Luận án tiến sĩ luật học: Phân định thẩm quyền giải quyết khiếu nại và xét xử hành chính ở Việt Nam - GS. Phạm Hồng Thái

BỘ GIÁO DỤC VÀ ÀO TẠO BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI TRUNG TAM THONG TIN THU VIEN TRUONG DAI HOC LUẬT HA NỘI PHÒNG ỌC 630 4 NGUYEN MANH HUNG | PHAN ỊNH | THẢM QUYEN GIẢI QUYET KHIEU NẠI HANH CHÍNH VA | THAM QUYEN XÉT XỬ HANH CHÍNH Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Lí luận và lịch sử nhà n°ớc và pháp luật Mã số: 62.01 LUẬN ÁN TIEN S( LUAT HỌC NG¯ỜI H¯ỚNG DAN KHOA HỌC: GS. PHAM HONG THÁI HÀ NỘI - 2013 LỜI CAM OAN Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong Luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của Luận án ch°a từng °ợc ai công bô trong bất kỳ công trình nào khác.

TÁC GIALUAN AN) _ / MY Nguyén Manh Hing MỤC LỤC ¡09271000777. `| KT TH rrr ee eran peesp era rer ccc cape ean A SEIS 7 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DEN DETAIL. Nội dung c¡ ban của các công trình nghiên cứu có liên quan trực tiếp ến Dé tài. Luận án tiễn s) luật hỌC.

- c:ctcctcthTtrhntrHHHH HH n7 DD se, GHI PRG CIID AIG ccs 10010108001 ea et si oo ert 9 1. ánh giá kết qua của các công trình nghiên cứu có liên quan trực tiếp ến ề tài. Khái niệm va các hình thức khiếu kiện hành chính. Da dạng hoá các ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính.

Tham quyên giải quyết khiếu nại hành chính. Thẩm quyên xét xử hành CHINN ccccccccccceccscesessessessessessssssesesessecsesseesecsseeseeseee 18 1. Thụ lí khiếu nại hành chính. 22 CHUNG lỗ nn .cxaxswsnscssyennarnasesnwnenantennnsiyentnspenneunnnenasnunansnnansassanacnnninnnntiidsdoiké iiSiRO aS INEN SISA 24 C SỞ LÍ LUẬN CUA PHAN ỊNH THÂM QUYỀN GIẢI QUYET KHIEU NẠI HANH CHÍNH VÀ THÂM QUYEN XÉT XỬ HANH CHÍNH.

Khiếu kiện hành chính và sự a dạng vẻ thầm quyền giải quyết tranh chấp hành chính. Khiễu kiện hành chính. Sự da dạng về thẩm quyên giải quyết tranh chấp hành chính. Quan niệm về phân ịnh thẩm quyền giải quyết khiếu nai hành chính và thâm quyền XEt XU 851010 0107.

Nội dung của phân ịnh thẩm quyên giải quyết khiếu nại hành chính và LET truy Xi XI PI GHỦN,. se co SSS SS te SR Raa TR 8808 34 2. Cn cứ phân ịnh thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thấm giy6n XI xử Hành CHIN. Boiissis: IỮN Su ỐNG 61 Oe 1 1,"` 71 THUC TRANG PHAN DINH THAM QUYEN GIAI QUYET KHIEU NAI HANH CHÍNH VA THÁM QUYEN XÉT XU HANH CHÍNH Ở VIET NAM HIEN NAY.

Các tranh chấp thuộc thâm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thâm quyền xét xứ lãnh ch tee phap buat hiện Hành: VIỆT NAIM seussnsnndrinoeturaroistgsgsirrditatotnt010100/00010000000100305 tại 3. Các tranh chấp thuộc thẩm quyên giải quyết khiếu nại hành chính. Các tranh chấp thuộc thẩm quyén xét xử hành chính. Thụ lí tranh chấp hành chính theo pháp luật hiện hành ở Việt Nam.

