Luận án xây dựng hệ thống trợ giúp đánh giá rủi ro và bồi thường bảo hiểm xe cơ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG NGUYỄN ĐÌNH LÂM KHÁNH XÂY DỰNG HỆ THỐNG TRỢ GIÚP ĐÁNH GIÁ RỦI RO VÀ BỒI THƯỜNG BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT Đà Nẵng - Năm 2011 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG NGUYỄN ĐÌNH LÂM KHÁNH XÂY DỰNG HỆ THỐNG TRỢ GIÚP ĐÁNH GIÁ RỦI RO VÀ BỒI THƯỜNG BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI Chuyên ngành : KHOA HỌC MÁY TÍNH Mã số : 60.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thanh Bình Đà Nẵng - Năm 2011 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: a. Những nội dung trong luận văn này là do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của TS. Nguyễn Thanh Bình.

Mọi tham khảo dùng trong luận văn đều được trích dẫn rõ ràng và trung thực về tên tác giả, tên công trình, thời gian và địa điểm công bố. Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế đào tạo, hay gian trá, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Tác giả Nguyễn Đình Lâm Khánh ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.vii DANH MỤC BẢNG.vii DANH MỤC HÌNH.

viii THỐNG KÊ TÀI LIỆU THAM KHẢO.ix MỞ ĐẦU. HỆ HỖ TRỢ QUYẾT ĐỊNH. Tại sao phải hỗ trợ ra quyết định?. Hệ hỗ trợ quyết định.

Quá trình ra quyết định. Các thành phần của hệ hỗ trợ quyết định. Mô hình tổng quát. Phân hệ quản lý dữ liệu.

Phân hệ quản lý mô hình. Phân hệ quản lý dựa vào kiến thức. Phân hệ giao diện người dùng. RA QUYẾT ĐỊNH TRONG QUẢN LÝ.

Giả thiết về sự hợp lý. Các loại ra quyết định trong quản lý. Ra quyết định theo cấu trúc của vấn đề. Ra quyết định theo tính chất của vấn đề.

Các bước của quá trình ra quyết định. Bài toán ra quyết định. Ra quyết định trong điều kiện rủi ro. Phương pháp lập bảng quyết định.

Phương pháp xây dựng cây quyết định. Ra quyết định đa yếu tố (Multi-Factor Decision Making). CÂY QUYẾT ĐỊNH. Giới thiệu chung.

Các kiểu cây quyết định. Ưu điểm của cây quyết định. Phân lớp dữ liệu bằng cây quyết định. Giải thuật cơ bản xây dựng cây quyết định.5 xây dựng cây quyết định từ trên xuống.

Chọn thuộc tính phân loại tốt nhất. Entropy đo tính thuần nhất của tập ví dụ. Lượng thông tin thu được đo mức độ giảm entropi mong đợi. Tỷ suất lợi ích Gain Ratio.

Phương pháp đánh giá mức độ hiệu quả. Chuyển cây về dạng luật. TỔNG KẾT CHƯƠNG 1. GIẢI PHÁP HỖ TRỢ ĐÁNH GIÁ RỦI RO VÀ BỒI THƯỜNG BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI ……………………………….

TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI. ĐÁNH GIÁ RỦI RO XE CƠ GIỚI. Khái niệm rủi ro. Khái niệm về đánh giá rủi ro.

Quy trình đánh giá rủi ro xe cơ giới. Các yếu tố ảnh hưởng đến độ rủi ro xe cơ giới. PHÂN TÍCH HIỆN TRẠNG. Số liệu thống kê.

Vấn đề đặt ra. Giải pháp xây dựng hệ thống hỗ trợ đánh giá rủi ro xe cơ giới. ỨNG DỤNG CÂY QUYẾT ĐỊNH. Phân tích dữ liệu.

Triển khai giải thuật C4.5 xây dựng cây quyết định. Rút luật từ cây quyết định. NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ. TỔNG KẾT CHƯƠNG 2.

XÂY DỰNG VÀ THỬ NGHIỆM ỨNG DỤNG…………………62 3. XÂY DỰNG ỨNG DỤNG. Chức năng hệ thống. Lựa chọn nguồn dữ liệu.

