Ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo đến kết quả hoạt động của tổ chức nghiên cứu t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN -------- -------- VŨ THỊ ÁNH TUYẾT ẢNH HƯỞNG CỦA PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO ĐẾN KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC- NGHIÊN CỨU TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CỦA VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN TRỊ NHÂN LỰC Hà Nội, năm 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN -------- -------- VŨ THỊ ÁNH TUYẾT ẢNH HƯỞNG CỦA PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO ĐẾN KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHỨC- NGHIÊN CỨU TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC CỦA VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản trị nhân lực Mã số: 9340404 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS. VŨ HOÀNG NGÂN Hà Nội, năm 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Nghiên cứu sinh Vũ Thị Ánh Tuyết Trần Quang Huy ii LỜI CẢM ƠN Tác giả xin trân trọng cảm ơn tập thể lãnh đạo, các giảng viên Khoa Kinh tế và Quản lý Nguồn nhân lực; Viện đào tạo sau đại học - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đặc biệt là PGS.TS Vũ Hoàng Ngân đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu.

Để hoàn thành được luận án, tác giả nhận được sự hỗ trợ về nguồn số liệu và các ý kiến đóng góp quý báu của ban Lãnh đạo, các cán bộ quản lý và giảng viên của 127 trường đại học trên cả nước với tổng số 1940 lãnh đạo các trường, giảng viên, cán bộ quản lý, cán bộ phòng/ban đã trả lời bảng hỏi khảo sát và tham gia các cuộc phỏng vấn, thảo luận nhóm. Tác giả xin trân trọng cảm ơn sự hướng dẫn, hỗ trợ và ý kiến đóng góp quý báu của các thầy cô giáo, các cán bộ quản lý các trường đại học trên cả nước giúp hoàn thành luận án này. Cuối cùng, tác giả xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp đã luôn ủng hộ, tạo điều kiện và đồng hành cùng tác giả trong quá trình nghiên cứu. Trân trọng cảm ơn! Tác giả Vũ Thị Ánh Tuyết iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC CÁC HÌNH. viii PHẦN MỞ ĐẦU.

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO, KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC. Phong cách lãnh đạo trong trường đại học. Phong cách lãnh đạo trong tổ chức. Phong cách lãnh đạo trong trường đại học.

Đặc điểm của phong cách lãnh đạo trong trường đại học. Kết quả hoạt động tại các trường đại học. Ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo đến kết quả hoạt động của các trường đại học. Ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo đến kết quả hoạt động trong tổ chức.

Ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo đến kết quả hoạt động trong trường đại học. Tóm tắt chương 1 .39 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO, ẢNH HƯỞNG CỦA PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO ĐỂN KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC. Cơ sở lý thuyết phong cách lãnh đạo. Khái niệm lãnh đạo.

Khái niệm phong cách lãnh đạo. Các lý thuyết về lãnh đạo. Lý thuyết về phong cách lãnh đạo trong trường đại học. Khái niệm trường đại học.

Đặc điểm của trường đại học. Vai trò của trường đại học. Lý luận về phong cách lãnh đạo trong trường đại học. Mối liên hệ giữa phong cách lãnh đạo và kết quả hoạt động trong trường đại học.

Kết quả hoạt động của trường đại học. Phong cách lãnh đạo và kết quả hoạt động của trường đại học .3 Kết quả chuyên môn và kết quả tài chính. Mô hình nghiên cứu. Tóm tắt chương 2.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu. Nghiên cứu khám phá về ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo đến kết quả hoạt động tại một trường đại học công lập. Giới thiệu về trường Đại học Lao động-Xã hội.

Mục tiêu và phương pháp nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu khám phá. Thiết kế mẫu nghiên cứu. Tổng thể mẫu.

Phương pháp chọn mẫu. Phát triển thang đo. Quy trình phát triển thang đo. Thang đo phong cách lãnh đạo.

Thang đo kết quả hoạt động của trường đại học. Thiết kế bảng hỏi khảo sát và thu thập dữ liệu. Thiết kế bảng hỏi khảo sát. Thu thập dữ liệu khảo sát từ các trường đại học.

Phân tích dữ liệu. Phân tích thống kê mô tả. Kiểm định thang đo. Phân tích nhân tố khám phá.

Tóm tắt chương 3 .102 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Bối cảnh nghiên cứu. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu. Kết quả kiểm định dạng phân phối của các thang đo.

Phong cách lãnh đạo trong trường đại học của Việt Nam hiện nay. Kết quả phân tích nhân tố khám phá .6 Kết quả phân tích nhân tố khẳng định. Kết quả phân tích nhân tố khẳng định. Kết quả phân tích độ tin cậy của thang đo Cronbach’s Alpha.

Kiểm định giả thuyết bằng mô hình cấu trúc tuyến tính. Tóm tắt chương 4. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. Tổng hợp kết quả nghiên cứu.

Thảo luận kết quả nghiên cứu. Các kiến nghị với các nhà quản lý giáo dục đại học. Những đóng góp của luận án. Đánh giá các điểm hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo.

