Luận án Tiến sĩ Kinh tế: Chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn tại Vietinbank của Trần Thị Lan

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH  TRẦN THỊ LAN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH  TRẦN THỊ LAN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. ĐINH XUÂN HẠNG 2. ĐÀM MINH ĐỨC HÀ NỘI - 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập của riêng tôi. Các số liệu trong Luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Các kết quả của Luận án chƣa từng đƣợc công bố trong bất cứ công trình khoa học nào. Tác giả luận án Trần Thị Lan ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN ……………………………………………………….……ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT …………………………. v DANH MỤC CÁC BẢNG.vii DANH MỤC HÌNH VẼ. vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ.

viii LỜI NÓI ĐẦU. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến luận án.

Tình hình nghiên cứu ở nƣớc ngoài. Tình hình nghiên cứu trong nƣớc. Tổng hợp các kết quả chủ yếu từ các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án. Khoảng trống trong các nghiên cứu liên quan đến Luận án.

Những vấn đề đặt ra cho việc nghiên cứu của Luận án. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Đối tƣợng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA LUẬN ÁN. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN.

KẾT CẤU LUẬN ÁN .CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. HOẠT ĐỘNG SỬ DỤNG VỐN VÀ CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Hoạt động sử dụng vốn của ngân hàng thƣơng mại. Cơ cấu sử dụng vốn của ngân hàng thƣơng mại.

CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Ý nghĩa của chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn trong hoạt động kinh doanh đối với ngân hàng thƣơng mại. Phƣơng thức chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn của ngân hàng thƣơng mại 29 1. Nội dung chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn của ngân hàng thƣơng mại.

Tiêu chí đánh giá chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn của ngân hàng thƣơng mại. Nhân tố ảnh hƣởng đến chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn của ngân hàng thƣơng mại. KINH NGHIỆM CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN TẠI MỘT SỐ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI, BÀI HỌC ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM. Kinh nghiệm của một số ngân hàng thƣơng mại.

Bài học đối với ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam. 61 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM.

Sơ lƣợc về quá trình hình thành và phát triển. Đặc điểm hoạt động. Mô hình tổ chức của Vietinbank. Khái quát tình hình hoạt động kinh doanh.

THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM. Chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn tại Vietinbank xét theo tiêu chí qui mô. Chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam xét theo tiêu chí chất lƣợng. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM114 iv 2.

Những kết quả đạt đƣợc. Một số tồn tại và nguyên nhân. 119 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. GIẢI PHÁP CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM.

QUAN ĐIỂM VÀ ĐỊNH HƢỚNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2025. Định hƣớng hoạt động kinh doanh của VietinBank. Quan điểm về chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn tại Vietinbank. Định hƣớng chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn tại Vietinbank.

GIẢI PHÁP CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SỬ DỤNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM. Các giải pháp chủ yếu. Các giải pháp hỗ trợ. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ.

Kiến nghị với Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam. 175 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 180 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CÓ LIÊN QUAN ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ.

ix TÀI LIỆU THAM KHẢO. xi PHỤ LỤC. xix v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ALM Quản lý tài sản Có, tài sản Nợ ALCO Ủy ban quản lý tài sản Có, tài sản Nợ AMC Asset Management Company - Công ty quản lý tài sản Agribank Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn Việt Nam BĐS Bất động sản BIDV Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Đầu tƣ & Phát triển Việt Nam BT Xây dựng - chuyển giao BOT Xây dựng - vận hành - chuyển giao CAR Capital Adequacy Ratio - Hệ số an toàn vốn tối thiểu CK Chứng khoán CSTT Chính sách tiền tệ DMCV Danh mục cho vay DNNN Doanh nghiệp Nhà nƣớc DNNQD Doanh nghiệp ngoài quốc doanh DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa DPRR Dự phòng rủi ro DTBB Dự trữ bắt buộc GTCG Giấy tờ có giá HĐQT Hội đồng quản trị KBNN Kho bạc Nhà nƣớc KHCN Khách hàng cá nhân KHDN Khách hàng doanh nghiệp LDR Tỷ lệ cho vay/nguồn vốn huy động tiền gửi LNST Lợi nhuận sau thuế NCS Nghiên cứu sinh NHBL Ngân hàng bán lẻ NHTM Ngân hàng thƣơng mại NHTMNN Ngân hàng thƣơng mại Nhà nƣớc NHTMCP Ngân hàng thƣơng mại cổ phần NHTW Ngân hàng Trung ƣơng NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc vi NĐ Nghị định NNoNT Nông nghiệp, nông thôn NVCSH Nguồn vốn chủ sở hữu NVHĐ Nguồn vốn huy động QĐ Quyết định RAROC Thu nhập tính đến rủi ro/vốn RRHĐ Rủi ro hoạt động RRLS Rủi ro lãi suất RRTD Rủi ro tín dụng RRTK Rủi ro thanh khoản QLRR Quản lý rủi ro QTRR Quản trị rủi ro SHB Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Sài gòn Hà nội TCTD Tổ chức tín dụng T-DH Trung - dài hạn TGKKH Tiền gửi không kỳ hạn TNHH MTV Trách nhiệm hữu hạn một thành viên TPDN Trái phiếu doanh nghiệp TSCĐ Tài sản cố định TSC Tài sản Có TSN Tài sản Nợ TT Thông tƣ TTCK Thị trƣờng chứng khoán TTLNH Thị trƣờng liên ngân hàng TTTC Thị trƣờng tài chính TTTT Thị trƣờng tiền tệ XHTDNB Xếp hạng tín dụng nội bộ UBGSTCQG Ủy ban giám sát Tài chính Quốc gia VAMC Công ty quản lý tài sản của TCTD VĐL Vốn điều lệ Vietinbank Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam Vietcombank Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Tỷ lệ LDR theo quy định của một số nƣớc.

