Luận văn thạc sĩ: Xử lý tài sản phá sản theo Luật Phá sản 2014 - Nguyễn Thanh Hằng

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THANH HẰNG XỬ LÝ TÀI SẢN PHÁ SẢN THEO LUẬT PHÁ SẢN 2014 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT KINH TẾ Hà Nội - 2019 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN THANH HẰNG XỬ LÝ TÀI SẢN PHÁ SẢN THEO LUẬT PHÁ SẢN 2014 Ngành:Luật Kinh tế Mã số: 8.07 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. NGUYỄN VIẾT TÝ Hà Nội - 2019 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết luận, số liệu trong luận văn là trung thực, đảm bảo độ tin cậy. Học viên Nguyễn Thanh Hằng luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TÀI SẢN, TÀI SẢN PHÁ SẢN VÀ XỬ LÝ TÀI SẢN PHÁ SẢN.

Khái niệm về tài sản, tài sản phá sản. Khái quát thủ tục xử lý tài sản phá sản. 21 Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN HOẠT ĐỘNG XỬ LÝ TÀI SẢN THEO LUẬT PHÁ SẢN Ở VIỆT NAM. Những quy định pháp luật về thủ tục xử lý tài sản phá sản.

Thực tiễn thi hành pháp luật phá sản về xử lý tài sản phá sản. 53 Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN XỬ LÝ TÀI SẢN PHÁ SẢN THEO LUẬT PHÁ SẢN 2014. Phương hướng hoàn thiện. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về xử lý tài sản phá sản.

Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về xử lý tài sản phá sản. 74 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 76 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, dưới tác động của cạnh tranh, phá sản doanh nghiệp xảy ra hiện tượng tất yếu.

Kinh tế thị trường là mô hình kinh tế mở trong đó coi trọng và tuân thủ các quy luật vận động, điều tiết của thị trường, tôn trọng tự do cạnh tranh, tự do hợp tác, mở rộng giao lưu thương mại, tạo cơ hội cho mọi chủ thể kinh tế tham gia thị trường, tìm kiếm lợi nhuận,.Có thể nói, kinh tế thị trường là mô hình được nhiều quốc gia lựa chọn cho quá trình thúc đẩy phát triển kinh tế. Qua các thời kỳ lịch sử khác nhau, thái độ ứng xử của công chúng lẫn Nhà nước đối với hiện tượng phá sản các doanh nghiệp có nhiều sự khác biệt. Bảo vệ quyền lợi cho chủ nợ, người lao động, xử lý tài sản phá sản của doanh nghiệp chỉ đơn thuần là một thủ tục thanh toán nợ đặc biệt kèm với việc trừng phạt chủ doanh nghiệp bị phá sản, xử lý tài sản phá sản như là một thủ tục giải quyết tình trạng mất khả năng thanh toán và tìm những giải pháp phục hồi doanh nghiệp trước khi quyết định tuyên bố phá sản doanh nghiệp. Ngày nay, trong nền kinh tế thị trường quyền tự chủ trong kinh doanh của các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế được pháp luật tôn trọng và bảo vệ.

Đi kèm với quyền tự chủ rộng rãi trong kinh doanh là nghĩa vụ tự chịu trách nhiệm đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và cũng tiềm ẩn nguy cơ đối diện với phá sản. Xử lý tài sản phá sản làm phát sinh các mối quan hệ giữa các chủ thể liên quan và đòi hỏi pháp luật phải điều chỉnh. Luật Phá sản năm 2004 được Quốc hội thông qua ngày 15/6/2004, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/10/2004, thay thế cho Luật Phá sản doanh nghiệp năm 1993 với nhiều điểm tiến bộ. Với Luật Phá sản năm 2004 theo Báo cáo của PGS.TS Dương Đăng Huệ, Thạc sỹ Nguyễn Thanh Tịnh (tháng 11/2008) về thực trạng pháp luật về phá sản và hoàn thiện môi trường pháp luật kinh 1 luan an doạnh tại Việt Nam thì Tòa án thụ lý gần 350 đơn yêu cầu tuyên bố phá sản, ra quyết định mở thủ tục phá sản 236 trường hợp, và thực tế cũng chỉ quyết định tuyên bố phá sản được 83 trường hợp.

So với năm 2004, năm 2012, doanh nghiệp đăng ký đã vượt trội hơn rất nhiều, có gần 5000 doanh nghiệp dừng hoạt động và hơn 9.000 doanh nghiệp giải quyết yêu cầu mở thủ tục phá sản doanh nghiệp. Tình hình thụ lý và giải quyết yêu cầu mở thủ tục phá sản doanh nghiệp theo Luật Phá sản năm 2004 mặc dù đã được cải thiện nhưng vẫn còn gặp nhiều khó khăn và hạn chế. Đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố phá sản so với số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động là rất thấp, hiệu quả giải quyết việc phá sản ở các cấp Tòa án vẫn chưa đạt kết quả tốt. Tại Mục 3 Phần II về xây dựng và hoàn thiện pháp luật về sở hữu, quyền tự do kinh doanh có nhận định: “…Xây dựng một khung pháp luật chung cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, xóa bỏ đặc quyền và độc quyền kinh doanh, cải thiện môi trường đầu tư; từng bước thống nhất pháp luật áp dụng đối với đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài” theo Nghị quyết số 48-NQ/TW về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020; Tại kỳ họp VII, ngày 19/6/2014, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII đã thông qua Luật phá sản số 51/2014/QH13.

