Tác động của giá cả hàng hóa toàn cầu đến thị trường chứng khoán Đông Nam Á - Luận án TS

BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING --------------------------------- BÙI ĐỖ PHÚC QUYÊN TÁC ĐỘNG CỦA GIÁ CẢ HÀNG HÓA TOÀN CẦU ĐẾN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2022 -1- BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING --------------------------------- BÙI ĐỖ PHÚC QUYÊN TÁC ĐỘNG CỦA GIÁ CẢ HÀNG HÓA TOÀN CẦU ĐẾN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số ngành: 9340201 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. BÙI HỮU PHƯỚC PGS. LÊ THỊ LANH Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2022 -2- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án “Tác động của giá cả hàng hóa toàn cầu đến thị trường chứng khoán các nước Đông Nam Á” là công trình nghiên cứu của chính tác giả dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Bùi Hữu Phước và PGS.

Lê Thị Lanh. Các thông tin, dữ liệu được sử dụng trong đề tài là trung thực, chính xác và đáng tin cậy. Tôi xin cam đoan rằng luận án tiến sĩ này chưa từng được trình nộp để lấy học vị tiến sĩ tại bất cứ một trường đại học nào. Không có các nội dung đã được công bố trước đây hoặc những nội dung do người khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn được ghi nguồn đầy đủ trong danh mục tài liệu tham khảo.

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan trên. Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2022 Người cam đoan Bùi Đỗ Phúc Quyên i LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Người hướng dẫn khoa học TS. Bùi Hữu Phước đã định hướng nghiên cứu, hướng dẫn và động viên để tôi hoàn thành luận án này. Chân thành cảm ơn PGS.

Lê Thị Lanh đã hỗ trợ, chỉ dẫn để tôi hoàn chỉnh nội dung của luận án. Tôi xin trân trọng lời cảm ơn chân thành đến các quý thầy cô trong hội đồng các cấp. Quý thầy, cô đã giúp tôi định hướng, sửa chữa đề tài nghiên cứu của mình. Tôi xin cảm ơn quý thầy, cô Trường Đại học Tài chính – Marketing, đặc biệt là các thầy cô Khoa Tài Chính - Ngân hàng, Viện Sau Đại Học đã truyền đạt kiến thức, góp ý, cũng như tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình nghiên cứu và viết luận án của mình.

