Nghiên cứu sinh trưởng phát triển và biện pháp kỹ thuật cho giống sắn mới tại miền núi phía Bắc - Hoàng Kim Diệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ------------------------------------------- HOÀNG KIM DIỆU NGHIÊN CỨU SINH TRƢỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT CHÍNH CHO GIỐNG SẮN MỚI TẠI MỘT SỐ TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN - 2016 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ------------------------------------------- HOÀNG KIM DIỆU NGHIÊN CỨU SINH TRƢỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT CHÍNH CHO GIỐNG SẮN MỚI TẠI MỘT SỐ TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM Ngành: Khoa học cây trồng Mã số: 62.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Viết Hƣng 2. Trần Ngọc Ngoạn THÁI NGUYÊN - 2016 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa có ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Mọi trích dẫn trong luận án đã được ghi rõ nguồn gốc. Thái Nguyên, tháng 12 năm 2015 Tác giả Hoàng Kim Diệu ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án tôi luôn nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều cá nhân và cơ quan nghiên cứu trong nước. Trước hết tôi xin chân thành cám ơn GS. Trần Ngọc Ngoạn, PGS.

Nguyễn Viết Hưng, với cương vị là người hướng dẫn khoa học, đã có nhiều đóng góp trong nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Phòng Đào tạo, Khoa Nông học đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án. Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ quý báu của các thầy cô giáo khoa Nông học, Bộ môn Cây trồng và các em sinh viên các khóa 42, 43 ngành Khoa học cây trồng, Khoa Nông học Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Tôi xin cảm ơn Phòng Nông nghiệp các huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên; huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang; huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ; huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái đã giúp đỡ tôi địa bàn tốt để tiến hành các thí nghiệm nghiên cứu.

Thái Nguyên, tháng 12 năm 2015 Tác giả Hoàng Kim Diệu iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC CÁC BẢNG.

viii DANH MỤC CÁC HÌNH. xiii MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích của đề tài.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học của đề tài. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Những đóng góp mới của đề tài.

Đối tượng, phạm vi và thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

3 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU. Cơ sở khoa học của đề tài. Tình hình sản xuất và tiêu thụ sắn trên thế giới và ở Việt Nam. Tình hình sản xuất và tiêu thụ sắn trên thế giới.

Tình hình sản xuất và tiêu thụ sắn ở Việt Nam. Thực trạng sản xuất sắn ở vùng trung du và miền núi phía Bắc. Tình hình nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật canh tác sắn trên thế giới và ở Việt Nam. Một số kết quả nghiên cứu chọn tạo giống sắn trên thế giới và ở Việt Nam.

Một số kết quả nghiên cứu về phân bón cho sắn trên thế giới và Việt Nam. Kết quả nghiên cứu về khoảng cách và mật độ trồng sắn trên thế giới và Việt Nam. Kết quả nghiên cứu về thời vụ trồng và thu hoạch sắn trên thế giới và Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cây trồng xen với sắn và biện pháp chống xói mòn trên thế giới và Việt Nam.

37 Chƣơng 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá khả năng thích nghi của các giống sắn thí nghiệm tại một số tỉnh miền núi phía Bắc.

Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng và thời điểm thu hoạch đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống sắn HL2004-28 tại một số tỉnh miền núi phía Bắc. Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ,khoảng cách trồng đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống sắn HL2004-28 tại một số tỉnh miền núi phía Bắc. Nghiên cứu ảnh hưởng của loại cây trồng xen và phương thức trồng xen đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống sắn HL2004-28 tại một số tỉnh miền núi phía Bắc. Nghiên cứu ảnh hưởng của tổ hợp phân bón đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống sắn HL2004-28 tại một số tỉnh miền núi phía Bắc.

Xây dựng mô hình trình diễn cho giống sắn HL2004-28 tại một số tỉnh miền núi phía Bắc. Phương pháp nghiên cứu. Thí nghiệm 1: Đánh giá khả năng thích nghi của các giống sắn thí nghiệm tại một số tỉnh miền núi phía Bắc. Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng và thời điểm thu hoạch đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống sắn HL2004-28 tại một số tỉnh miền núi phía Bắc.

Thí nghiệm 3:Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống sắn HL2004-28 tại một. Thí nghiệm 4: Nghiên cứu ảnh hưởng của cây trồng xen và phương thức trồng xen đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống sắn HL2004-28 tại một số tỉnh miền núi phía Bắc. Thí nghiệm 5: Nghiên cứu ảnh hưởng của tổ hợp phân bón đến năng suất và chất lượng của giống sắn HL2004-28 tại một số tỉnh miền núi phía Bắc. Các chỉ tiêu nghiên cứu và phương pháp theo dõi.

Xây dựng mô hình trình diễn giống sắn HL2004-28 tại một số tỉnh trung du và miền núi phía Bắc. 59 Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Kết quả đánh giá khả năng thích nghi của các giống sắn thí nghiệm tại một số tỉnh miền núi phía Bắc. Kết quả so sánh giống sắn tại một số tỉnh miền núi phía Bắc năm 2012.