ROE và RAROC đối với khoản cho vay của ANZ. Khẩu vị rủi ro của BIDV năm 2016. Cơ cấu sử dụng vốn và độ lệch tỷ trọng các loại tài sản so năm trƣớc của Vietinbank. Hệ số và tỷ lệ chuyển dịch cơ cấu sử dụng vốn tại VietinBank.

Cơ cấu ngân quỹ và độ lệch tỷ trọng các khoản mục so năm trƣớc tại Vietinbank. Hệ số Dmnq và tỷ lệ chuyển dịch cơ cấu ngân quỹ Knq. Giới hạn cho vay tại Vietinbank. Cơ cấu cho vay theo đối tƣợng khách hàng và độ lệch tỷ trọng các khoản mục so với năm trƣớc.

Hệ số và tỷ lệ chuyển dịch cơ cấu cho vay theo đối tƣợng KH. Cơ cấu dƣ nợ cho vay theo ngành nghề và độ lệch tỷ trọng các khoản mục. Hệ số, tỷ lệ chuyển dịch cơ cấu dƣ nợ theo ngành và lĩnh vực. Cơ cấu dƣ nợ cho vay theo thời hạn và độ lệch tỷ trọng.

Hệ số và tỷ lệ chuyển dịch cơ cấu dƣ nợ theo thời hạn. Cơ cấu đầu tƣ xét theo hình thức và mục đích tại Vietinbank. Giá trị vốn đầu tƣ của Vietinbank vào các công ty con. Hệ số chuyển dịch cơ cấu đầu tƣ theo hình thức và mục đích.

Cơ cấu chứng khoán kinh doanh, đầu tƣ theo chủ thể phát hành tại Vietinbank. Hệ số chuyển dịch cơ cấu CK theo chủ thể phát hành. Các chỉ số thanh khoản của Vietinbank. Tỷ trọng dƣ nợ cho vay/tổng tài sản của 4 NHTM lớn.

120 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2. Cơ cấu tổ chức của Vietinbank. Mô hình chiến lƣợc kinh doanh SWOT. 141 viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.

Qui mô và tốc độ tăng trƣởng NVCSH tại Vietinbank. Qui mô và tốc độ tăng trƣởng NVHĐ tại Vietinbank. Cơ cấu NVHĐ theo hình thức tại Vietinbank. Qui mô và tốc độ tăng trƣởng tài sản tại Vietinbank.Thị phần cho vay của Vietinbank và các NHTM Việt Nam.

Qui mô và tốc độ tăng LNST của Vietinbank. ROA và ROE của Vietinbank giai đoạn 2008-2016. Lãi phải thu và tỷ trọng lãi phải thu/tổng TSC sinh lời. Cơ cấu cho vay theo loại tiền tại Vietinbank.

Cơ cấu cho vay theo hình thức ……………………………. Cơ cấu chứng khoán đầu tƣ theo thời hạn. Chuyển dịch cơ cấu TSC theo hệ số rủi ro tại Vietinbank. Hệ số CAR của Vietinbank từ 2008-2016.

Tỷ lệ thu nhập lãi/tổng thu nhập của Vietinbank và một số NHTM có vốn Nhà nƣớc. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU NHTM là trung gian tài chính chủ lực trên thị trƣờng với hoạt động chủ yếu là nhận tiền gửi, sử dụng để cho vay đối với khách hàng trong nền kinh tế quốc dân. Cũng nhƣ các loại hình doanh nghiệp khác, vốn là tiền đề cho quá trình hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Việc phân bổ, sử dụng vốn có hiệu quả thể hiện sự đúng đắn của nhà quản trị ngân hàng trong việc đƣa ra các quyết định đầu tƣ.

Tối đa hóa lợi nhuận và đảm bảo an toàn trong hoạt động là mục tiêu hàng đầu của mỗi NHTM. Tuy nhiên, mục tiêu này luôn là bài toán khó giải nhất là trong điều kiện môi trƣờng kinh doanh ngân hàng ngày càng diễn biến phức tạp nhƣ hiện nay. Trong quá trình hoạt động, NHTM luôn mong muốn cơ cấu sử dụng vốn chuyển dịch theo hƣớng hợp lý.