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã quan tâm, động viên, san sẻ công việc, góp ý cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện luận án. Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2022 Tác giả Bùi Đỗ Phúc Quyên ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH TÓM TẮT ABSTRACT CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN.1 Lý do chọn đề tài.2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu.4 Phương pháp nghiên cứu.5 Đóng góp mới của luận án.1 Đóng góp về mặt khoa học.2 Đóng góp về mặt thực tiễn.6 Kết cấu của luận án. 9 Kết luận chương 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC.1 Lý thuyết về giá cả hàng hóa và thị trường chứng khoán.1 Lý thuyết về giá cả hàng hóa.1 Khái niệm giá cả hàng hóa.2 Lý thuyết giá cả hàng hóa biến động.2 Lý thuyết về thị trường chứng khoán.1 Khái niệm thị trường chứng khoán và chỉ số thị trường chứng khoán.2 Giả thuyết thị trường hiệu quả (EMH).3 Lý thuyết bước đi ngẫu nhiên của giá chứng khoán.4 Lý thuyết tài chính hành vi.3 Lý thuyết tác động của giá cả hàng hóa đến thị trường chứng khoán.1 Hiệu ứng tràn của giá cả hàng hóa toàn cầu đến giá cả hàng hóa nội địa.2 Lý thuyết hiệu ứng lan tỏa.2 Tổng quan các nghiên cứu trước.1 Tác động của giá cả hàng hóa toàn cầu đến thị trường chứng khoán.2 Tác động từ các yếu tố thành phần của giá cả hàng hóa toàn cầu đến thị trường chứng khoán.1 Tác động của giá nông nghiệp đến thị trường chứng khoán.2 Tác động của giá năng lượng đến thị trường chứng khoán.3 Tác động của giá kim loại đến thị trường chứng khoán.3 Khoảng trống nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Quy trình nghiên cứu.2 Giả thuyết và mô hình nghiên cứu.1 Giả thuyết nghiên cứu.1 Giá cả hàng hóa toàn cầu (Global Price Index - GPI).2 Giá nông nghiệp (Agriculture Price Index-API).3 Giá năng lượng (Energy Price Index-API).4 Giá kim loại (Metal Price Index-MPI).2 Mô hình nghiên cứu.3 Dữ liệu nghiên cứu.1 Chỉ số giá chứng khoán một số nước Đông Nam Á.2 Giá cả hàng hóa toàn cầu và các yếu tố kinh tế vĩ mô khác.4 Phương pháp ước lượng.1 Kiểm định nghiệm đơn vị dữ liệu bảng (Panel unit Root Test).2 Kiểm định đồng liên kết dữ liệu bảng (Panel Cointegration Tests).3 Phương pháp DGMM (Difference Generalized Method of Moments).4 Ước lượng trung bình nhóm (MG - Mean Group).5 Ước lượng trung bình nhóm gộp (PMG - Pooled Mean Group).79 Kết luận chương 3.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.1 Thực trạng giá cả hàng hóa toàn cầu và thị trường chứng khoán các nước Đông Nam Á.1 Thực trạng giá cả hàng hóa toàn cầu.2 Thực trạng thị trường chứng khoán các nước Đông Nam Á.2 Kết quả mô hình nghiên cứu.1 Thống kê mô tả và phân tích tương quan.2 Kiểm định tính dừng và kiểm định đồng liên kết.1 Kiểm định tính dừng dữ liệu bảng (Panel unit root test).2 Kiểm định đồng liên kết dữ liệu bảng (Panel Cointegration Tests).3 Kết quả mô hình nghiên cứu.1 Kết quả tác động của giá cả hàng hóa toàn cầu đến thị trường chứng khoán các nước Đông Nam Á.2 Kết quả tác động của giá nông nghiệp, giá năng lượng, giá kim loại đến thị trường chứng khoán các nước Đông Nam Á.3 Thảo luận kết quả nghiên cứu.1 Tác động của giá cả hàng hóa toàn cầu đến thị trường chứng khoán nhóm các nước Đông Nam Á.2 Tác động của giá cả hàng hóa toàn cầu và các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán từng quốc gia Đông Nam Á được lựa chọn.3 Tác động của giá cả nông nghiệp, giá năng lượng, giá kim loại đến thị trường chứng khoán các nước Đông Nam Á. 116 Kết luận chương 4. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH.2 Hàm ý chính sách.3 Hạn chế nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo. 147 Kết luận chương 5.

149 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ. 150 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 151 PHỤ LỤC Phụ lục 1. Thành phần của giá cả hàng hóa toàn cầu Phụ lục 2.

Kết quả thống kê mô tả, tự tương quan, đa cộng tuyến Phụ lục 3. Kết quả kiểm định tính dừng Phụ lục 4. Kết quả kiểm định đồng liên kết Phụ lục 5. Kết quả mô hình POLS, FEM, REM, FGLS, DGMM và các kiểm định Phụ lục 6.

