giá trị trung bình chung đánh giá các tiêu chí về hình thức TVCĐ trong BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất của đồng bào DTTS tại huyện Hướng Hóa.12: Kết quả đánh giá nội dung TVCĐ trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất của đồng bào dân tộc thiểu số.13: Đánh giá kết quả TVCĐ trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất của đồng bào dân tộc thiểu số.14: Kết quả đánh giá hình thức tham vấn cộng đồng trong giao đất, giao rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Hướng Hóa.15: Kết quả đánh giá nội dung tham vấn cộng đồng trong giao đất, giao rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Hướng Hóa.16: Kết quả đánh giá chỉ tiêu kết quả tham vấn cộng đồng trong giao đất, giao rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện Hướng Hóa.17: Ý kiến của người dân DTTS về công tác TVCĐ trong điều chỉnh QHSDĐ huyện Hướng Hóa giai đoạn 2016 - 2020.18: Nhu cầu của người dân DTTS về tiếp cận thông tin TVCĐ trong điều chỉnh QHSDĐ huyện Hướng Hóa giai đoạn 2016 - 2020.19: Nhu cầu của người dân DTTS về tiếp cận thông tin TVCĐ trong lập KHSDĐ cấp huyện hàng năm tại huyện Hướng Hóa giai đoạn 2015 - 2019.