Luận án TS: Đẩy mạnh thu hút vốn FDI tại Đà Nẵng - Đặng Vinh, ĐH Đà Nẵng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG ĐẶNG VINH ĐẨY MẠNH THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ ĐÀ NẴNG - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG ĐẶNG VINH ĐẨY MẠNH THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG Chuyên ngành : KINH TẾ PHÁT TRIỂN Mã số: 63.05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN THỊ NHƢ LIÊM GS. LÊ THẾ GIỚI ĐÀ NẴNG - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, các số liệu trong luận án có nguồn gốc rõ ràng.

Tác giả Đặng Vinh MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu.

Phƣơng pháp nghiên cứu. Đóng góp khoa học của luận án. Kết cấu của luận án. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH LIÊN QUAN.

Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Các công trình nghiên cứu nƣớc ngoài. Các công trình nghiên cứu tiêu biểu trong nƣớc. Đánh giá chung, các kết luận rút ra và một số nội dung kế thừa.

Đánh giá chung. Các kết luận rút ra từ các công trình nghiên cứu. Một số nội dung kế thừa để làm cơ sở xây dựng đề tài. 28 Kết luận chƣơng 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI. Khái niệm, đặc điểm và các hình thức đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Khái niệm đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Một số đặc điểm của vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài.

Các hình thức đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Tác động của vốn FDI đối với nền kinh tế. Tác động tích cực. Tác động tiêu cực.

Thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài và tiêu chí đánh giá. Khái niệm về thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Cơ cấu thu hút vốn FDI vào địa phƣơng. Các chính sách thu hút vốn vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài.

Tiêu chí đánh giá hiệu quả của vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Những yếu tố ảnh hƣởng đến thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài. Nhóm yếu tố về kinh tế. Nhóm yếu tố về tài nguyên.

Nhóm yếu tố về cơ sở hạ tầng. Nhóm động cơ về cơ chế chính sách. Yếu tố liên quan đến các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài. Bài học kinh nghiệm.

Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới. Kinh nghiệm của các tỉnh, thành trong nƣớc. Những bài học rút ra cho thành phố Đà Nẵng. 71 Kết luận chƣơng 2.

THỰC TRẠNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI VÀO THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG. Tổng quan về thành phố Đà Nẵng. Điều kiện tự nhiên. Nền kinh tế thành phố Đà Nẵng trong những năm qua.

Cơ sở hạ tầng của thành phố Đà Nẵng. Thực trạng triển khai các chính sách thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại thành phố Đà Nẵng trong thời gian qua. Các chính sách thu hút vốn FDI của Đà Nẵng thời gian qua. Chính sách thu hút các dự án đặc thù, khu công nghệ cao.

Tình hình thu hút vốn FDI trong thời gian qua. Tình hình thu hút FDI tại Việt Nam trong thời gian qua. Tình hình thu hút vồn FDI tại thành phố Đà Nẵng. Đánh giá thực trạng môi trƣờng của các Khu công nghiệp thành phố Đà Nẵng.

Đánh giá khả năng tăng qui mô về sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Đánh giá các hoạt động thu hút FDI thành phố trong thời gian qua. Về công tác xúc tiến đầu tƣ. Thủ tục hành chính, thực thi các chính sách pháp lý.

Chính sách công nghệ. Cơ sở hạ tầng sản xuất kinh doanh. Đánh giá tình hình gian lận thông qua trốn thuế và chuyển giá của các doanh nghiệp FDI tại thành phố Đà Nẵng. Đánh giá về sản xuất của các doanh nghiệp FDI trong thời gian qua.

Thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm. Đánh giá môi trƣờng kinh doanh của thành phố Đà Nẵng. Đánh giá chỉ số quản trị hành chính công của thành phố Đà Nẵng so với các địa phƣơng lân cận. Chi phí gia nhập thị trƣờng.

Mạng lƣới thông tin. Phƣơng thức giải quyết tranh chấp lao động. Thái độ, cách ứng xử của chính quyền thành phố đối với DN FDI. Những thành công và hạn chế.

Nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế. 120 Kết luận chƣơng 3. ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG. Cơ hội, thách thức và định hƣớng thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài vào thành phố Đà Nẵng.

Bối cảnh kinh tế thế giới. Xu hƣớng dòng vốn FDI trên toàn cầu. Mục tiêu và định hƣớng thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại thành phố Đà Nẵng. Căn cứ xây dựng mục tiêu và định hƣớng thu hút vốn FDI.

Các mục tiêu, quan điểm chủ yếu về thu hút vốn FDI thành phố Đà Nẵng. Định hƣớng thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài ở Đà Nẵng. Một số giải pháp tăng cƣờng thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại thành phố Đà Nẵng. Những giải pháp về quản lý nhà nƣớc nhằm tăng cƣờng thu hút vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài tại Đà Nẵng.

Về liên kết kinh doanh. Về công nghệ và cơ sở hạ tầng sản xuất kinh doanh. Giải pháp nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, thanh tra, thực hiện các biện pháp chống chuyển giá, gian lận thuế.

Những giải pháp đối với các doanh nghiệp và tổ chức trong nƣớc. Nhóm các giải pháp về môi trƣờng. 161 Kết luận chƣơng 4. 162 KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN.

164 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT KÝ HIỆU NỘI DUNG AFTA (Asean Free Trade Association) : Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN ASEAN (the Association of South-East : Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á Asian Nations) BCC (Business Cooperation Contract) : Hợp đồng hợp tác kinh doanh BOT (Build – Operate – Transfer) : Hợp đồng xây dựng - kinh doanh và chuyển giao BTO (Build-Operate-Transfer) : Hợp đồng xây dựng - chuyển giao và kinh doanh BT (Build –Transer) : Hợp đồng xây dựng và chuyển giao ĐTTN : Đầu tƣ trong nƣớc EU (Europe Union) : Liên minh châu Âu FDI (Foreign Direct Investment) : Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài IMF (International Monetary Fund) : Quỹ tiền tệ quốc tế KCN, KKT, KCX : Khu công nghiệp, Khu kinh tế, Khu chế xuất MNCs (Multi-National Companies) : Các công ty đa quốc gia NSNN : Ngân sách nhà nƣớc ODA (Official Development assistance) : Hỗ trợ phát triển chính thức OECD (Organization for Economic : Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế Cooperation and Development) PPP (Public Private Partnerships) : Hợp tác công - tƣ R&D (Research and Development) : Nghiên cứu và phát triển TNCs )Trans-National Companies) : Các công ty xuyên quốc gia UBND : Uỷ ban nhân dân UNCTAD (United Nations Conference : Diễn đàn Thƣơng mại và Phát triển của on Trade And Development) Liên hiệp quốc KÝ HIỆU NỘI DUNG USD (United States dollar) : Đồng đô la Mỹ VA (Value added) : Giá trị gia tăng VCCI (Vietnam Chamber of Commerce : Phòng thƣơng mại và công nghiệp Việt and Industry) Nam VĐK : Vốn đăng ký VND : Đồng tiền Việt Nam VTH : Vốn thực hiện WB (World Bank) : Ngân hàng thế giới WTO (World Trade Organization) : Tổ chức thƣơng mại thế giới DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Bảng giá thuê đất. Tình hình đầu tƣ FDI phân theo quốc gia và vùng đến 31 /12/2016. Số doanh nghiệp đang hoạt động tại thời điểm 31/12/2016 hàng năm phân theo qui mô vốn và loại hình doanh nghiệp.

Tốc độ tăng trƣởng vốn đầu tƣ trên địa bàn TP Đà Nẵng. Số lƣợng lao động của các doanh nghiệp FDI tại thành phố Đà Nẵng đến 31/12/2016. Kế hoạch phát triển của các doanh nghiệp FDI phân theo quốc gia. Tổng hợp chỉ số PCI của các tỉnh trong Vùng từ 2010-2016.

Khó khăn về công nghệ và cơ sở hạ tầng của doanh nghiệp FDI. Tỷ lệ các doanh nghiệp FDI đầu tƣ theo lĩnh vực sản xuất. Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công Vùng KTTĐMT. Các chỉ số nội dung của chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh các địa phƣơng Vùng KTTĐMT năm 2016 .12 Các chi phí liên quan khi thực hiện công việc.

Các thủ tục liên quan khi xử lý công việc. Mạng lƣới thông tin. Tăng trƣởng GDP kinh tế thế giới từ năm 2013 – 2016. 129 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3.

Bản đồ kinh tế xã hội thành phố Đà Nẵng. Các nội dung nghiên cứu của đề tài. Các yếu tố ảnh hƣởng đến thu hút vốn FDI. Quy trình xây dựng hệ thống tiêu chí, chỉ tiêu đánh giá thu hút vốn FDI.

7 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Số dự án và tỷ lệ đầu tƣ FDI vào Đà Nẵng. Lĩnh vực đầu tƣ FĐI vào Đà Nẵng. Tổng vốn đầu tƣ theo từng lĩnh vực.

Vốn đăng ký và vốn thực hiện tại Đà Nẵng. Vốn đăng ký và vốn thực hiện tại Việt Nam. Tốc độ tăng VA của khu vực FDI. Tỷ lệ VA/GO ở khu vực kinh tế FDI.

Thu nhập bình quân lao động trong các DN FDI. Tỷ trọng đóng góp của các DN FDI vào GDP. Tỷ trọng đóng góp của các DN FDI vào GDP. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp FDI.

Hàm lƣợng BOD5 trong nƣớc thải của một số khu công nghiệp. Tỷ lệ các doanh nghiệp FDI phân theo quy mô vốn. Dòng vốn FDI toàn cầu từ năm 2005 - 2016 và kế hoạch đến 2018. Các nƣớc thu hút FDI nhiều nhất năm 2016.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài có vai trò rất lớn và là nguồn bổ sung vốn rất quan trọng cho nền kinh tế, là động lực cho tăng trƣởng và đáp ứng nhu cầu đầu tƣ phát triển kinh tế.