Luận án tiến sĩ hoạt động tác chiến sư đoàn chủ lực miền 1965-1975

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHAM TP.HỒ CHÍ MINH TRẦN ĐÌNH CƯỜNG HOẠT ĐỘNG TÁC CHIẾN CỦA CÁC SƯ ĐOÀN CHỦ LỰC MIỄN (1965 — 1975) LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ TP. Hô Chí Minh - Năm 2011 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHAM TP.HỒ CHÍ MINH TRẦN ĐÌNH CƯỜNG HOẠT ĐỘNG TÁC CHIẾN CỦA CÁC SƯ ĐOÀN CHU LUC MIEN (1965 — 1975) Chuyên ngành Lịch sử Việt Nam cận đại và hiện đại Mã số: 62.05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ Người hướng dẫn khoa học: 1. NGUYÊN PHAN QUANG 2. NGÔ MINH OANH TP.

Hô Chí Minh — Năm 2011 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi, không hề sao chép của bất cứ công trình khoa học nào khác. Nghiên cứu sinh Tran Đình Cường MỤC LỤC LUẬN ÁN Trang MAING G t:6g:5t01124056100151151351560131301516111530535551852613335558518156166955353131881435555395158183955333583588E 2 Những từ viẾt tat oo. cc cccececseseecseseeesseacsesesesceacseseeseceacscsecseecsesesseaeaeseseeeeaeeees 4 WTOC! qongnnossaitirs001601601001000601001001600000300000/006001800160103100103369100390300361603490120X360G 5 Chương 1. Chiến trường B2 - địa bàn tác chiến chính của các sư đoàn chủ lực Miền và những đơn vị tiền thân của các sư đoàn chủ lực Miền.

Chiến trường B2 - địa bàn tác chiến chính của các sư đoàn chủ lực Miền trong những năm kháng chiến chống Mỹ,.-- so siessrererirrererrrrrsrrsrersrre II 1. Những đơn vị tiền thân của các sư đoàn chủ lực Miễn.-- 20 Niễu KẾ::‹:-:::ccccscccocoocoicooerioooeirroerninoooiasnsoiaoiSi22012306505056i861256505686106688585858883835858835 49 Chương 2. Các sư đoàn chủ lực Miễn trong những năm 1965 — 1968. Khẩn trương xây dựng các sư đoàn chủ lực Miễn đầu tiên, góp phần đánh bại cuộc phản công chiến lược mùa khô lần thứ nhất (giữa năm 1965 — giữa năm 1966) 2.

Củng cố và phát triển các sư đoàn chủ lực Miền. góp phan đánh bại cuộc phản công chiến lược mùa khô lần thứ hai (giữa năm 1966 — giữa năm 1967). Tham gia Cuộc Tổng tiến công và nổi đậy năm Mậu Thân 1968, góp phần tạo bước ngoặt quyết định của cuộc kháng chiến chống Mỹ.-- 81 TUE ueenrnnrnrtrrtnrntititrioniiiititiiiiiiiiigiifi 800/8 88888 đ 113 Chương 3. Các sư đoàn chủ lực Miền trong những năm 1969 — 1972.

Tiếp nhận lực lượng bổ sung, liên tục tiến công để vượt qua khó khan thử thách, cùng quân dân cả nước từng bước khôi phục thế trận và quyền chủ động trên chiến trường (1969 — 1970). Tập trung lực lượng xây dựng đơn vi lâm thời cấp quân đoàn, đánh bại âm mưu thực hiện “chiến tranh bóp nghẹt”, tham gia Cuộc tiến công chiến lược năm 1972, góp phần giành thắng lợi trên bàn đàm phán (1971 - 1972). Các sư đoàn chủ lực Miễn trong những năm 1973 — 1975. Bố trí lai địa bàn đứng chân, góp phần xây dựng các đoàn binh chủng, phát triển tiến công ra phía trước, giành lại thế chủ động trên chiến trường (1973 — giữa năm 1974).

