Luận án: Lãnh đạo xây dựng TCCSĐ tỉnh Thanh Hóa ở xã, phường, thị trấn (2005-2015)

1 ` BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ LÊ XUÂN DŨNG §¶ng bé tØnh Thanh Hãa l·nh ®¹o x©y dùng tæ chøc c¬ së ®¶ng ë x·, phêng, thÞ trÊn tõ n¨m 2005 ®Õn n¨m 2015 Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Mã số : 922 90 15 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. TS Trần Hồng Hải 2. TS Nguyễn Hữu Luận 2 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của tác giả. Các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực, có xuất xứ rõ ràng không trùng lặp, sao chép bất kỳ công trình khoa học đã công bố TÁC GIẢ LUẬN ÁN Lê Xuân Dũng 3 MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT MỞ ĐẦU 5 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 10 1.

Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 10 1. Giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án tập trung giải quyết 24 Chương 2 CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH THANH HÓA VỀ XÂY DỰNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG Ở XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN (2005 ­ 2010) 30 2. Những yếu tố tác động và chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa về xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn 30 2. Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn 52 Chương 3 SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH THANH HÓA VỀ XÂY DỰNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG Ở XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN (2010 ­ 2015) 80 3.

Những yếu tố mới tác động và chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa về xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn 80 3. Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn 94 Chương 4 NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM 128 4. Nhận xét Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn (2005 ­ 2015) 128 4. Kinh nghiệm từ quá trình Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn (2005 ­ 2015) 147 KẾT LUẬN 170 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 173 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 174 PHỤ LỤC 191 4 TT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNH, HĐH 2 Chính trị ­ xã hội CT ­ XH 3 Hệ thống chính trị HTCT 4 Hội đồng nhân dân HĐND 5 Kinh tế ­ xã hội KT ­ XH 6 Mặt trận Tổ quốc MTTQ 7 Tổ chức cơ sở đảng TCCSĐ 8 Ủy ban kiểm tra UBKT 9 Ủy ban nhân dân UBND 5 MỞ ĐẦU 1.

Lý do lựa chọn đề tài luận án Với vai trò là “gốc rễ”, hạt nhân chính trị, nơi thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ở cơ sở, cầu nối giữa Đảng với Nhân dân, TCCSĐ có vai trò đặc biệt quan trọng, quyết định sự phát triển của Đảng và thắng lợi của cách mạng. Do vậy, xây dựng TCCSĐ, nhất là các TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn trong sạch, vững mạnh đủ sức lãnh đạo hoàn thành nhiệm vụ của các cấp ủy Đảng vừa là nhiệm vụ cơ bản, thường xuyên, vừa là đòi hỏi cấp thiết hiện nay. Từ khi thành lập, Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa luôn chăm lo công tác xây dựng Đảng, quán triệt và vận dụng sáng tạo chủ trương của Đảng về công tác xây dựng TCCSĐ vào thực tiễn địa phương, kịp thời đề ra chủ trương và chỉ đạo xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn. Với bản lĩnh, năng lực và uy tín của mình, các TCCSĐ ở xã, phườ ng, thị trấn đã lãnh đạo Nhân dân các địa phương trong Tỉnh làm nên những thắng lợi to l ớn, có ý nghĩa lịch sử, góp phần vào thắng lợi chung của Đảng bộ Tỉnh, của Đảng, dân tộc; đưa Thanh Hóa hòa nhập vào sự phát triển chung của đất nước.

Tuy nhiên, bước vào những năm đầu của thời kỳ đổi mới đến trướ c năm 2005, với đặc điểm là Tỉnh có nhiều xã nông thôn miền núi, đời sống Nhân dân còn thấp so với mức bình quân chung của cả nước; cơ sở hạ tầng còn nhiều yếu kém, trình độ sản xuất hàng hóa còn thấp; chất lượng nguồn nhân lực chưa cao… làm ảnh hưở ng đến tốc độ phát triển KT ­ XH của Tỉnh. Tình hình thế giới, khu vực và trong nướ c diễn biến phức tạp, khó lườ ng ảnh hưởng trực tiếp đến công tác xây dựng Đảng; cùng với đó, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của một số TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn chưa được phát huy, nhất là khả năng tổ chức thực hiện nghị quyết, phát hiện vấn đề, đề ra chủ trươ ng giải quyết mâu thuẫn phát sinh ở cơ sở, công tác phát triển đảng viên ở nông thôn miền núi, biên giới, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số, tôn giáo còn nhiều khó khăn. Một bộ phận cán bộ, đảng viên còn bảo thủ, trì trệ, sức chiến 6 đấu, tính chủ động, sáng tạo chưa cao, chưa th ật sự tiên phong, gương mẫu,… đã làm ảnh hưởng đến công tác xây dựng TCCSĐ ở xã, phườ ng, thị trấn ở Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa. Thực tiễn đó rất cần đượ c nhìn nhận khách quan, đánh giá đúng ưu điểm, hạn chế, làm rõ nguyên nhân, qua đó đúc rút kinh nghiệm để vận dụng hiện nay.

