Luận án Tiến sĩ: Pháp luật về Dịch vụ Giao nhận Vận tải Đường bộ tại Việt Nam Hiện nay

tai lieu, luan van1 of 98. VI N H N L M KHO HỌ X H I VI T N M Ọ V ỆN O Ọ P ÙNG TRỌNG QUẾ P ÁP LUẬT VỀ DỊ VỤ G O N ẬN VẬN TẢ ĐƢỜNG B Ở V ỆT N M ỆN N Y LUẬN ÁN T ẾN SỸ LUẬT Ọ HÀ N - 2022 document, khoa luan1 of 98. tai lieu, luan van2 of 98. VI N H N L M KHO HỌ X H I VI T N M Ọ V ỆN O Ọ PHÙNG TRỌNG QUẾ PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ GIAO NHẬN VẬN TẢ ĐƢỜNG B Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Ngành: Luật Kinh tế M số: 9 38 01 07 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC NGƢỜ ƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1.

Hồ Ngọc Hiển 2. Nguyễn Văn ƣơng HÀ N I - 2022 document, khoa luan2 of 98. tai lieu, luan van3 of 98. LỜ M ĐO N Tác giả cam đoan rằng nội dung đƣợc trình bày trong luận án “Pháp luật về dịch vụ giao nhận vận tải đường bộ ở Việt Nam hiện nay” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của chính tác giả dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của TS.

Hồ Ngọc Hiển và TS. Việc sử dụng kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học và luận điểm các tác giả khác trong luận án này đều đƣợc giữ nguyên ý tƣởng hoặc trích dẫn phù hợp theo quy định. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Phùng Trọng Quế document, khoa luan3 of 98. tai lieu, luan van4 of 98.

D N MỤ Ữ V ẾT TẮT ADR ông ƣớc về vận chuyển hàng hóa nguy hiểm ASEAN Hiệp hội quốc gia Đông Nam Á CHLB Cộng hòa liên bang CMR ông ƣớc về hợp đồng chuyên chở hàng hóa bằng đƣờng bộ quốc tế năm1961 CPTPP Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dƣơng DN Doanh nghiệp ĐK Điều kiện kinh doanh chuẩn EU Liên minh Châu Âu FIATA Liên đoàn giao nhận vận tải quốc tế LTM Luật Thƣơng mại LDN Luật Doanh nghiệp LPI Chỉ số năng lực quốc gia về logistics LSP Nhà cung ứng dịch vụ logistics (Logistics service provider) GNVT Giao nhận vận tải VLA Hiệp hội logistics Việt Nam WB Ngân hàng thế giới WTO Tổ chức thƣơng mại thế giới D N MỤ BẢNG Bảng 3. Khối lƣợng hàng hóa vận chuyển phân theo ngành vận tải 111 Bảng 3.2: Khối lƣợng hàng hóa luân chuyển phân theo ngành vận tải 111 Bảng 3. Số lƣợng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và đang hoạt 111 động của ngành vận tải, kho bãi Bảng 3. Số lƣợng doanh nghiệp GNVT đang hoạt động có kết quả sản 113 xuất kinh doanh document, khoa luan4 of 98.

tai lieu, luan van5 of 98. MỤC LỤC MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ Ơ SỞ LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU. Tổng quan tình hình nghiên cứu.

ơ sở lý thuyết nghiên cứu đề tài. 26 Kết luận chương 1. N ỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ GIAO NHẬN VẬN TẢ ĐƢỜNG B VÀ PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ GIAO NHẬN VẬN TẢ ĐƢỜNG B. Lý luận về dịch vụ giao nhận vận tải đƣờng bộ.

Lý luận pháp luật về dịch vụ giao nhận vận tải đƣờng bộ. 47 Kết luận chƣơng 2. T ỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ GIAO NHẬN VẬN TẢ ĐƢỜNG B Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Thực trạng quy định pháp luật về dịch vụ giao nhận vận tải đƣờng bộ ở Việt Nam.

