Nghiên cứu dịch vụ hỗ trợ thuế và sự tuân thủ thuế của DNNVV tại Thừa Thiên Huế (2021)

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ÂU THỊ NGUYỆT LIÊN NGHIÊN CỨU DỊCH VỤ HỖ TRỢ THUẾ VÀ SỰ TUÂN THỦ THUẾ CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH HUẾ - NĂM 2021 ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ÂU THỊ NGUYỆT LIÊN NGHIÊN CỨU DỊCH VỤ HỖ TRỢ THUẾ VÀ SỰ TUÂN THỦ THUẾ CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ Ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH Mã số: 93 40 101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH Người hướng dẫn khoa học PGS. HOÀNG TRỌNG HÙNG HUẾ - NĂM LỜI CAM ĐOAN Luận án Tiến sĩ “Nghiên cứu dịch vụ hỗ trợ thuế và sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế” do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của thầy giáo hướng dẫn. Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu khoa học của cá nhân tôi. Tất cả các dữ liệu, thông tin và kết quả nghiên cứu trong luận án này là trung thực, chính xác và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào và các thông tin trích dẫn trong luận án đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn vào lời cam đoan này. Thành phố Huế, tháng 11 năm 2021 Nghiên cứu sinh Âu Thị Nguyệt Liên i LỜI CẢM ƠN Con đường theo đuổi bằng tiến sĩ của tôi không phải là con đường đơn độc mà là con đường vui với sự hỗ trợ của rất nhiều người cả về chuyên môn và kinh nghiệm làm tiến sĩ trong nước và quốc tế. Trước tiên, tôi bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc đến người thầy hướng dẫn tuyệt vời của tôi, PGS. Hoàng Trọng Hùng.

Tôi không thể hoàn thành luận án này nếu không có những nhận xét và phản hồi sâu sắc mang tính xây dựng của thầy đã hỗ trợ và khuyến khích tôi trong tiến trình tiến sĩ của mình. Sự uyên bác về chuyên môn và sự nhiệt tình của thầy khiến cho hành trình nghiên cứu này trở nên thú vị nhất. Tôi thật may mắn khi làm việc và học hỏi từ thầy. Thầy đã hướng dẫn và chỉ bảo tận tình cho tôi không quản ngày đêm khuya sớm online offline trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án này.

Tôi xin trân trọng gửi lời cám ơn đến đến Ban giám hiệu Trường Đại học Kinh tế Huế, Ban Giám đốc Đại học Huế, Lãnh đạo cùng cán bộ các phòng ban chuyên môn của Trường Đại học Kinh tế và Đại học Huế đã hỗ trợ hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu hoàn thiện luận án này. Hơn nữa, lời cảm ơn xin gởi đến Lãnh đạo Cục Thuế tỉnh TT Huế, các anh chị em thuộc Phòng Tuyên truyền hỗ trợ Người nộp thuế, các anh chị Lãnh đạo và cán bộ thuộc các Vụ thuộc Tổng Cục Thuế, các phòng chức năng, các Chi cục thuế thuộc Cục thuế đã nhiệt tình đóng góp ý kiến, hỗ trợ khảo sát, phỏng vấn, cung cấp số liệu, tài liệu và thông tin quý báu hay sửa lỗi chính tả giúp tôi hoàn thành nghiên cứu này. Sự tham gia nhiệt tình của các doanh nghiệp trong quá trình phỏng vấn và khảo sát thể hiện sự khao khát mong muốn sự thay đổi, hay nhu cầu đáp ứng nguyện vọng chính đáng của họ không chỉ là yếu tố tiên quyết cho thành công của luận án mà còn truyền cho tôi niềm thôi thúc thực hiện luận án này. Các chuyên gia học thuật cũng là nhân tố vô cùng quan trọng để giúp bài toán giữa thực tiễn và lý thuyết trở nên gần gũi và sống động hơn trong luận án này.

Tôi cũng xin cảm ơn PGS. Nguyễn Đăng Hào, TS. Hồ Thị Hương Lan, TS. Hồ Thị Thúy Nga (Trường Đại Học Kinh Tế, ĐH Huế), ThS.

Hoàng Thị Lan Anh, ThS. Lê Thị Thủy (Tổng Cục Thuế), GS. Trần Nam Bình (Đại học New South Wales, Úc) và GS. Pi-Shen Seet (Đại học Edith Cowan, Úc) là những người đã cung cấp cho tôi những hiểu biết và nhận xét vô giá về việc phát triển thang đo, bảng câu hỏi khảo sát hay kinh nghiệm nghiên cứu về lý luận và thực tiễn.

Phản hồi nghiêm ii túc của họ có giá trị trong việc nâng cao chất lượng luận án của tôi. Tôi cũng không quên các nhà ngôn ngữ học là GS. Trần Thị Lý (Đại Học Deakin, Úc), TS. Trương Bạch Lê, TS.

Phạm Hòa Hiệp và TS. Võ Thị Liên Hương (Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế) đã hỗ trợ tôi trong việc phiên biên dịch ngữ nghĩa khi chuyển đổi các thang đo nước ngoài sang ngôn ngữ tiếng Việt và ngược lại, cũng như đã hiệu đính và chỉnh sửa tiếng Anh của bài báo phù hợp ngôn ngữ học thuật. Cám ơn các cô giáo TS. Trần Hà Uyên Thi, Hồ Khánh Ngọc Bích tận bên trời Úc luôn nhiệt tình cung cấp tài liệu hay TS.

