Luận án thạc sĩ: Giáo dục phổ thông huyện Quốc Oai, Hà Nội (1996-2016) - Mai Thị Ánh Vân

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI MAI THỊ ÁNH VÂN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG HUYỆN QUỐC OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2016 LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ Hà Nội - 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI MAI THỊ ÁNH VÂN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG HUYỆN QUỐC OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2016 Ngành: Lịch sử Việt Nam Mã số: 82.013 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. DUY THỊ HẢI HƢỜNG Hà Nội - 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong Luận văn này là trung thực, được các cơ quan cho phép sử dụng và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy, trung thực và rõ nguồn gốc.

Tác giả luận văn luan an LỜI CẢM ƠN Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, em xin được gửi lời cảm ơn đến TS. Duy Thị Hải Hƣờng – người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Em cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy cô trong khoa Sử học,các thầy cô, các phòng, ban của Học viện Khoa học xã hội đã quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Cảm ơn cơ quan công tác cùng bạn bè đồng nghiệp, gia đình đã giúp đỡ, tạo điều kiện để em có thể hoàn thành việc học tập của bản thân.

Hà Nội, tháng 4 năm 2020 Tác giả Mai Thị Ánh Vân luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: KHÁI QUÁT VỀ HUYỆN QUỐC OAI VÀ GIÁO DỤC PHỔ THÔNG CỦA HUYỆNTỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2008. Khái quát về huyện Quốc Oai. Giáo dục phổ thông huyện Quốc Oai giai đoạn (1996-2016).

24 Chƣơng 2: GIÁO DỤC PHỔ THÔNG HUYỆN QUỐC OAI TRONG GIAI ĐOẠN HÒA NHẬP CÙNG GIÁO DỤC THỦ ĐÔ (2008-2016). Chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển giáo dục phổ thông. Giáo dục phổ thông huyện (2008 – 2016). 43 Chƣơng 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VỀ GIÁO DỤC PHỔ THÔNG HUYỆN QUỐC OAI TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2016.

Một số kinh nghiệm. 75 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 78 luan an DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Bộ Giáo dục-Đào tạo : BGDĐT Học sinh giỏi : HSG Phổ thông cơ sở : PTCS Phổ thông trung học : PTTH Trung học cơ sở : THCS Trung học phổ thông : THPT Ủy ban Nhân dân : UBND luan an DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1.1: Số lượng trường, lớp, học sinh tiểu học của huyện (1996-2008).2: Số lượng trường, lớp, học sinh trung học cơ sở (1996-2008) .3: Số lượng trường, lớp, học sinh trung học phổ thông (1996-2008).4: Số lượng giáo viên phổ thông của huyện (1996-2008). Số lượng trường, lớp, học sinh tiểu học (2008-2016) .2: Số lượng trường, lớp, học sinh trung cơ sở (2008-2016) .3: Số lượng trường,lớp, học sinh trung học phổ thông ( 2008-2016) .4: Danh sách các trường học phổ thông và năm được công nhận đạt trường chuẩn Quốc gia huyện Quốc Oai (tính đến hết năm 2016).

52 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Giáo dục từ xưa đến nay bằng nhiều hình thức, luôn gắn bó chặt chẽ với lịch sử phát triển không ngừng của nhân loại, giáo dục ngày nay càng được nhiều quốc gia coi là một trong những điều kiện hàng đầu quyết định đến sự phát triển và vị thế đất nước Việt Nam là quốc gia từ xưa đến nay rất coi trọng sự phát triển của giáo dục, đã và đang củng cố xây dựng nền giáo dục thực sự vững mạnh và có chất lượng. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã dạy: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu” để khẳng định vai trò to lớn của tri thức, của giáo dục Ngày nay phát triển nguồn nhân lực toàn diện, đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế -xã hội của đất nước trong xu thế quốc tế hóa, toàn cầu hóa là một đòi hỏi khách quan. Hiến pháp năm 2013, của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã khẳng định: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” Giáo dục phổ thông là ngành học “xương sống” trong hệ thống giáo dục quốc dân được Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn quan tâm hàng đầu.