Thực tiễn thực thi pháp luật về dịch vụ giao nhận vận tải đƣờng bộ ở Việt Nam hiện nay. 112 ết luận chƣơng 3. Á YÊU ẦU Ơ BẢN VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT, NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ DỊCH VỤ GIAO NHẬN VẬN TẢI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Các yêu cầu cơ bản của việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về dịch vụ giao nhận vận tải đƣờng bộ ở Việt Nam.

Giải pháp hoàn thiện pháp luật về dịch vụ giao nhận vận tải đƣờng bộ ở Việt Nam. 141 document, khoa luan5 of 98. tai lieu, luan van6 of 98. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về dịch vụ giao nhận vận tải đƣờng bộ ở Việt Nam.

153 Kết luận chƣơng 4. 160 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 162 PHỤ LỤC 1: TỔNG HỢP ĐIỀU KI N KINH DOANH DỊCH VỤ GIAO NHẬN VẬN TẢI ĐƢỜNG B PHỤ LỤC 2: TỔNG HỢP CAM KẾT CỦA VI T NAM VỀ DỊCH VỤ GIAO NHẬN VẬN TẢI ĐƢỜNG B TRONG Á ĐIỀU ƢỚC QUỐC TẾ document, khoa luan6 of 98. tai lieu, luan van7 of 98.

Tính cấp thiết của đề tài Trong đời sống kinh doanh thƣơng mại, giao nhận vận tải là yếu tố không thể tách rời trong hoạt động mua bán, đóng vai trò cầu nối giữa các khâu cho quá trình hàng hóa đƣợc lƣu thông. Nếu nhƣ mua bán hàng hóa có nghĩa là hàng hóa đƣợc thay đổi chủ sở hữu thì giao nhận vận tải là việc tổ chức thực hiện sự dịch chuyển quyền sở hữu đó về mặt thực tế. Nói cách khác, giao nhận vận tải chính là một trong những nội dung của việc thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa [83; tr. Dịch vụ giao nhận hàng hóa đã có từ lâu trên thế giới và theo thời gian nó càng ngày càng phát triển và giữ vai trò ngày càng quan trọng đối với nền kinh tế thế giới nói chung và đối với nền kinh tế của mỗi quốc gia nói riêng.

Sự hình thành và phát triển của dịch vụ giao nhận trên thế giới gắn liền với sự ra đời và phát triển của quá trình phân công quốc tế [62; tr. Ngày nay, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế cộng với những tác động to lớn của cách mạng khoa học kỹ thuật mà dịch vụ giao nhận vận tải hay dịch vụ logistics nói chung và dịch vụ giao nhận vận tải đƣờng bộ nói riêng càng khẳng định đƣợc vai trò cần thiết cũng nhƣ có thêm nhiều cơ hội để phát triển mạnh mẽ. Kể từ sau khi nƣớc ta tiến hành mở cửa nền kinh tế, lĩnh vực giao nhận vận tải và logistics mới bắt đầu đƣợc hiện diện và có cơ hội để phát triển. Mặc dù còn “non trẻ” hơn so với nhiều quốc gia khác nhƣng dịch vụ này đã bƣớc đầu đạt đƣợc những thành tích đáng khích lệ.

Nhìn chung các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ GNVT hay logistics nói chung và GNVT đƣờng bộ nói riêng ở Việt Nam đã và đang cố gắng hoàn thiện mình để đạt đƣợc những bƣớc tiến lớn hơn nữa, góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế nƣớc ta. Theo Trung tâm hỗ trợ nghiệp vụ đăng ký kinh doanh, cả nƣớc hiện nay có khoảng 3.000 công ty tham gia cung cấp các loại hình dịch vụ logistics, trong số đó 70% có trụ sở ở khu vực Thành phố Hồ Chí Minh và có khoảng 30 công ty logistics đa quốc gia. Chỉ số năng lực hoạt động logistics (LPI) 2018 của Việt Nam đƣợc WB công bố trong Báo cáo tháng 07/2018, theo đó Việt Nam đƣợc xếp hạng 39/160 nƣớc tham gia điều tra, tăng 25 bậc so với xếp hạng năm 2016 (64/160). Nhà nƣớc cũng đã ban hành nhiều chính sách, quy định để tạo dựng hành lang pháp lý cho hoạt động cung ứng dịch vụ GNVT đƣờng bộ nói riêng và GNVT hay logistics nói chung, thể hiện sự quan tâm thích đáng để phát triển các dịch vụ này.