Hoàng La Phương Hiền luôn truyền kinh nghiệm làm tiến sĩ cho thế hệ sau. Tôi chân thành cảm ơn đến ThS. Trần Đức Trí, các thầy cô giáo, các nhà nghiên cứu ở các tổ bộ môn thuộc Khoa Quản trị kinh doanh, các khoa khác của Trường Đại học Kinh Tế và Trường Đại học Luật, Đại Học Huế hay tại các hội thảo của trường hay hội thảo trong nước và quốc tế đã có những phản biện sâu sắc và hướng dẫn hỗ trợ giúp tôi hoàn thiện nghiên cứu của mình. Cuối cùng, tôi muốn tỏ lòng biết ơn chân thành dành cho người anh, người chồng, PGS.

Võ Thanh Tú luôn nhẫn nại, khuyến khích, động viên, thấu hiểu hỗ trợ tôi trong suốt thời gian luận án này. Tôi cảm ơn anh vì những lời khuyên vô giá về kinh nghiệm nghiên cứu khoa học, phương pháp nghiên cứu. Món quà này tôi muốn dành tặng đến hai con của tôi và ba mẹ hai bên là những người yêu dấu tuyệt vời, là động lực giúp tôi vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống. Tôi cũng biết ơn các thành viên gia đình nội ngoại hai bên với tình yêu vô điều kiện và hỗ trợ vô tận của họ.

Thành phố Huế, tháng 11 năm 2021 Tác giả luận án Âu Thị Nguyệt Liên iii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT CBT Cán bộ thuế CCT Chi cục thuế CFA Phân tích nhân tố khẳng định Confirmatory Factor Analysis CNTT Công nghệ thông tin CQT Cơ Quan Thuế CSVC Cơ sở vật chất DN Doanh nghiệp DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa DNTN Doanh nghiệp tư nhân EFA Phân tích nhân tố khám phá Exploratory Factor Analysis GLM Mô hình tuyến tính tổng quát General Linear Model GLS Ước tính tổng quát tối thiểu -Bình Generalized Least Squares phương tối thiểu tổng quát GTGT Giá trị gia tăng HSKT Hồ sơ khai thuế KTT Kiến thức thuế KV Khu vực NNT Người nộp thuế NSNN Ngân sách nhà nước NTT Niềm tin thuế OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế Organisation for Economic Cooperation and Development PLS– Mô hình phương trình cấu trúc bình Partial Least Square - Structural SEM phương nhỏ nhất Equation Modeling QLT Quản lý thuế SCT Sự cảm thông SĐB Sự đảm bảo SĐƯ Sự đáp ứng SEM Mô hình cấu trúc tuyến tính Structural Equation Modeling SHL Sự hài lòng SSFW Khung sườn dốc trơn trượt Slippery Slope Framework STC Sự tin cậy SXKD Sản xuất kinh doanh TNCN Thuế thu nhập cá nhân TNDN Thuế thu nhập doanh nghiệp TNHH Trách nhiệm hữu hạn TPB Lý thuyết hành vi hoạch định Tp Thành phố TT Huế Thừa Thiên Huế TTĐB Thuế tiêu thụ đặc biệt TTHT Tuyên truyền hỗ trợ TTKT Thanh tra, kiểm tra TV Thành viên VCCI Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT.iv MỤC LỤC. v DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU.ix DANH MỤC CÁC HÌNH.x DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC.xi MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đóng góp khoa học của luận án. Kết cấu của luận án.

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DỊCH VỤ THUẾ, CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ THUẾ VÀ SỰ TUÂN THỦ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA. Những vấn đề lý luận. Doanh nghiệp nhỏ và vừa. Dịch vụ thuế.

Chất lượng dịch vụ thuế. Tuân thủ thuế. Lý thuyết khung sườn dốc trơn trượt. Mối quan hệ giữa chất lượng dịch vụ thuế và sự tuân thủ thuế.

Giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu đề xuất. Nhận diện cơ hội nghiên cứu của luận án. Giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu đề xuất. Kinh nghiệm nâng cao tuân thủ thuế của các nước trên thế giới.

Phân đoạn người nộp thuế. Mô hình dịch vụ cung cấp. Xây dựng mốc chuẩn (benchmarks) cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Xây dựng khung chiến lược thúc đẩy sự tuân thủ thuế toàn diện và tự nguyện.

Cơ cấu tổ chức của cơ quan thuế đảm bảo gọn nhẹ, vận hành theo hướng hỗ trợ tuân thủ. Luật hóa nguồn dữ liệu bên thứ ba. Kinh nghiệm cho cơ quan thuế Việt Nam và vận dụng cho Cục Thuế tỉnh Thừa Thiên Huế. Kinh nghiệm cho cơ quan thuế Việt Nam.

Kinh nghiệm cho Cục Thuế tỉnh Thừa Thiên Huế.49 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Tổng quan về Cục Thuế tỉnh Thừa Thiên Huế.

Thực trạng hoạt động của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế quy trình nghiên cứu. Xây dựng thang đo.

Phương pháp nghiên cứu.62 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Tình hình cung cấp dịch vụ thuế và tuân thủ thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Tình hình cung cấp dịch vụ thuế cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

Tình hình tuân thủ thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Kết quả phỏng vấn các bên liên quan. Phân đoạn dịch vụ thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Sự đáp ứng của dịch vụ thuế doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Sự đảm bảo của dịch vụ thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Sự chuyên nghiệp của dịch vụ thuế. Nguồn nhân lực của dịch vụ thuế. Khảo sát về đặc điểm dịch vụ thuế, chất lượng dịch vụ thuế và tuân thủ thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ở địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

Mô tả mẫu nghiên cứu. Tình trạng tuân thủ thuế qua khảo sát. Các hoạt động liên quan đến tuân thủ thuế và dịch vụ thuế của cơ quan thuế đã thực hiện. Mức độ thường xuyên tham gia dịch vụ thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Kết quả kiểm định mô hình nghiên cứu. Kiểm định thang đo trong mô hình nghiên cứu.