Tóm tắt chương 5 .148 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .149 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .163 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT AVE : Giá trị phương sai trích (Average Value Extracted) EFA : Phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis) ICT : Thông tin truyền thông (Information and Communication Technology) KMO : Hệ số KMO (Kraiser – Meyer – Olkin) KPI : Chỉ số đo lường kết quả hoạt động chính (Key Performance Indicator) KQCM : Kết quả chuyên môn KQTC : Kết quả tài chính MLQ : Bảng hỏi lãnh đạo đa nhân tố NQ-CP : Nghị Quyết của Chính phủ NQ-TW : Nghị Quyết của Ban chấp hành Trung ương Đảng PCLD : Phong cách lãnh đạo PSU : Trường đại học tiểu Bang Portland QĐ-BGDĐT : Quyết định của Bộ giáo dục và đào tạo QĐ-TTg : Quyết định của Thủ tướng chính phủ SE : Sai số chuẩn hóa (Standard Error) vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Tổng hợp nghiên cứu về phong cách lãnh đạo của tổ chức và kết quả hoạt động .1: Phẩm chất và kỹ năng lãnh đạo .1: Mô hình hồi quy tuyến tính. Thống kê số lượng trường đại học theo khu vực. Tiêu chuẩn kiểm định sự phù hợp của mô hình.

Kết quả phân tích nhân tố khám phá – Phong cách lãnh đạo .5: Kết quả phân tích nhân tố và độ tin cậy của thang đo với biến số kết quả hoạt động của trường đại học. Kết quả thu thập mẫu điều tra. Thống kê dữ liệu theo đối tượng khảo sát. Thống kế số liệu theo phân loại các trường đại học.4: Mô tả thống kê mẫu nghiên cứu.

Ý kiến đánh giá về phong cách lãnh đạo trong trường đại học. Ý kiến đánh giá của kế t quả hoạt động. Kiểm định KMO và Bartlett. Ma trận xoay nhân tố .9 Kết quả kiểm định giá trị phân biệt giữa các thang đo .10 Ma trận xoay nhân tố .11 Kiểm định KMO và Bartlett.

Ma trận xoay nhân tố. Kết quả phân tích EFA – phong cách lãnh đạo trong trường đại học .14 Kết quả phân tích EFA – kết quả hoạt động trường đại học .15 Kết quả phân tích sự khác biệt theo loại hình trường. Danh mục biến độc lập sử dụng trong mô hình phân tích. Kết quả ước lượng, kiểm định bằng Bootstrap, n=500.

Kết quả ước lượng mô hình SEM. Tác động gián tiếp của các yếu tố qua biến Y_CM đến Y_TC .20: Kết quả phân tích tương quan giữa phong cách lãnh đạo và kết quả chuyên môn .21: Kết quả phân tích tương quan giữa phong cách lãnh đạo và kết quả tài chính .132 viii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2. Các tình huống trong mô hình lãnh đạo ngẫu nhiên của Fiedler .2: Mô hình phong cách lãnh đạo liên tục. Sự kết hợp giữa phong cách lãnh chuyển đổi và phong cách lãnh đạo giao dịch .4: Mô hình nghiên cứu.

Quy trình nghiên cứu tổng quát của luận án .1 Kết quả CFA chưa chuẩn hóa. Kết quả ước lượng nhân tố khẳng định chuẩn hóa sau khi hiệu chỉnh .3 Kết quả ước lượng SEM cho mối quan hệ giữa các phong cách lãnh đạo và kết quả nghiên cứu khoa học và tài chính .126 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Phong cách lãnh đạo của người đứng đầu tổ chức có tầm ảnh hưởng rất lớn đến sự thành công hay thất bại của một tổ chức, hiện nay trong quản trị hiện đại có nhiều phong cách lãnh đạo khác nhau như phong cách lãnh đạo dân chủ, phong cách lãnh đạo độc đoán, phong cách lãnh đạo tự do, phong cách lãnh đạo giao dịch, chuyển đổi, phong cách lãnh đạo đường đi đích đến, phong cách lãnh đạo đạo đức,. Theo tác giả Karin & đtg (2010) cho rằng, thực tiễn thay đổi nhanh chóng đòi hỏi ngày càng nhiều các mô hình phong cách lãnh đạo mới, linh hoạt và phù hợp hơn, mang lại hiệu quả cao cho hoạt động của tổ chức hơn.

Do đó, khi vận dụng bất kỳ mô hình phong cách lãnh đạo nào, tổ chức cũng cần phải xem xét kỹ đến các yếu tố đặc thù như: địa lý, văn hóa, tôn giáo, tập quán. để điều chỉnh cho phù hợp và đạt được mục tiêu của tổ chức. Thực tế các mô hình phong lãnh đạo kể trên đã được áp dụng rất hiệu quả tại các doanh nghiệp trên thế giới. Mary (2004) cho rằng, các mô hình phong cách lãnh đạo đó thể hiện được tính đa dạng, nhiều định hướng, đa chủ thể, đa đối tượng và kể cả các nội hàm khác mang tính cạnh tranh.

Cũng trên tinh thần đó, kế thừa nghiên cứu của Downton (1973) và cộng sự, năm 1985 Bass, Northouse (2007) mở rộng các mô hình chuyển đổi và giao dịch, tự do bằng cách thừa nhận chúng là một quá trình liên tục và đã cho ra đời mô hình phong cách lãnh đạo liên tục.