Giáo dục phổ thông góp phần đào tạo những con người phát triển toàn diện cả trí tuệ và thể chất, là công dân tốt của đất nước“Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [38, tr.6] Hà Nội “thủ đô ngàn năm văn hiến”, là trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục hàng đầu của cả nước. Nhiệm vụ phát triểnvăn hóa giáo dục của Hà Nội rất quan trọng đối với sự phát triển chung của đất nước.Pháp lệnh Thủ đô 1 luan an số29/2000PL-UBTVQH (28/12/2000) của Ban Thường vụ Quốc hội đã xác định “Thủ đô Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị-hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế nơi đặt trụ sở các cơ quan Trung ương của Đảng và Nhà nước, các tổ chức chính trị-xã hội, các cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế và là nơi diễn ra các hoạt động đối nội, đối ngoại quan trọng của cả nước” Ngày 1/8/2008, tỉnh Hà Tây sáp nhập với thủ đô Hà Nội. Nhận thức vị thế là thủ đô, vai trò của giáo dục phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân, lãnh đạo thành phố Hà Nội thường xuyên quan tâm, chăm lo, tạo điều kiện để giáo dục phổ thông toàn thành phố từng bước đổi mới và phát triển vững chắc, đạt được nhiều thành tựu quan trọng Trên tinh thần chỉ đạo chung đó, giáo dục phố thông ở huyện Quốc Oai từ khi còn là một huyện của tỉnh Hà Tây, từ năm 2008, khi sáp nhập địa gới hành chính với thủ đô Hà Nội, đã có những bước tiến rõ rệt về chất lượng đội ngũ giáo viên và học sinh góp phần thúc đẩysự phát triển giáo dục của thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công, do nhiều nguyên nhân giáo dục phổ thông huyện Quốc Oai còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế.

Nguyên nhân dẫn đến những thành công và hạn chế đó là gì?; giải pháp nào để khắc phục hạn chế và đưa sự nghiệp giáo dục phổ thông huyện Quốc Oai đạt được những thành tựu cao hơn nữa, nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế của Thủ đô Hà Nội cũng như của đất nước hiện nay?. Xuất phát từ những lí do trên, là một giáo viên đang giảng dạy bậc trung học phổ thông tại huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội, tác giả luận văn chọn đề tài “Giáo dục phổ thông huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội từ năm 1996, đến năm 2016” làm đề tài Luận văn Thạc sĩ, ngành Lịch sử Việt Nam. Việc tìm hiểu giáo dục phổ thông địa bàn công tác sẽ giúp tác giả luận văn nắm được ưu điểm và hạn chế của giáo dục phổ thông huyện nhà, có thêm 2 luan an kiến thức, kinh nghiệm trong nghiên cứu, dạy học trong nhà trường hiện nay. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Giáo dục nói chung, giáo dục phổ thông nói riêng là vấn đề nhận được sự quan tâm của nhiều cấp lãnh đạo, nhiều nhà nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục và của nhiều tảc giả.

Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu ở những góc độ khác nhau về vấn đề này, có thể tập trung thành các nhóm công trình tiêu biểu liên quan đến đề tài này như sau: 2. Nhóm công trình nghiên cứu về giáo dục nói chung Các công trình nghiên cứu và lý luận giáo dục của các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam, của các nhà quản lý giáo dục đều quan tâm nghiên cứu, tìm hiểu nhiều góc độ khác nhau về công tác giáo dục tạo điều kiện giúp cho tác giả luận văn có những nhận thức cơ bản trong việc triển khai đề tài. Đó là những công trình sau: Cuốn sách “Ba mươi lăm năm phát triển sự nghiệp giáo dục phổ thông” của tác giả Võ Thuần Nho xuất bản năm 1980, trình bày chi tiết, hệ thống về quá trình xây dựng, sự phát triển của ngành học giáo dục phổ thông cả nước từ khi thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945 đến những năm nước nhà được hòa bình, thống nhất năm 1975. Tác phẩm nêu rõ chủ trương của Đảng, Nhà nước về việc xây dựng, phát triển giáo dục nước nhà, trình bày đặc điểm, sự phát triển, đóng góp cũng như những khó khăn, thăng trầm của công tác giáo dục ở các vùng, miền trên cả nước.

Cuốn sách “Các định hướng chiến lược phát triển giáo dục-đào tạo từ nay đến 2010”, của Bộ Giáo dục và Đào tạo (1995), nêu ra những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước ta đối với giáo dục, đào tạo nói chung, giáo dục phổ thông nói riêng. Cuốn “Tổng kết mười năm đổi mới giáo dục (1986-1996)”của Bộ Giáo dục và Đào tạo (1996), qua tổng hợp báo cáo cụ thể của các địa phương đã khái quát những thành tựu và hạn chế của giáo dục sau 10 năm thực hiện đổi mới giáo dục. 3 luan an Cuốn “Giáo dục nhân cách, đào tạo nhân lực” do Nxb Chính trị Quốc Gia, Hà Nội, xuất bản năm 1997, đã đề cập, đánh giá mục tiêu cơ bản của giáo dục hiện nay là phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển đất nước. Qua đó, tác giả đánh giá vai trò của giáo dục Việt Nam thời kì mới, đề xuất hệ thống các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của giáo dục đối với phát triển nhân cách con người và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu xây dựng đất nước.

Cuốn sách “Giáo dục Việt Nam 1945-2005”, tập 1 của Bộ Giáo dục và Đào tạo xuất bản năm 2005. Đây là công trình được biên soạn đồ sộ, công phu với sự tham gia của nhiều nhà khoa học và các chuyên viên công tác trong ngành giáo dục.