Kết quả xác định độ trễ Phụ lục 7. Kết quả mô hình MG Phụ lục 8. Kết quả mô hình PMG Phụ lục 9. Kết quả kiểm định HAUSMAN vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Thuật ngữ tiếng anh Diễn giải AFC Asian Financial Crisis Khủng hoảng tài chính Châu Á APT Arbitrage Pricing theory Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá ASEAN Association of Southeast Asia Nations Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á CAPM Capital Asset Pricing Model Mô hình đinh giá tài sản vốn CPI Consumer Price Index Chỉ số giá tiêu dùng DCF Discounted Cash Flow Dòng tiền chiết khấu DDM Dividend Discount Model Mô hình chiết khấu cổ tức ECT Error Correction Term Biến điều chỉnh sai số EMH Efficient Market Hypothesis Lý thuyết thị trường hiệu quả ER Foreign Exchange Rate Tỷ giá hối đoái EU European Union Liên minh Châu Âu FAO Food and Agriculture Organazation Tổ chức lương thực và nông nghiệp liên hiệp quốc FEM Fixed Effects Model Mô hình tác động cố định FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội GFC Global Financial Crisis Khủng hoảng tài chính toàn cầu GMM Generalized Method of Moments Phương pháp moment tổng quát IBRD International Bank for Reconstruction Ngân hàng quốc tế tái thiết và phát triển and Development IEA The International Energy Agency Cơ quan Năng lượng Quốc tế IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế IFS International Financial Statistics Thống kê Tài chính Quốc tế JCI Jakarta Composite Index Chỉ số chứng khoán Jakarta JSX Jakarta stock exchange Sở giao dịch chứng khoán Jakarta KLCI Kuala Lumpur Composite Index Chỉ số chứng khoán Kuala Lumpur MSCI Morgan Stanley Capital International MG Mean Group Phương pháp trung bình nhóm vii OECD Organisation for Economic Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế Cooperation and Development OLS Ordinary Least Squares Phương pháp bình phương nhỏ nhất OPEC Organisation of Countries Petroleum Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ Exporting PMG Pool Mean Group Phương pháp trung bình nhóm gộp PSE Philippine Stock Exchange Sở giao dịch chứng khoán Philippines PSEI PSE Composite Index Chỉ số chứng khoán Philippines REM Random Effects Model Mô hình tác động ngẫu nhiên SET Stock Exchange of Thailand Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thái Lan SGX Singapore Stock Exchange Sở Giao Dịch Chứng Khoán Singapore STI Straits Times Index Chỉ số Straits Times TTCK Stock market Thị trường chứng khoán UBCK Ủy Ban Chứng khoán Nhà Nước USA United states of American Hợp chủng quốc Hoa Kỳ USD United States Dollar Đô la Mỹ VAR Vector autoregressive Vectơ tự hồi quy VDC Variance Decomposition Phân tích phương sai VSD Vietnam Securities Depository Trung tâm lưu ký Chứng khoán VECM Vector Error Correction model Mô hình vectơ hiệu chỉnh sai số VNI Viet Nam Index Chỉ số chứng khoán Việt Nam WTO World Trade Organisation Tổ chức Thương mại Thế giới viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1 Sự phát triển của Lý thuyết lưu trữ.2 Định nghĩa về thị trường hiệu quả.3 Lược khảo các nghiên cứu trước về tác động của giá cả hàng hóa toàn cầu, các yếu tố thành phần và biến kiểm soát khác đến thị trường chứng khoán.1 Tóm tắt kỳ vọng về dấu của các biến trong mô hình nghiên cứu.2 Các yếu tố kinh tế vĩ mô đã được sử dụng cho nhóm nước Đông Nam Á 60 Bảng 3.3 Các biến trong mô hình nghiên cứu.

Vốn hóa thị trường chứng khoán của một số nước Đông năm Á. Giá trị giao dịch cổ phiếu của một số nước Đông năm Á. Tốc độ luân chuyển cổ phiếu của một số nước Đông năm Á. Số lượng các công ty niêm yết trên TTCK một số nước ASEAN.5 Thống kê mô tả các biến.6 Ma trận hệ số tương quan.7 Kết quả kiểm định đa cộng tuyến.8 Kết quả kiểm định tính dừng của các biến.9 Kết quả kiểm định đồng liên kết Westerlund.10 Kết quả kiểm định Hausman và các kiểm định khác.11 Kết quả đánh giá tác động của giá cả hàng hóa toàn cầu đến thị trường chứng khoán các nước Đông Nam Á từ mô hình DGMM.

Độ trễ của các biến trong mô hình nghiên cứu.