Luận án tiến sĩ hoạt động tác chiến sư đoàn chủ lực miền 1965-1975

Chiến trường B2 được Trung ương xác định là chiến trường điểm trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Địa bàn này tập trung các cơ quan cao cấp của Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Các căn cứ quân sự lớn nhất của quân đội Sài Gòn đều nằm trên vùng đất này. Ý nghĩa của chiến trường B2 mang tính quyết định sống còn với chế độ Sài Gòn. Vì vậy, công tác xây dựng lực lượng vũ trang được đặc biệt coi trọng. Hoạt động tác chiến trên địa bàn này luôn được ưu tiên hàng đầu.

Lực lượng vũ trang cách mạng trên chiến trường B2 có ba thành phần chính. Bộ đội chủ lực đảm nhận các nhiệm vụ tác chiến quan trọng nhất. Bộ đội địa phương phối hợp chiến đấu trên địa bàn từng khu vực. Dân quân du kích là lực lượng quần chúng rộng rãi. Bộ đội chủ lực lại chia thành hai bộ phận riêng biệt. Lực lượng chủ lực Miền trực thuộc Bộ Tư lệnh Miền là lực lượng mạnh nhất. Lực lượng chủ lực các quân khu hoạt động theo từng khu vực địa lý.

Sư đoàn chủ lực Miền là lực lượng tinh nhuệ nhất quân đội nhân dân. Trang bị vũ khí của các sư đoàn này mới hơn và tốt hơn các đơn vị khác. Độ đầy đủ và đồng bộ của vũ khí đạt mức cao nhất. Các cơ quan lãnh đạo Trung ương quan tâm hàng đầu đến lực lượng này. Nhiệm vụ chính là thực hiện các trận đánh tiêu diệt quy mô lớn. Các chiến dịch phối hợp quan trọng đều có sự tham gia của sư đoàn chủ lực Miền.

Công tác xây dựng các sư đoàn chủ lực Miền đầu tiên diễn ra khẩn trương từ giữa năm 1965. Các đơn vị tiền thân được tập hợp và củng cố thành các sư đoàn chính quy. Quá trình huấn luyện và trang bị vũ khí được đẩy mạnh. Mục tiêu là tạo ra lực lượng chủ lực mạnh để đối phó với chiến lược của Mỹ. Các sư đoàn nhanh chóng đi vào hoạt động tác chiến thực tế. Kết quả là góp phần quan trọng đánh bại cuộc phản công mùa khô lần thứ nhất.

Từ giữa năm 1966, công tác củng cố các sư đoàn chủ lực được đặc biệt chú trọng. Lực lượng được bổ sung thêm nhiều chiến sĩ mới. Trang bị vũ khí tiếp tục được nâng cấp và hiện đại hóa. Các sư đoàn phát triển cả về số lượng và chất lượng chiến đấu. Hoạt động tác chiến ngày càng quy mô và hiệu quả hơn. Giai đoạn này các sư đoàn đánh bại thành công cuộc phản công mùa khô lần thứ hai của địch.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 là đỉnh cao của giai đoạn này. Các sư đoàn chủ lực Miền đóng vai trò then chốt trong chiến dịch lịch sử. Lực lượng phối hợp chặt chẽ với bộ đội địa phương và dân quân du kích. Các trận đánh diễn ra đồng loạt trên nhiều địa bàn quan trọng. Chiến thuật du kích kết hợp với tác chiến chính quy phát huy hiệu quả cao. Cuộc tổng tiến công tạo bước ngoặt quyết định cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Giai đoạn 1969-1970 là thời kỳ khôi phục và tái tổ chức lực lượng. Các sư đoàn chủ lực Miền tiếp nhận nhiều lực lượng bổ sung từ miền Bắc. Công tác huấn luyện và rèn luyện được tăng cường. Các đơn vị liên tục tiến công để duy trì áp lực lên địch. Mục tiêu là vượt qua khó khăn thử thách sau Tổng tiến công Mậu Thân. Quân dân cả nước phối hợp chặt chẽ để khôi phục thế trận chiến đấu. Quyền chủ động trên chiến trường dần được lấy lại.

Từ năm 1971, công tác xây dựng đơn vị lâm thời cấp quân đoàn được triển khai. Các sư đoàn chủ lực tập trung lực lượng cho nhiệm vụ mới này. Mục tiêu là tạo ra lực lượng mạnh hơn để đối phó với chiến lược mới của địch. Chiến tranh bóp nghẹt của Mỹ cần được đánh bại triệt để. Việc xây dựng đơn vị cấp quân đoàn nâng cao năng lực tác chiến. Lực lượng quân giải phóng ngày càng mạnh mẽ và chuyên nghiệp hơn.

Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 là chiến dịch quân sự quan trọng nhất giai đoạn này. Các sư đoàn chủ lực Miền tham gia tích cực vào chiến dịch lớn. Lực lượng phối hợp chặt chẽ với các binh chủng khác. Các trận đánh diễn ra quyết liệt trên nhiều chiến trường miền Nam. Kết quả chiến dịch góp phần quan trọng vào thắng lợi trên bàn đàm phán. Hiệp định Paris được ký kết là thành quả của cuộc tiến công này.

Sau Hiệp định Paris 1973, các sư đoàn chủ lực Miền bố trí lại địa bàn đứng chân. Công tác này nhằm chuẩn bị cho giai đoạn mới của cuộc kháng chiến. Các đoàn binh chủng được xây dựng và phát triển mạnh mẽ. Lực lượng phát triển tiến công ra nhiều hướng khác nhau. Mục tiêu là giành lại thế chủ động hoàn toàn trên chiến trường miền Nam. Giai đoạn này kéo dài từ năm 1973 đến giữa năm 1974.

Từ giữa năm 1974, công tác xây dựng quân đoàn lục quân chủ lực Miền được triển khai. Các sư đoàn chủ lực góp phần quan trọng vào quá trình này. Lực lượng được tổ chức lại theo biên chế quân đoàn hiện đại. Trang bị vũ khí và phương tiện kỹ thuật được nâng cấp toàn diện. Năng lực tác chiến của quân đội nhân dân tăng lên đáng kể. Đây là bước chuẩn bị then chốt cho cuộc tổng tiến công cuối cùng.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 là chiến dịch quyết định cuối cùng. Các sư đoàn chủ lực Miền tham gia tích cực vào chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Lực lượng phối hợp chặt chẽ với quân dân các địa phương. Các trận đánh diễn ra nhanh chóng và quyết liệt. Chiến thuật du kích kết hợp tác chiến chính quy phát huy tối đa hiệu quả. Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Sài Gòn được giải phóng. Miền Nam hoàn toàn thoát khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và tay sai.

Nhiệm vụ chính của sư đoàn chủ lực Miền là tiêu diệt lực lượng địch. Các trận đánh quy mô lớn nhằm tiêu hao sinh lực của quân Mỹ và quân Sài Gòn. Lực lượng căng kéo địch buộc chúng phải phân tán lực lượng. Các đơn vị lớn của địch bị buộc duy trì ở đồng bằng Nam Bộ. Điều này tạo điều kiện cho bộ đội địa phương và dân quân du kích hoạt động. Chiến lược tiêu diệt địch từng bước được thực hiện hiệu quả.

Sư đoàn chủ lực Miền phối hợp chặt chẽ với các lực lượng vũ trang khác. Bộ đội địa phương đảm nhận nhiệm vụ chiến đấu trên địa bàn cụ thể. Dân quân du kích là lực lượng quần chúng rộng rãi hỗ trợ đắc lực. Ba thứ quân phối hợp tạo nên sức mạnh tổng hợp. Chiến thuật du kích kết hợp với tác chiến chính quy phát huy hiệu quả cao. Sự phối hợp này là đặc trưng của chiến tranh nhân dân Việt Nam.

Các sư đoàn chủ lực Miền đóng góp to lớn vào thắng lợi cuối cùng. Lực lượng tham gia tất cả các chiến dịch quân sự quan trọng. Từ đánh bại cuộc phản công chiến lược đến Tổng tiến công Mậu Thân. Từ tiến công chiến lược 1972 đến chiến dịch Hồ Chí Minh 1975. Mỗi giai đoạn đều có dấu ấn của các sư đoàn chủ lực. Sự phát triển không ngừng của lực lượng này phản ánh sức mạnh quân đội nhân dân. Đây là nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc chiến tranh Việt Nam.

Hoạt động tác chiến của sư đoàn chủ lực Miền có ý nghĩa lịch sử sâu sắc. Đây là minh chứng cho sức mạnh của chiến tranh nhân dân. Lực lượng vũ trang cách mạng phát triển từ nhỏ đến lớn. Các đơn vị tiền thân trở thành quân đoàn lục quân chính quy. Quá trình này phản ánh đường lối đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam. Thắng lợi cuối cùng khẳng định sức mạnh quân đội nhân dân Việt Nam.

Kinh nghiệm xây dựng sư đoàn chủ lực Miền có giá trị lâu dài. Công tác huấn luyện và rèn luyện cần được chú trọng thường xuyên. Trang bị vũ khí phải đầy đủ và hiện đại hóa liên tục. Bổ sung lực lượng cần kịp thời và chất lượng cao. Tổ chức biên chế phải phù hợp với yêu cầu tác chiến thực tế. Lãnh đạo chỉ huy cần đảm bảo chặt chẽ và khoa học.

Sự kết hợp chiến thuật du kích và tác chiến chính quy là bài học quý giá. Chiến thuật du kích phát huy ưu thế về địa hình và dân cư. Tác chiến chính quy đảm bảo khả năng tiêu diệt địch quy mô lớn. Hai hình thức này bổ trợ lẫn nhau tạo hiệu quả cao. Phối hợp ba thứ quân tạo nên sức mạnh tổng hợp vượt trội. Tinh thần chiến đấu và ý chí quyết thắng là nền tảng của mọi thắng lợi. Những bài học này có ý nghĩa quan trọng cho công tác quốc phòng toàn dân hiện nay.