Hơn nữa, những quy document, khoa luan7 of 98. 1 tai lieu, luan van8 of 98. định pháp luật này cũng đƣợc sửa đổi, bổ sung để qua đó tạo môi trƣờng kinh doanh thuận lợi, tạo điều kiện cho việc cung ứng dịch vụ đƣợc thuận lợi hơn, mang lại hiệu quả cao hơn. Tuy nhiên, thực tiễn trong thời gian qua cũng cho thấy những bất cập, yếu kém trong hoạt động cung ứng dịch vụ này.

Đó là phần lớn các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ này của nƣớc ta là doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy mô vốn thấp, hoạt động manh mún, thiếu kinh nghiệm, cạnh tranh về giá là chủ yếu, ít giá trị gia tăng, thƣờng chỉ đóng vai trò là nhà thầu phụ hay đại lý cho các công ty nƣớc ngoài. Chi phí logistics còn ở mức cao, theo một số nghiên cứu chi phí này của Việt Nam năm 2014 chiếm khoảng 20,9% GDP, đến nay còn khoảng 16 đến 17% GDP, đây là mức khá cao so với một số nƣớc trong khu vực nhƣ Thái Lan, Singapore,.113] Trong lĩnh vực đƣờng bộ thì chi phí vận tải của phƣơng thức này hiện nay còn ở mức cao, chƣa phù hợp với thực tiễn do sự canh tranh không lành mạnh giao dịch chủ yếu qua trung gian, chƣa tối ƣu hóa hoạt động kinh doanh của đơn vị vận tải… Bên cạnh đó, các doanh nghiệp nội địa cũng chịu thêm sức ép của các cam kết quốc tế của Việt Nam với các tổ chức quốc tế hay quốc gia khác… Thực tiễn đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân nhƣng không thể phủ nhận lý do từ chính hoạt động xây dựng và thực thi pháp luật về dịch vụ GNVT đƣờng bộ. Có thể thấy rằng, tuy khung pháp lý ở Việt Nam về hoạt động này đã đƣợc hình thành nhƣng vẫn còn đó các quy định bất cập, chồng chéo, không hợp lý, gây khó hiểu và khó thực thi trong thực tế. Chẳng hạn nhƣ quy định về khái niệm logistics, điều kiện kinh doanh dịch vụ GNVT đƣờng bộ còn có một số điểm gây khó hiểu, cản trở quyền gia nhập thị trƣờng của chủ thể kinh doanh nhƣ quy định về điều kiện tƣ cách pháp lý của thƣơng nhân cung ứng dịch vụ GNVT, logistics trong LTM với các luật chuyên ngành; một số các quy định còn tăng thêm gánh nặng hành chính cho đơn vị cung ứng dịch vụ.

Quy định về giao nhận hàng hóa đặc biệt còn có một số quy định chƣa tƣơng thích với các tiêu chuẩn quốc tế, gây phiền nhiễu cho doanh nghiệp nhƣ sự tƣơng thích giữa Nghị định 42/2020/NĐ-CP với Hiệp định ADR dẫn đến việc Chính phủ phải tiến hành rà soát dù Nghị định mới đƣợc ban hành chƣa lâu. Quy định về giao kết và thực hiện hợp đồng dịch vụ GNVT đƣờng bộ nói riêng và hợp đồng dịch vụ logistics nói chung còn khá sơ sài, thiếu các quy định cụ thể hơn trong khi các hợp đồng này ngày một gia tăng tính phức tạp, có nhiều sự tùy chỉnh cao. Bên cạnh đó, quy định về giới hạn trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của các bên còn bất cập, chƣa thực sự hợp lý nhƣ các quy định về mức giới hạn trách nhiệm còn sơ sài, thiếu các trƣờng hợp giới hạn trách nhiệm document, khoa luan8 of 98. 2 tai lieu, luan van9 of 98.