Luận án: Biến đổi đạo đức công vụ công chức Việt Nam dưới tác động kinh tế thị trường

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH TRƢƠNG THỊ PHƢƠNG THẢO SỰ BIẾN ĐỔI ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ CỦA ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC DƢỚI TÁC ĐỘNG CỦA KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2020 luan an HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH TRƢƠNG THỊ PHƢƠNG THẢO SỰ BIẾN ĐỔI ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ CỦA ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC DƢỚI TÁC ĐỘNG CỦA KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ : 92 29002 Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS,TS TRẦN SỸ PHÁN 2. PGS,TS TRẦN VIẾT QUANG HÀ NỘI - 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào. Tác giả Trƣơng Thị Phƣơng Thảo luan an MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 5 1. Những nghiên cứu liên quan đến công vụ, đạo đức công vụ 5 1. Những nghiên cứu liên quan đến kinh tế thị trường và thực trạng biến đổi đạo đức công vụ của đội ngũ công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay 13 1.

Những công trình nghiên cứu liên quan đến giải pháp ngăn ngừa sự biến đổi tiêu cực đạo đức công vụ của công chức nước ta dưới tác động của kinh tế thị trường 21 1. Khái quát tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục giải quyết 24 Chƣơng 2: SỰ BIẾN ĐỔI ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ CỦA ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC DƢỚI TÁC ĐỘNG CỦA KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 27 2. Khái quát về công chức, công vụ, đạo đức công vụ 27 2. Kinh tế thị trường và sự biến đổi đạo đức công vụ của đội ngũ công chức Việt Nam dưới tác động của kinh tế thị trường 52 Chƣơng 3: SỰ BIẾN ĐỔI ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ CỦA ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC DƢỚI TÁC ĐỘNG CỦA KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 78 3.

Thực trạng biến đổi đạo đức công vụ của công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay 78 3. Một số vấn đề đặt ra từ sự biến đổi đạo đức công vụ của đội ngũ công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay 105 Chƣơng 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NGĂN NGỪA SỰ BIẾN ĐỔI TIÊU CỰC CỦA ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ Ở ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC DƢỚI TÁC ĐỘNG CỦA KINH TẾ THỊ TRƢỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 115 4. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa 115 4. Chống chủ nghĩa cá nhân và lối sống thực dụng 119 4.

Chống quan liêu, tham nhũng 126 4. Tăng cường kiểm soát quyền lực 131 4. Tăng cường công tác giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cho đội ngũ công chức nước ta hiện nay 139 4. Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người cán bộ, công chức trong khắc phục sự biến đổi tiêu cực đạo đức công vụ của đội ngũ công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay 146 KẾT LUẬN 154 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 4 luan an DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CNH Công nghiệp hóa CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNTB Chủ nghĩa tư bản CNXH Chủ nghĩa xã hội KTTT Kinh tế thị trường TBCN Tư bản chủ nghĩa XHCN Xã hội chủ nghĩa 5 luan an MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, vấn đề công chức, công vụ, đạo đức công vụ hay kinh tế thị trường, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu. Nhiều công trình khoa học đã công bố, nhiều cuộc hội thảo liên quan đến các vấn đề trên đã được tổ chức. Không ít các văn bản của Đảng, của Nhà nước liên quan đến các chủ đề trên đã được ban hành và đi vào cuộc sống. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có một công trình khoa học nào nghiên cứu một cách có hệ thống sự biến đổi đạo đức công vụ của đội ngũ công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay.

Quá trình chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế, từ tập trung quan liêu, bao cấp sang cơ chế thị trường ở Việt Nam đã tác động đến nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, trong đó có đạo đức xã hội nói chung, đạo đức công vụ của người công chức nói riêng. Sự tác động này tuân theo quy luật tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội, quy luật cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng, quy luật kế thừa trong sự phát triển đạo đức. Nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay là nền kinh tế vận hành theo các quy luật của mô hình kinh tế thị trường như: quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu, quy luật lưu thông tiền tệ., vừa được dẫn dắt và chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Trên thực tế, nền kinh tế thị trường của chúng ta vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, nhất là hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách; trình độ phát triển của các loại thị trường còn thấp; hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước chưa cao; kỷ luật, kỷ cương không nghiêm.

Tất cả những điều này đang có sự tác động tiêu cực đến sự phát triển kinh tế, xã hội nói chung, sự biến đổi đạo đức công vụ của một bộ phận công chức nói riêng. 1 luan an Đứng trước thực tế đó, nghiên cứu thực trạng biến đổi đạo đức công vụ của độ ngũ công chức nước ta hiện nay, tìm giải pháp cơ bản để hạn chế sự biến đổi tiêu cực hướng tới xây dựng một nền hành chính dân chủ, hiện đại, chuyên nghiệp, năng động phục vụ nhân dân, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả với đội ngũ công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, có trình độ năng lực chuyên môn phù hợp, đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới.là công việc hết sức cấp thiết. Với ý nghĩa đó, nghiên cứu sinh lựa chọn vấn đề "Sự biến đổi đạo đức công vụ của đội ngũ công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay" làm đề tài nghiên cứu cho luận án tiến sỹ triết học của mình. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích Trên cơ sở làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn biến đổi đạo đức công vụ của công chức nước ta hiện nay, luận án đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm ngăn ngừa sự biến đổi tiêu cực của đạo đức công vụ ở một bộ phận công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay. Nhiệm vụ Thứ nhất, tổng quan những nghiên cứu có liên quan đến đạo đức công vụ, kinh tế thị trường, sự biến đổi đạo đức công vụ của đội ngũ công chức dưới tác động của kinh tế thị trường, giải pháp ngăn ngừa sự biến đổi tiêu cực của đạo đức công vụ ở đội ngũ công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay. Thứ hai, làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về công chức, công vụ, đạo đức công vụ, kinh tế thị trường, sự biến đổi của đạo đức công vụ dưới sự tác động của kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay. Thứ ba, phân tích thực trạng biến đổi đạo đức công vụ của công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay.

Thứ tư, đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm ngăn ngừa sự biến đổi tiêu cực của đạo đức công vụ của công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu của luận án là sự biến đổi đạo đức công vụ của đội ngũ công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay. Phạm vi nghiên cứu Giới hạn về không gian: trên phạm vi cả nước.

Giới hạn về thời gian: từ năm 1986 đến nay, tức là từ khi đất nước ta tiến hành công cuộc đổi mới, chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế. Cơ sở lý luận, nguồn tài liệu và phƣơng pháp nghiên cứu 4. Cơ sở lý luận Luận án được thực hiện dựa trên những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về đạo đức, đạo đức công vụ, giáo dục đạo đức công vụ trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay. Nguồn tài liệu Các tác phẩm kinh điển Mác - Lênin và Hồ Chí Minh, các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Việt Nam.

Đồng thời, luận án cũng kế thừa những kết quả nghiên cứu đã công bố có liên quan đến đề tài. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp luận: Đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử. Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp nghiên cứu cụ thể được sử dụng để thực hiện luận án là: phương pháp lịch sử và logic; thống kê, tổng hợp và phân tích đánh giá; so sánh đối chiếu; khái quát hóa 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án Thứ nhất, luận án góp phần làm rõ các vấn đề lý luận về công chức, công vụ, đạo đức công vụ, kinh tế thị trường định hướng XHCN; phân tích, làm rõ thực trạng biến đổi đạo đức công vụ của đội ngũ công chức dưới tác 3 luan an động của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay.

Thứ hai, luận án đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm ngăn ngừa sự biến đổi tiêu cực đạo đức công vụ của đội ngũ công chức dưới tác động của kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án 6.