Luận án: Phát triển Khu Đô Thị Mới TP.HCM theo hướng bền vững - Phạm Ngọc Tuấn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP.HCM PHẠM NGỌC TUẤN PHÁT TRIỂN CÁC KHU ĐÔ THỊ MỚI TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THEO HƯỚNG BỀN VỮNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ Thành phố Hồ Chí Minh – 2015 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP.HCM PHẠM NGỌC TUẤN PHÁT TRIỂN CÁC KHU ĐÔ THỊ MỚI TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THEO HƯỚNG BỀN VỮNG Chuyên ngành: Quy hoạch vùng và đô thị Mã số: 62 58 01 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN TRỌNG HÒA Thành phố Hồ Chí Minh – 2015 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác, trừ những chỗ đã ghi chú trích dẫn, tham khảo. Tác giả luận án Phạm Ngọc Tuấn ii LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn quý báu của Thầy giáo hướng dẫn: Phó giáo sư, tiến sĩ, kiến trúc sư Nguyễn Trọng Hòa.

Thầy đã tận tâm dẫn dắt tôi trên con đường học tập nâng cao chuyên môn và nghiên cứu khoa học. Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ của Phòng sau đại học và hợp tác quốc tế, Ban giám hiệu trường Đại học kiến trúc Tp.HCM, BCN Khoa quy hoạch, cũng như các Khoa, Phòng, Ban khác trong trường. Tôi xin cảm ơn các thầy cô giáo, các nhà khoa học ở trong và ngoài trường đã đóng góp ý kiến quý báu trong quá trình tôi nghiên cứu và thực hiện luận án. Cuối cùng, tôi rất biết ơn sự động viên giúp đỡ, sát cánh và luôn tạo điều kiện của gia đình để tôi hoàn thành luận án này.HCM, ngày 16 tháng 9 năm 2014 Phạm Ngọc Tuấn iii MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA.

… LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC .iii   DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vii   DANH MỤC BẢNG BIỂU. 1   DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.

3   PHẦN MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ BỀN VỮNG VÀ. 6   PHÁT TRIỂN CÁC KHU ĐÔ THỊ MỚI TẠI TP.1   Khái niệm về phát triển bền vững và tầm quan trọng của PTBV .1 Sự xuất hiện của mô hình phát triển bền vững .2 Mô hình PTBV của Brundtland .3 Quan điểm về phát triển bền vững của các tổ chức thế giới .2   Khái niệm về đô thị bền vững và hệ thống tiêu chí phát triển ĐTBV.1 Khái niệm về đô thị bền vững (ĐTBV) .2 Quan niệm về phát triển đô thị bền vững trên thế giới và Việt Nam .3 Hệ thống tiêu chí PTĐTBV .4 Tổng hợp quan điểm chung về PTĐTBV và hệ thống tiêu chí PTĐTBV.3   Tổng quan về phát triển các KĐTM trên thế giới theo hướng bền vững .4   Tổng quan về phát triển các KĐTM ở Việt Nam theo hướng bền vững .1 Khái niệm về KĐTM và các quy định liên quan .2 Thực tiễn phát triển các KĐTM tại Việt Nam .5   Thực tiễn phát triển các KĐTM tại Tp.1 Đánh giá thực tiễn phát triển trong các KĐTM .2 Thực trạng đầu tư và xây dựng trong các dự án KĐTM .3 Về nội dung lập quy hoạch và Quản lý KĐTM .4 Đánh giá về vị trí phát triển các KĐTM trong cấu trúc tổng thể đô thị Tp.5 Nhận xét về phát triển các KĐTM tại Tp.6   Các công trình nghiên cứu khoa học đã công bố có liên quan đến đề tài .7   Các vấn đề nghiên cứu tại TP. Hồ Chí Minh.

40   CHƯƠNG II. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỂ XÂY DỰNG CÁC KĐTM PHÁT TRIỂN THEO HƯỚNG BỀN VỮNG .1   Các phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu.1 Phương pháp thu thập, phân tích và tổng hợp thông tin .2 Phương pháp Quan sát - Khảo sát thực tế.3 Phương pháp điều tra xã hội học .4 Phương pháp so sánh, quy nạp .5 Phương pháp đánh giá đa tiêu chí .2   Xây dựng nội dung và phương pháp cho các bước nghiên cứu .1 Cơ sở khoa học và phương pháp nghiên cứu thực hiện cho bước 1 .2 Cơ sở khoa học và phương pháp nghiên cứu thực hiện cho bước 2 .3 Cơ sở khoa học và phương pháp nghiên cứu thực hiện cho bước 3 .4 Cơ sở khoa học và phương pháp nghiên cứu thực hiện cho bước 4. 70   CHƯƠNG III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1   Hệ thống hóa hệ thống tiêu chí PTĐTBV và đề xuất định hướng phát triển các KĐTM trong cấu trúc đô thị tổng thể Tp.1   Nội dung trọng tâm của PTĐTBV .2   Hệ thống tiêu chí PTĐTBV .3   Định hướng phát triển KĐTM trong cấu trúc tổng thể đô thị Tp.2 Xây dựng các nguyên tắc và giải pháp QH các KĐTM theo hướng BV .1   Những nội dung trọng tâm của KĐTM .2   Phát triển KĐTM theo hướng bền vững .3   Các nguyên tắc quy hoạch KĐTM theo hướng bền vững.4   Đề xuất các giải pháp QH cho các KĐTM phù hợp với cấu trúc tổng thể đô thị Tp.3   Xây dựng khung đánh giá mức độ bền vững của KĐTM .1 Mục tiêu xây dựng khung đánh giá mức độ bền vững của KĐTM .2 Phương pháp đánh giá mức độ bền vững của KĐTM .3 Mô tả các nhóm tiêu chí.

104   CHƯƠNG IV.1   Bàn luận về sự quan tâm của PTĐTBV trong QHĐT trên cơ sở áp dụng hệ thống tiêu chí PTĐTBV .1 Áp dụng hệ thống tiêu chí PTĐTBV trong QHĐT .2   Bàn luận về các giải pháp cơ bản thúc đẩy phát triển bền vững các khu đô thị mới, hướng đến xây dựng những “Tiêu chuẩn quy hoạch cho KĐTM bền vững” .1 Tiêu chuẩn quy hoạch đảm bảo tính bền vững về kinh tế.2 Tiêu chuẩn quy hoạch đảm bảo tính bền vững về xã hội .3 Tiêu chuẩn quy hoạch đảm bảo tính bền vững về môi trường .3   Bàn luận về khả năng áp dụng khung tiêu chí đánh giá mức độ bền vững KĐTM cho các KĐT đã đang hình thành tại Tp. 142   KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 148   vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Phát triển bền vững: PTBV Phát triển đô thị bền vững PTĐTBV Đô thị bền vững: ĐTBV Khu đô thị: KĐT Khu đô thị mới: KĐTM Khu đô thị mới bền vững: KĐTMBV Giao thông công cộng: GTCC Hệ thống giao thông: HTGT Quy hoạch: QH Quy hoạch đô thị: QHĐT Quy hoạch bền vững QHBV Quy hoạch xây dựng đô thị: QHXDĐT Quy hoạch sử dụng đất QHSDĐ Sử dụng đất SDĐ Bất động sản BĐS Thành phố Hồ Chí Minh: Tp.HCM Ủy ban nhân dân: UBND Việt Nam: VN Liên Hiệp Quốc: LHQ 1 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2-1 Dự báo dân số và mật độ dân số theo khu vực (2025). 54 Bảng 2-2 Tổng hợp những nội dung về phát triển đô thị, khu đô thị theo hướng bền vững.

62 Bảng 3-1 Nhóm tiêu chí đô thị lành mạnh. 76 Bảng 3-2 Nhóm tiêu chí đô thị hấp dẫn. 76 Bảng 3-3 Nhóm tiêu chí đô thị an toàn. 77 Bảng 3-4 Nhóm tiêu chí về chính sách, quản lý.

78 Bảng 3-5 Phát triển các trung tâm cấp khu vực. 81 Bảng 3-6 Vị trí đề xuất cho các trung tâm đô thị mới. 82 Bảng 3-7 Bảng chỉ tiêu mật độ xây dựng trong KĐTM. 88 Bảng 3-8 Tổng hợp những yếu tố của KĐTM phát triển theo hướng bền vững.

