Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu đặc điểm nông sinh học và biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất cam sành Bố Hạ tại Thái Nguyên

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TỐNG HOÀNG HUYÊN NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT NÂNG CAO NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG CAM SÀNH BỐ HẠ TRỒNG TẠI THÁI NGUYÊN LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI, NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TỐNG HOÀNG HUYÊN NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM NÔNG SINH HỌC VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT NÂNG CAO NĂNG SUẤT, CHẤT LƯỢNG CAM SÀNH BỐ HẠ TRỒNG TẠI THÁI NGUYÊN Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 9620110 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP Giáo viên hướng dẫn khoa học: 1. Ngô Xuân Bình 2. Bùi Quang Đãng HÀ NỘI, NĂM 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi cùng với nhóm nghiên cứu, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng để bảo vệ ở bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Tác giả luận án Tống Hoàng Huyên ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự hướng dẫn chỉ bảo tận tình của các thầy, cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Trước tiên, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS. Ngô Xuân Bình và TS. Bùi Quang Đãng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, Ban Thông tin và Đào tạo Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, Viện Nghiên cứu Rau quả, cán bộ viên chức Khoa Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc cùng các đồng nghiệp tại Trung tâm Giống cây quả Bắc Giang đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp và các em sinh viên thực tập tốt nghiệp đã giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên, khuyến khích tôi hoàn thành luận án. Trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Nghiên cứu sinh Tống Hoàng Huyên iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC VÀ NỘI DUNG BẢNG. vii DANH MỤC VÀ NỘI DUNG HÌNH.

xi MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết. Mục tiêu của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

Ý nghĩa khoa học của đề tài. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu: được tiến hành từ năm 2017 đến năm 2020.

Những đóng góp mới của luận án. TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI. Giới thiệu chung về cây ăn quả có múi. Nguồn gốc, phân loại.

Đặc điểm thực vật cây có múi. Yêu cầu về sinh thái. Giá trị sử dụng. Tình hình sản xuất, tiêu thụ cây có múi trên thế giới và ở Việt Nam.

Tình hình sản xuất, tiêu thụ cây có múi trên thế giới. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cây có múi ở Việt Nam. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và trong nước về cây có múi. Một số kết quả nghiên cứu về đặc điểm nông học chủ yếu ở cây có múi.

Một số kết quả nghiên cứu về biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất, chất lượng cây có múi. Một số kết quả nghiên cứu về kỹ thuật ghép cây có múi. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Địa điểm và vật liệu nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Nghiên cứu một số đặc điểm nông sinh học của giống cam sành Bố Hạ. Nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng của cam sành Bố Hạ. Phương pháp nghiên cứu.1 Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm nông sinh học của giống cam sành Bố Hạ. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng của cam sành Bố Hạ.

Phương pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Kết quả nghiên cứu một số đặc điểm nông sinh học của cam sành Bố Hạ. Kết quả nghiên cứu đặc điểm hình thái của giống cam sành Bố Hạ.

Kết quả nghiên cứu đa dạng di truyền của cam sành Bố Hạ bằng chỉ thị phân tử ISSR và RADP. Kết quả nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng các đợt lộc của giống cam sành v Bố Hạ. Kết quả nghiên cứu nguồn gốc phát sinh và mối liên hệ giữa các đợt lộc ở cây cam sành Bố Hạ. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng của cam sành Bố Hạ.

Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của cắt tỉa đến sinh trưởng và năng suất cây cam sành Bố Hạ. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của biện pháp khoanh vỏ đến năng suất, chất lượng cây cam sành Bố Hạ. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của một số chế phẩm bón lá đến năng suất, chất lượng cam sành Bố Hạ. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của gốc ghép và thời vụ ghép đến sự sinh trưởng của cam sành Bố Hạ.

128 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. Đặc điểm nông sinh học của cây cam sành Bố Hạ. Một số biện pháp kỹ thuật nâng cao năng suất, chất lượng quả của cây cam sành Bố Hạ. 152 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT SST Từ, thuật ngữ viết tắt Nghĩa đầy đủ của từ, thuật ngữ 1 CT Công thức 2 ĐC Đối chứng 3 HY Hàm Yên vii DANH MỤC VÀ NỘI DUNG BẢNG TT BẢNG TRANG 1.

Thành phần dinh dưỡng trong 100 g cam tươi. Sản lượng cam của các châu lục trong 10 năm gần đây. Tổng sản lượng cam của các nước trên Thế giới từ năm 2019 đến tháng 1/2021 (nghìn tấn). Diện tích, sản lượng cam quýt trong nước giai đoạn 2017- 2021.