Tiền xử lý dữ liệu. Xây dựng cây quyết định. Chuyển cây về dạng luật. Thống kê tỉ lệ lỗi.

Kiến trúc tổng thể của hệ thống. Đặc tả chi tiết các thành phần. Dữ liệu đầu vào (Input). Quá trình xử lý dữ liệu.

Dữ liệu đầu ra (Output). Sử dụng mã nguồn mở. THỬ NGHIỆM ỨNG DỤNG. Dữ liệu thử nghiệm.

Dữ liệu huấn luyện. Dữ liệu kiểm thử. Kịch bản thử nghiệm. Kết quả thử nghiệm.

Nhận xét và đánh giá kết quả. TỔNG KẾT CHƯƠNG 3. 70 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.72 QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT. vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Tiếng Việt HHTQĐ Hệ hỗ trợ quyết định CSDL Cơ sở dữ liệu KPDL Khai phá dữ liệu CNTT Công nghệ thông tin BH Bảo hiểm XCG Xe cơ giới Tiếng nước ngoài DSS Decision Support System KDD Knowledge Discovery in Database DBMS Database Management System MBMS Modelbase Management System EMV Expected Moneytary Value EOL Expected Opportunity Loss EVPI Expected Value of Perfect Information EVWPI Expected Value With Perfect Information MFEP Muli-Factor Evaluation Process vii DANH MỤC BẢNG Bảng 1.

Minh họa các thành phần của mô hình. Bảng số liệu ban đầu. Bảng số liệu tính EMV(i). Bảng số liệu tính thiệt hại cơ hội OLij.

Gán trọng số cho các yếu tố quan trọng. Bảng lượng giá đa yếu tố. Tập dữ liệu huấn luyện cho khái niệm “có đi chơi tennis không”. Thống kê tình hình kinh doanh tại chi nhánh.

Thống kê tình hình bồi thường tổn thất. Bảng dữ liệu đánh giá rủi ro xe cơ giới. Bảng dữ liệu rút gọn. Entropy(S) phân theo MĐSD.

Độ lợi thông tin của thuộc tính Năm sản xuất. Độ lợi thông tin của thuộc tính Kinh nghiệm lái xe. Độ lợi thông tin của thuộc tính Bảo dưỡng định kỳ. Độ lợi thông tin của thuộc tính Số tiền bồi thường.

So sánh kết quả tính GainRatio của các thuộc tính. Bảng dữ liệu trường hợp GTBT=20-. Kết quả tính Gain của các thuộc tính. Kết quả tính SplitInfor và GainRatio.

Thống kê tập luật được rút ra. Kết quả thử nghiệm. Ước tính lãi/lỗ bồi thường xe cơ giới.68 viii DANH MỤC HÌNH Hình 1. Sơ đồ mô tả quá trình ra quyết định.

Các thành phần của hệ hỗ trợ quyết định. Cây quyết định. Kết quả tính toán của cây quyết định. Xây dựng mô hình.

Sử dụng mô hình. Cây quyết định cho khái niệm “có chơi tennis không”. Một phần cây quyết định được xây dựng. Cây quyết định đã được xây dựng hoàn chỉnh.

Chuyển cây quyết định về dạng luật. Quy trình đánh giá rủi ro xe cơ giới. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ rủi ro xe cơ giới. Số liệu kinh doanh bảo hiểm.

Số liệu bồi thường tổn thất. Cây quyết định cấp 1. Cây quyết định hoàn chỉnh. Kiến trúc tổng thể của hệ thống.

Mô tả quá trình tiền xử lý dữ liệu. Cấu trúc tệp. Cấu trúc tệp. Mô tả quá trình phân tích dữ liệu.