Đánh giá khả năng thích nghi của một số giống sắn tại các điểm nghiên cứu năm 2012. Kết quả so sánh giống sắn mới tại một số tỉnh trung du và miền núi phía Bắc năm 2013. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng và thời điểm thu hoạch đến năng suất và chất lượng giống sắn mới HL2004-28 tại Thái Nguyên và Phú Thọ năm 2013. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến năng suất và chất lượng giống sắn mới HL2004-28 tại Thái Nguyên và Phú Thọ năm 2013.

Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thời điểm thu hoạch đến năng suất và chất lượng của giống sắn HL2004 - 28 tại Thái Nguyên và Phú Thọ năm 2013. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến năng suất và chất lượng của giống sắn mới HL2004-28 tại tỉnh Thái Nguyên và Tuyên Quang năm 2013. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến tuổi thọ lá. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất.

Ảnh hưởng của mật độ trồng đến năng suất sắn. Ảnh hưởng của mật độ trồng đến chất lượng giống sắn HL2004-28. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng cây trồng xen và phương thức trồng xen đến các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống sắn HL2004-28 tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên năm 2013. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng cây trồng xen đến sinh trưởng và các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của giống sắn HL2004-28 tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên .Nghiên cứu ảnh hưởng của các phương thức trồng xen đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng giống sắn HL2004-28.

Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của tổ hợp phân bón đến sinh trưởng và năng suất giống sắn HL2004-28 tại Thái Nguyên và Tuyên Quang năm 2013. Ảnh hưởng của tổ hợp phân bón NPK và phân vi sinh đến đến sinh trưởng và năng suất giống sắn HL2004-28 tại Thái Nguyên và Tuyên Quang năm 2013. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của tổ hợp phân bón NPK và phân hữu cơ đến sinh trưởng và năng suất giống sắn HL2004-28 tại Thái Nguyên và Tuyên Quang năm 2013. Kết quả xây dựng mô hình sản xuất giống sắn HL2004-28 tại một số tỉnh vùng trung du và miền núi phía Bắc.

118 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 121 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 123 PHẦN PHỤ LỤC. 136 vii DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT AGI (Agricultural Genetics Institute) Viện Di truyền Nông nghiệp BNN&PTNT Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn CIAT (Center for International Agriculture Tropical) Trung tâm Quốc tế Nông nghiệp Nhiệt đới CSTH Chỉ số thu hoạch CTCRI (Crops Research Institute of Root India) Viện nghiên cứu cây có củ Ấn Độ FAO (Food and Agriculture Organization of United Nation) Tổ chức Nông Lương Quốc tế GSCRI Viện Nghiên cứu Cây trồng Cận Nhiệt đới Quảng Tây NLU (Nong Lam University) Đại học Nông Lâm - Thành phố Hồ Chí Minh IAS (Institute of Agriculture of South Viet Nam) Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam IITA (International Institute of Tropical Agriculture) Viện Nông nghiệp Nhiệt đới Quốc tế NLSH Nhiên liệu sinh học NSCK Năng suất củ khô NSCT Năng suất củ tươi NSSH Năng suất sinh học NSTB Năng suất tinh bột PT Phú Thọ PRCRTC (Training Research Centre root crops Philippines) Trung tâm nghiên cứu huấn luyện cây có củ Philippines TDMNPB Trung du miền núi phía Bắc TN Thái Nguyên TQ Tuyên Quang TUAF (Thai Nguyen University Agriculture and Forestry ) Đại học Nông Lâm Thái Nguyên YB Yên Bái VNCP Chương trình sắn Việt Nam viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.

Diện tích, năng suất và sản lượng sắn thế giới, giai đoạn 2000 - 2013. Diện tích, năng suất, sản lượng sắn của những nước trồng sắn chính trên thế giới năm 2013. Lượng xuất khẩu sắn của thế giới và một số nước năm 2008-2011. Diện tích, năng suất và sản lượng sắn ở Việt Nam giai đoạn 2004 - 2014.

Diện tích, năng suất, sản lượng các vùng trồng sắn ở Việt Nam năm 2014. Sản lượng, kim ngạch xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn giai đoạn 2010-2014. Diện tích, năng suất, sản lượng sắn các tỉnh thuộc vùng trung du và miền núi phía Bắc năm 2005 và 2013. Năng suất sắn trung bình của cả nước so với năng suất sắn của bốn vùng trồng sắn chính ở Việt Nam năm 2013 [48].

Nguồn gốc và đặc tính chính của 8 giống sắn phổ biến ở Việt Nam.3: Sơ đồ phả hệ những giống sắn đã được công nhận và phổ biến [30]. Nguồn gốc và đặc tính chính của 8 giống sắn mới được đưa từ 2010- 2013 ở Việt Nam. Một số đặc điểm hình thái của các giống sắn thí nghiệm tại các điểm nghiên cứu năm 2012 .