Thu li khiéu nai hanh chinh theo pháp luật hiện hành ở Việt Nam. Thụ lí vụ an lồng: chính theo pháp luật hiện hành ở Việt Nam. 127 QUAN DIEM VÀ GIẢI PHÁP PHAN ỊNH THAM QUYỀN GIẢI QUYET KHIEU NẠI HANH CHINH VÀ THAM QUYEN XÉT XỬ HANH CHÍNH Ở VIET NAM. Quan iểm phân ịnh thâm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thầm quyền xét xtr hanh chinh 6 Viét Nam 000077.

Giải pháp phân ịnh thâm quyền giải quyết khiếu nại hành chính va thẩm quyền xét xr hanh chinh 6 Viet Nam 00177. Về ph°¡ng diện c¡ sở pháp li. Về ph°¡ng diện tô chức thực hiện pháp luật.Ò 164 CÁC CONG TRINH DA ¯ỢC CONG BO CUA NGHIÊN CỨU SINH CÓ LIEN QUAN DEN NOI DUNG DE TÀI LUẬN ÁN. Lí do chọn ề tài Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh ã nhận ịnh: “ồng bào có oan ức, có thắc mắc mới khiếu nại, ta giải quyết tốt các khiếu nại, ông bào thấy ảng và Chính phủ quan tâm lo lắng ến họ, do ó mối quan hệ quân chúng nhân dân với ảng và Chính phủ °ợc củng cô tốt h¡n" [46, tr.

Ngay từ những tháng ầu tiên thành lập n°ớc Việt Nam dân chủ cộng hoà, Chủ tịch Hồ Chí Minh ã ra Sắc lệnh số 64/SL ngày 23/11/1945 thành lập Ban Thanh tra ặc biệt, ặt nền tảng pháp lí ầu tiên cho công tác giải quyết tranh chấp hành chính nói chung và ph°¡ng thức giải quyết khiếu nại hành chính nói riêng trong thời kỳ xây dựng Nhà n°ớc kiểu mới ở Việt Nam. Theo iều 2 của Sắc lệnh nay, Ban Thanh tra ặc biệt có toàn quyền: „bận các ¡n khiếu nại của nhân dân, iều tra, hỏi chứng, xem xét các tài liệu giấy tờ của các Uy ban nhân dân hoặc các c¡ quan của Chính phủ can thiết cho công việc giám sát; ình chức, bắt giam bat cứ nhân viên nào trong Uỷ ban nhân dân hay của Chính phủ ã phạm lỗi tr°ớc khi mang ra Hội ồng Chính phủ hay Toà án ặc biệt xét xử, tịch biên hoặc niêm phong những tang vật và dùng mọi cách iều tra ể lập một hỗ s¡ mang một phạm nhân ra Toà án ặc biệt và có quyên dé nghị lên Chính phủ những iều can sửa ổi trong cdc c¡ quan. ể áp ứng yêu cầu dân chủ hoá mọi mặt của ời sống xã hội, xây dựng Nhà n°ớc pháp quyền, phát triển nền kinh tế thị tr°ờng và hội nhập quốc tế ở Việt Nam, từ ngày 01/07/1996, ph°¡ng thức xét xử hành chính (giải quyết tranh chấp hành chính tại Toà án nhân dân) ã °ợc thiết lập và vận hành song song với ph°¡ng thức giải quyết khiếu nại hành chính nhm khắc phục tinh trạng nền hành chính quốc gia ộc quyền trong giải quyết các tranh chấp hành chính và từng b°ớc bảo ảm quyền lựa chọn ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính của cá nhân, tổ chức có quyên, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm bởi việc thực thi quyền hành pháp. Vận hành song song ph°¡ng thức giải quyết khiếu nại hành chính và ph°¡ng thức xét xử hành chính ở Việt Nam không chỉ là chủ tr°¡ng úng ắn của ảng, Nhà n°ớc mà còn phù hợp với nguyện vọng chính áng của nhân dân và phù hợp với xu h°ớng a dạng hoá các ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính ở các n°ớc trên thế giới.