Trước yêu cầu đó, quán triệt chủ trương, sự chỉ đạo của Trung ương Đảng, trong những năm 2005 ­ 2015, Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa đã tập trung lãnh đạo, đưa ra nhiều chủ trương, giải pháp để xây dựng TCCSĐ về chính trị, tư tưởng, tổ chức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn và đạt được nhiều kết quả quan trọng cả về nhận thức, năng lực hoạch định chủ trương, sự chỉ đạo, sức chiến đấu được nâng lên rõ rệt. Dù vậy, vẫn còn những hạn chế, thiếu sót nhất là năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của một số TCCSĐ. Những thành công của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa trong lãnh đạo công tác xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn đã góp phần quan trọng trong lãnh đạo đưa tỉnh Thanh Hóa ra khỏi tỉnh nghèo, trở thành một trong những tỉnh tiên tiến vùng Duyên hải Bắc Trung Bộ cũng như cả nước. Hiện nay, để đáp ứng yêu cầu xây dựng TCCSĐ của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII là “nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ đảng viên” của toàn Đảng, trong đó có Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa, rất cần phải đi sâu nghiên cứu toàn diện, đánh giá khách quan quá trình lãnh đạo xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa, thấy được ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân, đúc kết kinh nghiệm để vận dụng lãnh đạo xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn; góp phần tổng kết công tác xây dựng TCCSĐ của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa và công tác xây dựng Đảng của Đảng (qua thực tiễn ở Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa).

Đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về công tác xây dựng TCCSĐ nói chung, xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn nói riêng trên phạm vi cả nước và ở địa phương với nhiều phương diện khác nhau. Song, đến nay chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách độc lập, có hệ thống về quá trình Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo xây 7 dựng TCCSĐ ở xã, phườ ng, thị trấn từ năm 2005 đến năm 2015 dướ i góc độ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ những lý do trên, nghiên cứu sinh chọn vấn đề “Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn từ năm 2005 đến năm 2015” làm đề tài luận án tiến sĩ Lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích nghiên cứu Làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá lãnh đạo xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn từ năm 2005 đến năm 2015, qua đó đúc kết kinh nghiệm có giá trị tham khảo cho hiện tại.

Nhiệm vụ nghiên cứu Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Làm rõ những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá về xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn qua hai giai đoạn 2005 ­ 2010 và 2010 ­ 2015. Hệ thống hóa, phân tích làm rõ chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa về xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn qua hai giai đoạn trên. Phân tích, đánh giá ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân, đúc kết kinh nghiệm từ quá trình Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn từ năm 2005 đến năm 2015.

Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa về xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn từ năm 2005 đến năm 2015. Phạm vi nghiên cứu ­ Về nội dung: Nghiên cứu chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá (gồm: Phương hướng; mục tiêu; nhiệm vụ, giải pháp) về xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn, từ năm 2005 đến năm 2015, qua hai giai đoạn 2005 ­ 2010 và 2010 ­ 2015. Về chỉ đạo tập trung nghiên cứu trên 5 vấn đề: 1. 8 Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên; 2.

Củng cố, kiện toàn TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn; 3. Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên ở xã, phường, thị trấn; 4. Đổi mới phương thức lãnh đạo của TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn; 5. Công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng, phát huy vai trò các tổ chức CT ­ XH tham gia xây dựng Đảng.

­ Về không gian: Luận án tập trung nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá. Đồng thời, nghiên cứu những yếu tố tác động từ ngoài tỉnh Thanh Hóa, tìm hiểu thêm công tác lãnh đạo xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn của một số đảng bộ các tỉnh lân cận để so sánh, làm rõ những ưu điểm, hạn chế của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa.