Tái cấu trúc và năng suất lao động doanh nghiệp nghiên cứu ngành dệt may việt na

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ===oOo=== PHẠM ĐÌNH CƯỜNG TÁI CẤU TRÚC VÀ NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG DOANH NGHIỆP – NGHIÊN CỨU NGÀNH DỆT MAY VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH Thành phố Hồ Chí Minh, Năm 2021 v TÓM TẮT Việt Nam đứng trước bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hóa đang diễn ra ngày càng sâu rộng, chi phí lao động có xu hướng tăng lên, trong khi đó năng suất lao động doanh nghiệp (NSLĐDN) có xu hướng chững lại, đang đặt ra cho các doanh nghiệp yêu cầu đòi hỏi cần phải luôn linh hoạt và đổi mới nhằm phát huy nội lực và tạo ra lợi thế cạnh tranh đáp ứng sự biến động của thị trường. Một trong những vấn đề đang được doanh nghiệp và xã hội hết sức quan tâm đó là tái cấu trúc doanh nghiệp và NSLĐDN. Xét về mặt lý thuyết, tổng quan các nghiên cứu trước đây cho thấy hầu hết các nghiên cứu về tái cấu trúc doanh nghiệp thường chỉ đề cấp đến một vài yếu tố đơn lẻ như tài chính hoặc hình thức sở hữu vốn mà thôi. Vì thế, mục tiêu nghiên cứu của luận án là nghiên cứu tái cấu trúc theo hướng tái cấu trúc toàn diện, thông qua đồng thời cả 3 yếu tố đó là: danh mục đầu tư, tài chính và tổ chức.

Ngoài ra, các nghiên cứu trước đây phần lớn thường đề cập đến tác động của tái cấu trúc đến hiệu suất hay hiệu quả của doanh nghiệp mà thôi, hầu như chưa có nghiên cứu nào đi sâu nghiên cứu mối quan hệ và tác động của tái cấu trúc đến NSLĐDN như cách đặt vấn đề của luận án. Xét về mặt thực tiễn, theo số liệu của Tổng cục Thống kê 2019, ngành dệt may là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn mang lại kim ngạch xuất khẩu lớn nhất cho Việt Nam trong giai đoạn 10 năm gần đây. Tuy nhiên, ngành dệt may cũng là ngành hiện có NSLĐDN rất thấp, vẫn chủ yếu là gia công cho nước ngoài, tỷ lệ thâm dụng lao động cao và tồn tại nhiều yếu kém trong hoạt động SXKD và điều hành quản lý… Chính vì lẽ đó, việc nghiên cứu tái cấu trúc và NSLĐDN ngành dệt may là vô cùng cần thiết cả về lý thuyết lẫn thực tiễn. Xuất phát từ vấn đề nghiên cứu trên, luận án đã tiến hành nghiên cứu cơ sở lý thuyết về tái cấu trúc doanh nghiệp và NSLĐDN, làm rõ mối quan hệ giữa tái cấu trúc và NSLĐDN để từ đó xây dựng và đề xuất mô hình nghiên cứu.

Luận án đã đầu tư và thu thập bộ dữ liệu lớn, bao gồm 7.640 doanh nghiệp dệt may Việt Nam trên vi địa bàn cả nước, trong giai đoạn 10 năm gần đây (2009-2018). Dữ liệu được xử lý và phân tích bằng phương pháp nghiên cứu định lượng thông qua công cụ phần mềm STATA. Đồng thời, luận án cũng đã tiến hành các kiểm định cần thiết để tăng tính thuyết phục và độ tin cậy cho mô hình nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu cho thấy tái cấu trúc toàn diện thay thế cho tái cấu trúc đơn lẻ trước đây đã có tác động tích cực đến NSLĐDN.

Nó không chỉ mang lại ý nghĩa khoa học góp phần bổ sung các khoảng trống lý thuyết về tái cấu trúc và NSLĐDN, mà còn có ý nghĩa thực tiễn thông qua việc đề xuất những hàm ý quản trị phù hợp và khả thi cho các nhà quản trị doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách thực hiện tái cấu trúc phù hợp giúp nâng cao NSLĐDN dệt may Việt Nam. vii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC BÀI BÁO LIÊN QUAN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. iii DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐÃ THỰC HIỆN TRONG QUÁ TRÌNH LÀM LUẬN ÁN.