co HH HH HH g0 1085854 158 4. Góp phan xây dựng các quân đoàn lục quan chủ lực Miễn, tham gia Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam (giữa năm [O74 = Sia DAM O T5 Ì::ocociseioieoiiiiiiiiiiiiiiitis12112114614113561351331565368859835585583683858535855 175 TAC WEG ss sccsosaccasscsarassssssscosceasavscsazsascascezsrssssassasscusezcssensasassavasucssatescesssnsaseessenestes 214 0 216 Danh mục các công trình khoa học đã công bố. 556 55c5cc<xsse2 227 TAL Li@u tham NdiLrễyểỪõỪõõ‡£Ẽ£. 228 NHỮNG TỪ VIẾT TẮT BCT : Bộ Chính tri BCH.TUD : Ban Chấp hành Trung ương Đẳng BQP : Bộ Quốc phòng BTTM : Bộ Tổng tham mưu BQSM : Ban quân sự Miền BCHM ; Bộ Chỉ huy Miền BTLM _ Bộ Tư lệnh Miền CLM : Chủ lực Miền QUTƯ : Quân ủy Trung ương QDNDVN l Quan đội Nhân dan Việt Nam QUM : Quân ủy Miễn NXB ; Nha xuất bản TƯ : Trung ương TUCMN : Trung ương Cục miền Nam XHCN : Xã hội chủ nghĩa MỞ ĐẦU 1.

Lý do chọn dé tài và mục đích nghiên cứu Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Chiến trường B2 được các cơ quan lãnh đạo TƯ xác định là Chiến trường điểm. vì các cơ quan đầu não của quân đội và chính quyển Sài Gòn, các cơ quan cao cấp của Mỹ, các căn cứ quân sự lớn và quan trọng nhất của quân đội Sài Gòn, có ý nghĩa quyết định sống còn với chế độ Sài Gòn đều tập trung trên địa bàn Chiến trường B2. Do đó, xây dựng lực lượng và hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang trên Chiến trường B2 được đặc biệt coi trọng. Lực lượng vũ trang cách mạng trên Chiến trường B2 gồm ba thứ quân: Bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích.

Trong đó, bộ đội chủ lực chia làm 2 bộ phận: Lực lượng chủ lực trực thuộc BTLM (còn gọi là Lực lượng chủ lực Miễn) và lực lượng chủ lực trực thuộc các bộ tư lệnh quân khu (còn gọi là lực lượng chủ lực các quan khu). Công tác xây dựng lực lượng và hoạt động tác chiến của Lực lượng chủ lực Miễn được các cơ quan lãnh đạo TƯ quan tâm hàng đầu. Đây là lực lượng tinh nhuệ nhất. trang bị vũ khí mới hơn, tốt hơn và đầy đủ, déng bộ hơn so với các lực lượng còn lại.

Nhiệm vụ của lực lượng này là thực hiện những trận đánh tiêu điệt lớn, những chiến dịch phối hợp quan trọng, nhằm căng kéo lực lượng địch, buộc chúng phải duy trì những đơn vị lớn ở đồng bằng Nam Bộ, tạo thời cơ thuận lợi cho các chiến trường khác tiến hành các chiến dịch mang tầm chiến lược. Lực lượng chủ lực Miễn gồm 4 bộ phận: - Các sư đoàn chủ lực Miền (các sư đoàn CLM). - Các trung đoàn bộ bình độc lập. - Các đơn vị binh chủng (thiết giáp, đặc công, công binh, thông tin, trinh sát.) - Các đơn vị chuyên môn (hậu cần, quân y, bảo vệ, huấn luyện, quân giới.) Trong suốt quá trình hoạt động trên Chiến trường B2, các sư đoàn CLM (mà chủ yếu là sư đoàn 9, 5, 7 bộ binh và Đoàn 69 pháo binh) luôn luôn là bộ phận nòng cốt của Lực lượng chủ lực Miền.