94 Bảng 3-9 Tổng hợp những yếu tố liên quan đến quy hoạch KĐTM theo huớng bền vững. 96 Bảng 3-10 Mẫu 01 – Vị trí. 104 Bảng 3-11 Mẫu 03 – Sử dụng đất. 105 Bảng 3-12 Mẫu 03 – Giao thông.

106 Bảng 3-13 Mẫu 04 – Năng lượng. 107 Bảng 3-14 Mẫu 05 – Hạ tầng kỹ thuật cấp thoát nước. 108 Bảng 3-15 Mẫu 06 – Vệ sinh môi trường. 109 Bảng 3-16 Mẫu 07 – Nhà ở.

109 Bảng 3-17 Mẫu 8 – Hệ thống dịch vụ đô thị. 111 Bảng 3-18 Mẫu 09 – Tính hấp dẫn của khu vực, giá trị nơi chốn. 112 Bảng 3-19 Mẫu 10– Tính tổn thương của KĐT. 113 Bảng 3-20 Mẫu 11 – An toàn đô thị.

114 2 Bảng 3-21 Mẫu 12 – Quản lý QHXD. 115 Bảng 3-22 Mẫu 13 – Quản lý, khai thác sử dụng KĐTM. 116 Bảng 3-23 Mẫu 14 – Sự hài lòng của cộng đồng và các hoạt động phát triển cộng đồng. 117 Bảng 3-24 Mẫu 15 – Tính cạnh tranh của KĐTM.

118 Bảng 4-1 Tổng hợp những tiêu chuẩn quy hoạch hướng đến PTBV. 139 Bảng 4-2 Bảng chỉ tiêu diện tích không gian xanh đô thị bình quân đầu người. 140 Bảng 4-3 Bảng chỉ tiêu diện tích đất trong đơn vị ở. 140 Bảng 4-4 Bảng chỉ tiêu diện tích đất trong đơn vị ở tham khảo trên thế giới.

140 Bảng 4-5 Quy định tối thiểu đối với các công trình dịch vụ đô thị cơ bản. 140 Bảng 4-6 Bảng tổng hợp điểm đánh giá. 143 3 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Stt Tên hình vẽ Hinh 1.1 Sự hình thành các KĐTM trong quá trình phát triển đô thị Hinh 1.2 Sơ đồ thể hiện các dự án QH 1/500 được cập nhật năm 2009 trên địa bàn các Quận Huyện tại Tp.3 Quy hoạch sử dụng đất trong các KĐTM Hinh 1.4 Tình trạng ngập lụt thường xuyên xảy ra tại khu vực xung quanh khu ĐTM Phú Mỹ Hưng, Huyện Nhà Bè, Q7, Q8, … Hinh 1.5 Tổ chức không gian trong các KĐTM Hinh 1.6 Chất lượng không gian trong các KĐTM Hinh 1. Tổ chức không gian nhà ở trong các KĐTM Hinh 1.8 Tình trạng đầu tư xây dựng trong các KĐTM Hinh 1.9 Các KĐTM phát triển trong khu vực nội thành Hinh 1.10 Các KĐTM phát triển trong các quận nội thành phát triển và ngoại thành.

+ Phát triển khu ĐTM theo hướng Nam Tp Hinh 1.11 Các KĐTM tại phía Đông và đông bắc:Q.12 Các Khu ĐTM phát triển theo hướng Tây, Tây Bắc (Q. 12, Tân Phú, Bình Tân, Huyện Bình Chánh, Hóc Môn, Củ Chi…) Hinh 1.13 Sơ đồ tổng hợp các dự án phát triển KĐTM trong định hướng QH Tp.1 Sơ đồ định hướng phát triển đô thị trong mối quan hệ vùng xung quanh theo điều chỉnh QH chung xây dựng Tp.2 Mô hình phát triển vùng Tp.HCM theo hình thức tập trung - đa cực với vùng trung tâm bán kính 30km và 5 cực phát triển.3 Sơ đồ phân tích các hướng phát triển của thành phố.: Hướng Đông và Nam hướng ra biển, Phía Bắc và Tây Bắc, phía Tây và Tây Nam tạo sự gắn kết trong QHC Tp.