Cây quyết định đánh giá rủi ro sinh ra từ tập huấn luyện.67 THỐNG KÊ TÀI LIỆU THAM KHẢO Số thứ tự tài liệu tham khảo Được trích dẫn tại trang [1] 5, 6, 9 [2] 11, 12, 16, 23 [3] 26 [4] 28, 31 [5] 27, 31 [6] 28 [7] 37, 38, 39 [8] [9] [10] 48 [15] 26, 28, 30 [16] 34 [17] 35, 67 [18] 26 [21] 32 1 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế và đời sống xã hội, nhu cầu vận chuyển bằng xe cơ giới ở nước ta không ngừng tăng trưởng với một tốc độ đáng kể. Lượng xe cơ giới tham gia giao thông không những tăng về số lượng mà còn ngày càng đa dạng và phong phú về chủng loại. Tuy nhiên, chất lượng của hệ thống hạ tầng giao thông ở Việt Nam chưa thể đáp ứng tốt nhu cầu lưu thông của một lượng xe cơ giới lớn như hiện nay.

Những người tham gia giao thông đều hiểu rằng, tai nạn có thể xảy ra bất kỳ lúc nào, cho bất kỳ ai với những hậu quả khôn lường. Vì vậy, bảo hiểm xe cơ giới đã ra đời và trở thành một nhu cầu thiết yếu đối với đối tượng xe cơ giới cũng như những người tham gia điều khiển phương tiện giao thông. Điều này đã mở ra những cơ hội lớn cho các công ty bảo hiểm xe cơ giới. Miếng bánh thị phần đang trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.

Những công ty nào có dịch vụ tốt hơn, sẽ chiếm lĩnh được tỉ lệ khách hàng nhiều hơn. Trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm xe cơ giới, công tác đánh giá rủi ro xe cơ giới rất quan trọng nhưng cũng hết sức phức tạp. Quy trình tác nghiệp đòi hỏi cán bộ vừa phải có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, vừa phải có nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Trong khi đó, hầu hết các công ty đều chỉ chú trọng đến vấn đề doanh thu khai thác mà ít quan tâm đến công tác đánh giá rủi ro và nếu có, đa phần đều rất sơ sài và cảm tính.

Do đó, hiệu quả kinh doanh thường không được như mong muốn. Mặt khác, vấn đề giải quyết bồi thường khi có tổn thất xảy ra cũng đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong kinh doanh bảo hiểm xe cơ giới. Bồi thường “Nhanh, Đúng, Đủ” sẽ mang lại cho khách hàng niềm tin cũng như sự sẻ chia những rủi ro mà họ gặp phải. Vấn đề bồi thường sau tai nạn mang tính nhạy cảm rất cao và tác động không nhỏ đến tính hiệu quả của hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

2 Nắm bắt được “tính vấn đề” cũng như tính cấp thiết của hoạt động đánh giá rủi ro và bồi thường tổn thất khi có tai nạn, các công ty bảo hiểm đã và đang đầu tư triển khai nhiều hệ thống công nghệ thông tin nhằm hỗ trợ đến mức tối đa cho công tác đánh giá và bồi thường rủi ro. Tuy nhiên, các hệ thống công nghệ thông tin hiện đang áp dụng trong ngành vẫn chưa thực sự linh hoạt và hiệu quả. Xuất phát từ những lý do trên mà chúng tôi đã chọn đề tài: “Xây dựng hệ thống trợ giúp đánh giá rủi ro và bồi thường bảo hiểm xe cơ giới” để làm luận văn thạc sỹ. Đề tài được ứng dụng tại Công ty Cổ phần Bảo hiểm AAA với mong muốn đóng góp thêm một giải pháp hỗ trợ cho cán bộ nhân viên tại đơn vị trong hoạt động khai thác bảo hiểm.

Chương trình được xây dựng sẽ giúp tôi hoàn thiện hơn kiến thức đã được học. Đồng thời tính khoa học và tính mềm dẻo của ứng dụng hy vọng sẽ góp phần làm tăng thế mạnh cạnh tranh của công ty đối với các doanh nghiệp trong ngành. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu Mục tiêu mà đề tài hướng đến là xây dựng được một giải pháp thực tế, đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về mặt chuyên môn bảo hiểm và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Để hoàn thành mục tiêu đề ra, đề tài cần phải giải quyết những vấn đề chính sau: Nghiên cứu và phân tích quy trình khai thác bảo hiểm hiện nay tại công ty, nêu bật những vấn đề hạn chế, đề xuất lựa chọn giải pháp khắc phục.

Áp dụng các cơ sở lý thuyết nền tảng để xây dựng và triển khai ứng dụng.