vii DANH MỤC BẢNG. xii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .xv CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU .1 Bối cảnh nghiên cứu và lý do chọn đề tài .1 Bối cảnh nghiên cứu .1 Thực trạng tái cấu trúc doanh nghiệp và NSLĐDN tại Việt Nam 1 1.2 Tổng quan nghiên cứu lý thuyết .2 Lý do chọn đề tài .2 Vấn đề nghiên cứu.3 Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể .4 Câu hỏi nghiên cứu .5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu: .6 Phương pháp nghiên cứu .1 Mô hình nghiên cứu.2 Dữ liệu nghiên cứu .3 Phương pháp phân tích dữ liệu .7 Đóng góp mới của luận án .1 Về mặt lý thuyết: .2 Về mặt thực tiễn: .8 Kết cấu của luận án .1 Cơ sở lý thuyết về tái cấu trúc .1 Tổng quan nghiên cứu ngoài nước: .2 Tổng quan nghiên cứu trong nước: .3 Lựa chọn lý thuyết nền về tái cấu trúc cho mô hình nghiên cứu của Luận án.1 Tái cấu trúc danh mục đầu tư : .2 Tái cấu trúc tài chính : .3 Tái cấu trúc tổ chức : .2 Cơ sở lý thuyết về NSLĐDN .1 Năng suất lao động (Labor Productivity) .2 Tổng quan nghiên cứu ngoài nước: .3 Tổng quan nghiên cứu trong nước: .3 Cơ sở lý thuyết có liên quan đến mối quan hệ giữa tái cấu trúc và NSLĐDN .1 Tổng quan nghiên cứu ngoài nước: .2 Tổng quan nghiên cứu trong nước: .4 Tóm tắt Chương 2: .1 Mô hình nghiên cứu .1 Cơ sở hình thành mô hình nghiên cứu: .2 Mô hình nghiên cứu đề xuất: .2 Dữ liệu nghiên cứu.1 Cơ sở lựa chọn dữ liệu bảng (panel data): .2 Nguồn dữ liệu: .3 Phương pháp phân tích dữ liệu .1 Thống kê mô tả .2 Kiểm tra đa cộng tuyến.1 Kiểm tra ma trận tương quan .2 Kiểm tra nhân tử phóng đại phương sai VIF .3 Phân tích hồi quy .1 Hồi quy bằng mô hình Pooled OLS .2 Hồi quy bằng mô hình tác động cố định FEM .3 Hồi quy bằng mô hình tác động ngẫu nhiên REM .4 Kiểm định Hausman lựa chọn Mô hình FEM và Mô hình REM (Hausman Test) .5 Kiểm định phương sai sai số thay đổi .6 Kiểm định tự tương quan .7 Hồi quy Mô hình độ lệch chuẩn Driscoll-Kraay. PHÂN TÍCH VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Thống kê mô tả các biến trong mô hình .2 Kiểm tra đa cộng tuyến .1 Kiểm tra ma trận tương quan .2 Kiểm tra nhân tử phóng đại phương sai VIF .3 Phân tích hồi quy .1 Hồi quy bằng mô hình Pooled OLS .2 Hồi quy bằng mô hình tác động cố định FEM .3 Hồi quy bằng mô hình tác động ngẫu nhiên REM .4 Kiểm định lựa chọn mô hình REM và FEM .5 Kiểm định giả thiết mô hình có phương sai sai số thay đổi: .6 Kiểm định giả thiết mô hình có hiện tượng tự tương quan: .7 Hồi quy bằng mô hình độ lệch chuẩn Driscoll-Kraay .4 Phân tích và thảo luận kết quả nghiên cứu của luận án .1 Phân tích kết quả nghiên cứu của luận án .2 Thảo luận kết quả nghiên cứu của luận án .1 Đối với tái cấu trúc toàn diện .2 Đối với tái cấu trúc nhằm nâng cao doanh thu theo lao động bình quân .3 Đối với tái cấu trúc nhằm thu hút nguồn vốn FDI theo lao động bình quân .4 Đối với tái cấu trúc vốn kinh doanh.5 Tóm tắt Chương 4.

KẾT LUẬN, HÀM Ý QUẢN TRỊ VÀ KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH .2 Hàm ý quản trị và khuyến nghị chính sách.1 Nhóm khuyến nghị nâng cao NSLĐDN thông qua tái cấu trúc toàn diện .1 Tái cấu trúc danh mục đầu tư.2 Tái cấu trúc tài chính.3 Tái cấu trúc tổ chức .2 Nhóm khuyến nghị nâng cao doanh thu gắn với số lao động hợp lý.3 Nhóm khuyến nghị thu hút nguồn vốn FDI: .4 Nhóm khuyến nghị tăng cường hiệu quả nguồn vốn kinh doanh: .3 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo trong tương lai .121 xi Phụ lục 5 .157 xii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 Tóm tắt các nghiên cứu về tái cấu trúc doanh nghiệp .2 Tóm tắt các khái niệm lựa chọn lý thuyết nền của luận án .3 Tóm tắt các nghiên cứu về NSLĐDN .4 Lược khảo các nghiên cứu ngoài nước có liên quan đến mối quan hệ giữa tái cấu trúc và NSLĐDN .5 Lược khảo các nghiên cứu trong nước về mối quan hệ .1 Tổng hợp các biến trong mô hình nghiên cứu .2 Tổng hợp phương pháp phân tích dữ liệu.1 Thống kê mô tả các biến trong mô hình .2 Kết quả ma trận tương quan .3 Kết quả kiểm tra đa cộng tuyến với nhân tử phóng đại phương sai .4 Hồi quy Mô hình Pooled OLS .5 Hồi quy mô hình tác động cố định FEM .6 Kết quả kiểm định lựa chọn Pooled và FEM.7 Hồi quy Mô hình tác động ngẫu nhiên REM.8 Kết quả kiểm định lựa chọn Pooled và REM .9 Hausman Test – kiểm tra REM và FEM .10 Kết quả kiểm định lựa chọn REM và FEM .11 Hồi quy mô hình độ lệch chuẩn Driscoll-Kraay .12 Tổng hợp kết quả các mô hình hồi quy .13 Kết quả hồi quy Mô hình FEM_ước lượng vững.1 Hệ số tăng vốn FDI và vốn kinh doanh trên doanh thu thuần .2 Chỉ số quay vòng vốn của doanh nghiệp .3 Tỷ lệ vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp. 109 xiv DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1.1 NSLĐDN dệt may Việt Nam .2 So sánh NSLĐDN 2 ngành dệt và may Việt Nam .1 - Lộ trình tái cấu trúc toàn diện doanh nghiệp dệt may .82 xv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nghĩa Tiếng Anh Nghĩa Tiếng Việt 1 AI Artificial Intelligence Trí tuệ nhân tạo 2 Association of Southeast Hiệp hội các quốc gia ASEAN Asian Nations Đông Nam Á 3 CFA Confirmatory Factor Phân tích nhân tố khẳng Analysis định 4 CMCN 4.0 The 4th Industrial Cách mạng công nghiệp Revolution 4.