Giá trị xuất, nhập khẩu quả có múi Việt Nam 2015 - 2019. Gốc ghép và tính năng của gốc ghép. Danh sách các mẫu giống cam quýt được sử dụng trong nghiên cứu. Trình tự các mồi RAPD và ISSR sử dụng trong nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu đặc điểm thân cành của cây cam sành Bố Hạ (năm 2019). Đặc điểm hình thái bộ lá của cây cam sành Bố Hạ (năm 2019). Đặc điểm hình thái hoa của cam sành Bố Hạ (năm 2019). Đánh giá một số chỉ tiêu quả của cây cam sành Bố Hạ (năm 2019).

Đặc điểm của quả cam sành Bố Hạ (năm 2019). Tỷ lệ sự phân đoạn đa hình sử dụng các chỉ thị phân tử RADP và ISSR. Thời gian ra lộc và lộc thành thục của cây cam sành Bố Hạ (năm 2019) 72 3. Đặc điểm sinh trưởng cành lộc Xuân của cây cam sành Bố Hạ (năm 2019).

Đặc điểm sinh trưởng cành lộc Hè của cây cam sành Bố Hạ Năm 2019 74 3. Đặc điểm sinh trưởng của cành lộc Thu của cây cam sành Bố Hạ - Năm 2019. Đặc điểm sinh trưởng của cành lộc Đông của cây cam sành Bố Hạ - Năm 2019. Thời gian ra hoa, quả chín và năng suất của cây cam sành Bố Hạ (năm viii 2019).

Nguồn gốc phát sinh các đợt lộc vụ hè, thu, đông năm 2019. Nguồn gốc phát sinh các đợt lộc vụ Hè, Thu, Đông năm 2020. Tỷ lệ các loại cành theo chu kỳ sinh trưởng 1 năm ở cây cam sành Bố Hạ. Tương quan giữa tỷ lệ cành thu và năng suất quả.

Ảnh hưởng của phương pháp cắt tỉa đến tỷ lệ ra lộc theo mùa vụ ở cây cam sành Bố Hạ. Ảnh hưởng của phương pháp cắt tỉa đến sinh trưởng của các đợt lộc trong năm ở cây cam sành Bố Hạ. Ảnh hưởng của phương pháp cắt tỉa đến tỷ lệ đậu quả ở cây cam sành Bố Hạ. Ảnh hưởng của phương pháp cắt tỉa đến yếu tố cấu thành năng suất và năng suất cam sành Bố Hạ.

Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến thời gian nở hoa của cam sành Bố Hạ trồng tại Thái Nguyên (năm 2019 và 2020). Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến tỷ lệ đậu quả của cam sành Bố Hạ trồng tại Thái Nguyên (năm 2019 và 2020). Ảnh hưởng của thời điểm khoanh vỏ đến các yếu tố cấu thành năng suất của cây cam sành Bố Hạ trồng tại Thái Nguyên (năm 2019 và 2020). Ảnh hưởng của phun chế phẩm bón lá đến tỷ lệ đậu quả của cây cam sành Bố Hạ tại Thái Nguyên (năm 2019 và 2020).

Ảnh hưởng của một số chế phẩm bón lá đến các yếu tố cấu thành năng suất ở cây cam sành Bố Hạ tại Thái Nguyên. Ảnh hưởng của một số chế phẩm bón lá đến một số chỉ tiêu chất lượng quả cam sành Bố Hạ tại Thái Nguyên. Ảnh hưởng của phun chế phẩm kết hợp với cắt tỉa đến tỷ lệ đậu quả của cây cam sành Bố Hạ (năm 2019 và 2020). Ảnh hưởng của phun chế phẩm kết hợp với cắt tỉa đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất ở cam sành Bố Hạ.

Ảnh hưởng của phun chế phẩm kết hợp với cắt tỉa đến một số chỉ tiêu chất lượng quả cam sành Bố Hạ Tại Thái Nguyên. Ảnh hưởng của liều lượng kali đến thời gian ra hoa của cam sành Bố Hạ. Ảnh hưởng của liều lượng kali đến tỷ lệ đậu quả ở cây cam sành Bố Hạ. Ảnh hưởng của liều lượng bón kali đến năng suất quả ở cây cam sành Bố Hạ.

Ảnh hưởng của liều lượng bón kali đến chỉ tiêu chất lượng quả ở cây cam sành Bố Hạ. Ảnh hưởng của liều lượng bón kali đến một số sâu bệnh hại chính trên cây cam sành Bố Hạ .