Với để tài “ Hoạt động tác chiến của các sư đoàn chủ lực Miền (1965 — 1975)”, người viết muốn thông qua việc phục dựng lại quá trình xây dựng lực lượng và hoạt động tác chiến của các sư đoàn CLM, để góp phần làm rõ quá trình hình thành, hoạt động và vai trò của lực lượng vũ trang ba thứ quân nói chung, của bộ đội chủ lực nói riêng trên một địa bàn trọng điểm của cuộc kháng chiến chống My, từ đó góp thêm tư liệu và luận cứ khoa học cho việc xây dựng lực lượng vi trang chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại trong công công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Đồng thời, cũng để hiểu sâu hơn về nghệ thuật biết thắng từng bước được các cơ quan lãnh đạo TƯ vận dụng trong những năm kháng chiến chống Mỹ vừa qua. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận án là các sư đoàn chủ lực trực thuộc BTLM (các sư đoàn CLM) hoạt động trên Chiến trường B2, ma cụ thể là ba sư đoàn 9, 5, 7 bộ bình và Đoàn 69 pháo binh. Phạm vi nghiên cứu của luận án là quá trình xây dựng lực lượng và hoạt động tác chiến của các sư đoàn CLM ở Chiến trường B2 từ năm 1965 đến năm 1975, là những nim tháng ác liệt nhất và cũng là những năm tháng cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Lịch sử nghiên cứu đề tài Nghiên cứu về quá trình xây dựng lực lượng và hoạt động tác chiến của các sư đoàn CLM trong cuộc kháng chiến chống Mỹ vừa qua, đã có khá nhiều sách, đặc biệt là các sách tổng kết và đánh giá của Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, ngoài ra còn có các hồi ký của các sĩ quan cao cấp QDNDVN. Có thé nói rằng, đây là để tài đã được điều tra, phân tích, nghiên cứu khá nhiều dưới những góc độ khác nhau. Những cuốn Lịch sử Sư đoàn 9. Lịch sử Sư đoàn 5, Lịch sử Sư đoàn 7 và Đoàn pháo bình Biên Hoà do Đẳng ủy và Bộ tư lệnh Quân khu 7, Đảng ủy và Bộ tư lệnh Quân đoàn 4 xuất bản đã dé cập khá chỉ tiết đến để tài này, đi sâu nghiên cứu về công tác xây dựng lực lượng và hoạt động tác chiến của từng sư đoàn, tường tận chỉ tiết đến từng đơn vị cấp tiểu đoàn, trung đoàn trong mỗi sư đoàn, dién biến từng chiến dich, từng trận đánh, gương chiến đấu của mỗi chiến sĩ, khả năng chỉ huy của mỗi cán bộ trong sư đoàn.

Đây là những cuốn sách lịch sử quân sự rất quý, đựa trên những tư liệu trong bốn cuốn sách lịch sử trên, NCS đã từ đó phân tích tổng hợp để tim ra sự phối hợp hoạt động của các sư đoàn CLM với nhau và của các sư đoàn CLM với các đơn vị khác. Về sau có một cuốn lịch sử nghiên cứu sâu hơn, khoa học, chặt chẽ và lôgíc hơn về để tài này đó là cuốn Lịch sử Quân đoàn 4 do Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Quân đoàn 4 xuất bản. Cuốn sách lịch sử quân sự này đã đi sâu tìm hiểu quá trình hình thành, xây dựng lực lượng và hoạt động tắc chiến của Quân đoàn 4 lục quân từ ngày thành lập (20-7-1974) đến năm 2000. Trong đó, phần tim hiểu các đơn vị tiền thân của Quân đoàn 4 lục quân, cuốn sách đã đi sâu tìm hiểu quá trình hình thành, xây dựng lực lượng và hoạt động tác chiến của các sư đoàn CLM (mà chủ yếu là các sư đoàn 9, 5, 7 bộ binh và Đoàn 69 pháo binh).

Đây là một cuốn sách rất có giá trị của bộ môn Lịch sử quân sự Việt Nam, nó làm nền tang cho các tác phẩm nghiên cứu khác về để tài nghiên cứu hoạt động của bộ đội chủ lực trên Chiến trường B2. Nhưng về mặt thời gian, khoảng thời gian nghiên cứu của tác phẩm quá dài từ năm 1961 đến năm 2000, từ kháng chiến chống Mỹ sang chiến tranh biên giới Tây Nam (1978 - 1979) và những năm tháng làm nghĩa vụ quốc tế trên đất nước Campuchia (1979 — 1989). Trong khi, luận án của NCS chi giới hạn trong những năm diễn ra cuộc chiến tranh cách mạng giải phóng miền Nam từ năm 1965 đến năm 1975, nên nghiên cứu sinh xin phép được xem cuốn sách này như một tác phẩm tham khảo rất cần thiết. Ngoài ra, còn phải kể đến cuốn Lich sử Bộ Chỉ huy Miền do Dang ủy và Bộ tư lệnh Quân khu 7 xuất bản, mặc đù đây là một cuốn sách đi sâu nghiên cứu tìm hiểu quá trình hoạt động của Bộ Chỉ huy Miền (BCHM), là bộ chỉ huy toàn bộ lực lượng vũ trang trên Chiến trường B2, gồm cả bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích, chứ không chỉ riêng các sư đoàn CLM.