Luận án tiến sĩ sự chuyển đổi thi pháp từ ca dao cổ truyền đến ca dao hiện đại t

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Nguyễn Hằng Phƣơng SỰ CHUYỂN ĐỔI THI PHÁP TỪ CA DAO CỔ TRUYỀN ĐẾN CA DAO HIỆN ĐẠI (Trên tư liệu ca dao trữ tình người Việt) Chuyên ngành: Văn học dân gian Mã số : 50407 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN HÀ NỘI - 2004 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Nguyễn Hằng Phƣơng SỰ CHUYỂN ĐỔI THI PHÁP TỪ CA DAO CỔ TRUYỀN ĐẾN CA DAO HIỆN ĐẠI (Trên tư liệu ca dao trữ tình người Việt) Chuyên ngành: Văn học dân gian Mã số : 50407 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGỮ VĂN Người hướng dẫn khoa học GS. NGUYỄN XUÂN KÍNH PGS. TRẦN ĐỨC NGÔN HÀ NỘI - 2004 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Chương 1 .12 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TẾ CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU SỰ CHUYỂN ĐỔI THI PHÁP TỪ CA DAO CỔ TRUYỀN ĐẾN CA DAO HIỆN ĐẠI. Thi pháp, thi pháp học và thi pháp văn học dân gian.

Thi pháp và thi pháp học. Thi pháp văn học dân gian. Khái niệm ca dao cổ truyền và vấn đề ca dao hiện đại. Khái niệm ca dao cổ truyền.

Vấn đề ca dao hiện đại .51 SỰ CHUYỂN ĐỔI ĐỀ TÀI VÀ CẢM HỨNG CHỦ ĐẠO .51 TỪ CA DAO CỔ TRUYỀN ĐẾN CA DAO HIỆN ĐẠI. Đề tài trong ca dao cổ truyền và ca dao hiện đại. Khái niệm đề tài. Vấn đề đề tài trong sáng tạo văn học nghệ thuật và việc nghiên cứu nó trong quá trình tìm hiểu các yếu tố thi pháp của ca dao người Việt.

Những đề tài có mặt trong ca dao. Cảm hứng chủ đạo trong ca dao cổ truyền và ca dao hiện đại. Khái niệm cảm hứng chủ đạo và việc tìm hiểu cảm hứng chủ đạo trong văn học nghệ thuật. Cảm hứng chủ đạo trong ca dao .93 SỰ CHUYỂN ĐỔI CỦA NHÂN VẬT TRỮ TÌNH .93 TỪ CA DAO CỔ TRUYỀN ĐẾN CA DAO HIỆN ĐẠI.

Khái niệm nhân vật trữ tình. Khái niệm nhân vật trữ tình trong ca dao. Những điểm tương đồng và dị biệt về phương diện nhân vật trữ tình giữa ca dao cổ truyền và ca dao hiện đại. Những điểm tương đồng.

Những điểm dị biệt .142 SỰ CHUYỂN ĐỔI NGÔN NGỮ .142 TỪ CA DAO CỔ TRUYỀN ĐẾN CA DAO HIỆN ĐẠI. Ca dao với các phương thức nghệ thuật tạo hình và biểu hiện. 144 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Khái niệm phương thức tạo hình, phương thức biểu hiện và mối quan hệ giữa chúng với chức năng phản ánh hiện thực của văn học nghệ thuật và ca dao.

Những khác biệt giữa ca dao cổ truyền và ca dao hiện đại trong việc sử dụng các phương thức nghệ thuật. Ca dao với tính mơ hồ đa nghĩa trên bình diện ngôn ngữ văn học. Khái niệm tính mơ hồ đa nghĩa trong văn học nghệ thuật. Những khác biệt của tính mơ hồ đa nghĩa trên bình diện ngôn ngữ văn học trong ca dao cổ truyền và ca dao hiện đại .179 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .188 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com QUY ƢỚC TRÌNH BÀY 1.