Có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2015. Luật Phá sản 2014 đã có nhiều sửa đổi bổ sung mới so với Luật Phá sản 2004. Luật Phá sản 2004 có 9 chương và 95 điều luật thì Luật Phá sản 2014 có tận 14 chương và 133 Điều luật. Luật Phá sản 2014 được đánh giá là có những sửa đổi khá căn bản và toàn diện từ những khó khăn và bất cập của Luật Phá sản 2004.

Sửa đổi, bổ sung một số nội dung như: tiêu chí xác định Doanh nghiệp, Hợp tác xã (doanh nghiệp, hợp tác xã) lâm vào tình trạng phá sản, chế định quản tài viên, về thủ tục xử lý tài sản phá sản … 2 luan an “Tổng hợp hơn 23 báo cáo của các TAND cấp tỉnh cho thấy: Năm 2017, số vụ việc yêu cầu phá sản được các tòa án thụ lý, giải quyết tăng mạnh với 439 vụ việc, trong đó có 45 quyết định tuyên bố phá sản. Con số này phản ánh thực tế LPS 2014 đã đi vào cuộc sống, từng bước khắc phục những vướng mắc, bất cập của LPS năm 2004. Tuy nhiên, trên thực tế, năm 2017, có 38.869 DN tạm ngừng hoạt động không đăng ký hoặc chờ giải thể; số DN hoàn tất thủ tục giải thể là 12.126 DN đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn và 63.525 DN tạm ngừng hoạt động không đăng ký hoặc chờ giải thể; số DN hoàn tất thủ tục giải thể là 16.” theo Báo cáo kết quả triển khai thi hành LPS năm 2014. Như vậy, số DN, HTX chấm dứt hoạt động thì số vụ xử lý tài sản thông qua thủ tục phá sản tại tòa án vẫn còn rất khiêm tốn.

Xử lý tài sản của doanh nghiệp mất khả năng thanh toán theo Luật Phá sản 2014 không chỉ nhằm giải quyết vụ việc phá sản đúng pháp luật mà còn góp phần bảo vệ có hiệu quả quyền lợi của các chủ nợ, cơ cấu lại nền kinh tế thị trường phát triển đất nước. Vận dụng những nguyên tắc của pháp luật phá sản và những quy định về xử lý tài sản phá sản là để tìm ra những giải pháp góp phần ngày một hoàn thiện pháp luật về xử lý tài sản phá sản. Luật Phá sản 2014, một số vấn đề đã được sửa đổi bổ sung nhưng khi áp dụng các quy định vào thực tiễn đã cho thấy còn nhiều khó khăn, vướng mắc về xử lý tài sản phá sản. Xác định giá trị tài sản phá sản của doanh nghiệp mất khả năng thanh toán trong xử lý tài sản phá sản cần phải có những quy định chặt chẽ, cụ thể và đầy đủ hơn nữa làm căn cứ khi áp dụng với thực tiễn.

Nhận thức được xử lý tài sản phá sản theo Luật phá sản 2014 rất quan trọng trong nền kinh tế thị trường hiện nay. Hậu quả của nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp, người lao động, chủ nợ trong doanh nghiệp mà còn tác động đến các thành phần khác tùy vào quy mô của doanh nghiệp phá sản. Đề tài “Xử lý tài sản phá sản theo Luật Phá sản 2014” là luận văn 3 luan an em chọn, với mong muốn phần nào làm rõ và định hướng cụ thể để tháo gỡ những vướng mắc, bất cập, đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả khi áp dụng quy định về xử lý tài sản phá sản và thực tiễn. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Nghiên cứu về xử lý tài sản phá sản theo Luật phá sản 2014 đã có những bước tiến quan trọng, cụ thể có liên quan đến Đề tài như sau: - “Pháp Luật phá sản của Việt Nam” của PGS, TS.

Dương Đăng Huệ, xuất bản năm 2005; - “Thực trạng pháp luật về phá sản và hoàn thiện môi trường pháp luật kinh doạnh tại Việt Nam” tháng 11/2008 – chủ biên PGS.TS Dương Đăng Huệ, Thạc sỹ Nguyễn Thanh Tịnh; -“Phá sản doanh nghiệp và thi hành luật phá sản ở Việt Nam”ngày 10/8/2017 - Phan Thị Mỹ Hạnh, Viện Dầu khí Việt Nam; - “Pháp luật phá sản doanh nghiệp ở Việt Nam – Thực trạng và giải pháp hoàn thiện” ngày 29/6/2017 – Thạc sỹ Nguyễn Thị Dung; - “Thực trạng phá sản doanh nghiệp và giải pháp hoàn thiện pháp luật về phá sản ở Việt Nam” - Thạc sỹ Nguyễn Kim Anh; - “Quản lý và xử lý tài sản phá sản theo quy định của pháp luật phá sản Việt Nam” – Luận án Tiến sĩ Luật học của tác giả Vũ Thị Hồng Vân, khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2008. Với đề tài “Quản lý và xử lý tài sản phá sản theo quy định của pháp luật phá sản Việt Nam”, tác giả đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về tài sản phá sản, về quản lý tài sản phá sản, và xử lý tài sản phá sản. Phân tích những nội dung của pháp luật về quản lý và xử lý tài sản phá sản, đồng thời chỉ ra một số quy định bất cập trong các văn bản pháp luật hiện hành của Việt Nam và những hạn chế, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng các quy định về quản lý, xử lý tài sản phá sản.