Tuy vậy, ể phát huy hiệu lực và hiệu quả của c¡ chế có nhiều ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính thì việc phân ịnh hợp lí thâm quyền giữa các ph°¡ng thức này là nhu cầu tất yếu và có tính quyết ịnh. Thực tiễn xây dựng và tổ chức thực hiện pháp luật về giải quyết tranh chấp hành chính trong những nm vừa qua ở Việt Nam cho thay chế ịnh pháp luật về thấm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và chế ịnh pháp luật về thẩm quyền xét xử hành chính ã liên tục °ợc hoàn thiện cả về nội dung và ph°¡ng pháp quy ịnh. Tuy vậy, tình trạng né tránh, dun ây trách nhiệm giải quyết tranh chấp hành chính giữa ph°¡ng thức giải quyết khiếu nại hành chính và ph°¡ng thức xét xử .hành chính vẫn xảy ra phổ biến trong thực tế; tình trạng mất cân ối về số l°ợng tranh chấp hành chính °ợc giải quyết và chất l°ợng của việc giải quyết chúng giữa hai ph°¡ng thức này ch°a °ợc khắc phục làm hạn chế quyền lựa chọn ph°¡ng thức giải quyết tranh chấp hành chính của cá nhân, tổ chức. Từ ó, các quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm bởi việc thực thi quyền hành pháp không °ợc bảo vệ kịp thời và triệt ể; gây tâm lí bức xúc và làm giảm lòng tin của nhân dân ối với c¡ chế giải quyết tranh chấp hành chính.

Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế này là việc phân ịnh thẳm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thâm quyền xét xử hành chính theo quy ịnh của pháp luật hiện hành ở Việt Nam ch°a thực sự hợp lí. Mặt khác, tuy thấm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thẩm quyền xét xử hành chính ở Việt Nam ã và ang giành °ợc sự quan tâm áng kế của giới nghiên cứu khoa học pháp lí, song hai loại thẩm quyền này lại chủ yếu °ợc nghiên cứu một cách biệt lập với nhau. Do ó, ch°a có công trình nào ở cấp ộ luận án tiến s) hay nghiên cứu tập trung, toàn diện, có hệ thống về phân ịnh hai loại thâm quyền này ở Việt Nam. H¡n nữa, kết quả nghiên cứu của các công trình tr°ớc ây có nhiều nội dung ã lạc hậu so với những thay ổi gần ây về quan iểm lập pháp, thực tiễn quy ịnh và tổ chức thực hiện pháp luật về thâm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thâm quyền xét xử hành chính; °a ra nhiều quan iểm khác nhau, thậm chí là trái ng°ợc nhau vẻ một số nội dung của phân ịnh thấm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thẩm quyền xét xử hành chính ở Việt Nam.

Từ những lí do nêu trên mà việc chọn và nghiên cứu ề tài “Phán ịnh thấm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thẩm quyên xét xử hành chính ở Việt Nam" là cần thiết dé áp ứng yêu cau về lí luận và thực tiễn °ợc ặt ra ở Việt Nam hiện nay. ối t°ợng và phạm vi nghiên cứu ề tài ối t°ợng nghiên cứu của dé tài Phân ịnh thâm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thâm quyền xét xử hành chính ở Việt Nam gồm: Thứ nhất, những quan iểm lập pháp, nội dung và ph°¡ng pháp quy ịnh của pháp luật hiện hành liên quan ến van dé phân ịnh thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thâm quyền xét xử hành chính ở Việt Nam, có sự ối chiếu can thiết với một số quốc gia khác. Thứ hai, thực tiễn tổ chức thực hiện pháp luật về phân ịnh thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thâm quyền xét xử hành chính trong những nm gần ây ở Việt Nam. Thứ ba, tâm lí của nhân dân và các ánh giá khoa học ối với hiệu quả, phạm vi, cách thức xác ịnh thâm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thẩm quyền xét xử hành chính ở Việt Nam.

ề tài °ợc nghiên cứu theo những ph°¡ng diện chủ yếu sau: Thứ nhất, khái niệm và các hình thức khiếu kiện hành chính. Thứ hai, khái niệm thâm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và thẩm quyên xét xử hành chính. Thứ ba, khái niệm, nội dung, cn cứ phân ịnh thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính và tham quyền xét xử hành chính. Thứ t°, các tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính va thẩm quyền xét xử hành chính theo quy ịnh của pháp luật hiện hành ở Việt Nam.

Thứ nm, thụ lí khiếu nại hành chính và thụ lí vụ án hành chính theo quy ịnh của pháp luật hiện hành ở Việt Nam.