Về nghĩa của ký hiệu a. Chữ số Ả rập (1,2,3…) đứng ở bên trái mỗi lời ca dao cổ truyền là số thứ tự của lời đó trong bộ Kho tàng… đồng thời là tên gọi của lời khi kết hợp với chữ cái đầu của lời ca dao; đứng ở bên trái mỗi lời ca dao hiện đại là số thứ tự của lời đó trong sách trích dẫn. Sau mỗi lời ca dao cổ truyền: Chúng tôi lấy nguyên văn các chú thích về xuất xứ mỗi lời ca dao in trong bộ Kho tàng (chỉ dựng bản chớnh nờn chỉ ghi xuất xứ bản chớnh) - Các chữ cái là tên sách (viết tắt) được dùng để tập hợp ca dao vào bộ Kho tàng - Cỏc chữ số La mó là tờn tập và quyển sỏch - Các chữ số Ả rập là tên trang sách có ghi lời đó Vớ dụ: 1. Ai ăn cau cƣới thỡ đền Tuổi em cũn bộ chƣa nên lấy chồng HPV164 NASLI22b NGCK 118b TCBDI199 TNPDI 17 Như vậy, lời ca dao A1 ở trên có 1 bản chính được ghi trong 5 sách: Hát phường vải, trang 164; Nam âm sự loại, tập I, trang 22b; Nam giao cổ kim lý hạng ca dao chỳ giải, trang 118b; Thi ca bỡnh dõn Việt Nam, tập I, trang 199; Tục ngữ phong dao, tập I, trang 17.

Riờng 3 cuốn sỏch Tục ngữ và dõn ca Việt Nam (Tục ngữ ca dao dõn ca Việt Nam) thỡ cú ký hiệu riờng, sẽ trỡnh bày cựng với bảng chữ tắt sau: 1. ANPT An Nam phong thổ thoại 2. CDTCM Ca dao trước cách mạng 3. CDTH Ca dao sưu tầm ở Thanh Hóa 4.

CVPD Cổ Việt phong dao 5. DCBTT Dõn ca Bỡnh Trị Thiờn 6. DCNTBI Dõn ca Nam Trung bộ, tập I 7. DCNTBII Dõn ca Nam Trung bộ, tập II TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

DCTH Dõn ca Thanh Húa 9. ĐNQT Đại Nam quốc tỳy 10. HHĐN Hương hoa đất nước 11. HPV Hát phường vải 12.

HT Hợp tuyển thơ văn ViÖt Nam Văn học dân gian 13. LHCD Lý hạng ca dao 14. NASLI Nam õm sử loại, quyển I 15. NASLII Nam õm sử loại, quyển II 16.

NASLIII Nam õm sử loại, quyển III 17.NGCK Nam giao cổ kim lý hạng ca dao chỳ giải 18. NPGT Nam phong giải trào 19. PDCD Phong giao, ca dao, phương ngôn, tục ngữ 20. TCBDI Thơ ca bỡnh dõn Việt Nam, tập I 21.

TCBDII Thơ ca bỡnh dõn Việt Nam, tập II 22. TCBDIII Thơ ca bỡnh dõn Việt Nam, tập III 23. TCBDVI Thơ ca bỡnh dõn Việt Nam, tập IV 24. THQP Thanh Húa quan phong 25.

TNPDI Tục ngữ phong dao, tập I 26. TNPDII Tục ngữ phong dao, tập II 27. VNP1I Tục ngữ và dõn ca Việt Nam, xuất bản lần thứ nhất, tập I 28. VNP1II Tục ngữ và dõn ca Việt Nam, xuất bản lần thứ nhất, tập II 29.

VNP7 Tục ngữ ca dao dõn ca Việt Nam, xuất bản lần thứ bảy c. Sau mỗi lời ca dao hiện đại: Chữ cái sau mỗi lời ca dao hiện đại là tên (viết tắt) của các cuốn sách chúng tôi lấy làm tư liệu nghiên cứu. Tôn trọng tính lịch sử của tư liệu, chúng tôi ghi nguyên dạng tên sách, tập sách do Nhà xuất bản in, ví dụ: Ca dao chống Mỹ cứu nước tập ba, Ca dao chống Mỹ cứu nước tập IV,… Sau đây là bảng chữ viết tắt: TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. ba Ca dao chống Mỹ cứu nước tập ba 2.

IV Ca dao chống Mỹ cứu nước tập IV 3. CDVN 1945-1975 Ca dao Việt Nam 1945-1975 4. CDST từ 1945 đến nay Ca dao sưu tầm từ 1945 đến nay 5. CHOGLD Cụ Hồ ở giữa lũng dõn 2.

Về quy ước dùng ký hiệu Cỏc ký hiệu thụng bỏo về xuất xứ của ca dao cổ truyền và ca dao hiện đại chỉ áp dụng trong trường hợp những lời trích dẫn ca dao rút từ các cuốn sách. Trường hợp các lời ca dao nằm trong phần trích dẫn nguyên văn một ý kiến nào đó hoặc lấy từ các bài viết lẻ, chúng tôi dùng chú thích (tra ở phần tài liệu tham khảo) để chỉ dẫn xuất xứ. Vớ dụ:Lời ca dao Ch 211 sau rỳt từ bộ Kho tàng, chỳng tụi thụng bỏo xuất xứ bằng ký hiệu: 211. Chẳng tham vựa lúa anh đầy Tham năm ba chữ cho tày thế gian TCBDI503 TCBDIII 146 TNDI 85 Cũn lời ca dao sau lấy từ một bài viết, chỳng tụi dựng chỳ thích để chỉ dẫn xuất xứ: Cỏn bộ lỏt chun lỏt hoa Chỳng em nỏt da nỏt cổ.46 ] TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TẾ CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU SỰ CHUYỂN ĐỔI THI PHÁP TỪ CA DAO CỔ TRUYỀN ĐẾN CA DAO HIỆN ĐẠI Suy cho cùng, nghiên cứu khoa học là nhằm thoả mãn những nhu cầu về nhận thức và cải tạo thế giới.

Để thực hiện được điều đó một cách tốt nhất trong điều kiện có thể, không thể không dựa trên cơ sở lý luận và thực tế của chuyên ngành. Những cơ sở khoa học đó nếu được chuẩn bị đầy đủ sẽ tạo điều kiện cho nghiên cứu khoa học có thể thực hiện tốt những chức năng cơ bản như mô tả, giải thích, tiên đoán và sáng tạo khoa học. Và chính những chức năng trên sẽ giúp nghiên cứu khoa học đạt được mục đích đã đặt ra. Thực hiện luận án Sự chuyển đổi thi pháp từ ca dao cổ truyền đến ca dao hiện đại cũng cần đi theo con đường nhận thức như trên.

Ở đây, xây dựng, chuẩn hoá, thống nhất các khái niệm, thuật ngữ. có liên quan đến đối tượng nghiên cứu là vấn đề cần được xem xét. Đặc biệt, sự ưu tiên chú ý đến những vấn đề khác có mối quan hệ với ca dao hiện đại - một bộ phận thơ dân gian gây nhiều ý kiến tranh luận tất sẽ phải đặt ra ở chương này. Thi pháp, thi pháp học và thi pháp văn học dân gian Nếu đặt vấn đề nghiên cứu một cách đầy đủ thì nhiều nội dung sẽ phải giải quyết ở mục này.

Tuy nhiên, do điều kiện tư liệu và trong giới hạn của đề tài luận án, người viết chủ yếu quan tâm đến những khái niệm cơ bản của khoa học thi pháp, khoa học thi pháp chuyên ngành; qua đó thể hiện quan điểm về việc sử dụng các khái niệm trong phạm vi đề tài luận án. Thi pháp và thi pháp học TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Theo các nhà nghiên cứu, cho tới nay vẫn chưa tìm thấy một cách hiểu thống nhất về khái niệm thi pháp và thi pháp học.Một số nhà lý luận văn học Nga như M. đều cho rằng hiện nay các định nghĩa về thi pháp đều mơ hồ hỗn hợp, quan hệ của nó với nhiều bộ môn nghiên cứu văn học chưa được xác định rõ ràng [Dẫn theo 143. Trong thực tế, cách hiểu về các khái niệm trên của các nhà nghiên cứu Nga khác nhau và giữa họ với các nhà nghiên cứu Pháp, Mỹ cũng có nhiều điểm không tương đồng.

Tuy vậy, “nếu chưa đi sâu vào các khía cạnh riêng lẻ mà cần có cái nhìn tổng quan, thì không thể không thấy rằng, dù khác nhau bao nhiêu, thi pháp vẫn có một phạm vi xác định. Đó là nghệ thuật và thi pháp học là khoa học nghiên cứu văn học với tƣ cách là một nghệ thuật. Định nghĩa này có thể bao hàm mọi cách hiểu rộng, hẹp khác nhau nhất về thi pháp và thi pháp học”[143.