Luận án tiến sĩ: Công bố thông tin trách nhiệm xã hội và rủi ro rớt giá

ĐẠI HỌC QUOC GIA THÀNH PHO HO CHÍ MINH TRUONG DAI HỌC KINH TE - LUAT CAO THI MIEN THUY LUAN AN TIEN Si KINH TE TP. HO CHÍ MINH - NĂM 2024 ĐẠI HỌC QUÓC GIA THÀNH PHÓ HÒ CHÍ MINH TRUONG ĐẠI HỌC KINH TE - LUẬT CAO THỊ MIÊN THÙY CÔNG BÓ THÔNG TIN TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI VÀ RỦI RO RỚT GIÁ CỎ PHIẾU TẠI CÁC CÔNG TY NIÊM YÉT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành: Tai chính ngân hang Mã số: 6234020] LUẬN AN TIEN SĨ KINH TE NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HỌC: PGS. TS TRINH QUOC TRUNG TP. HO CHÍ MINH - NĂM 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đề tài: “Công bố thông tin Trách nhiệm xã hội và Rủi ro rớt giá cô phiếu tại các công ty niêm yết trên Thị trường chứng khoán Việt Nam” do ban thân tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của Người hướng dẫn khoa học.

Luận án được bản thân tôi thực hiện một cách nghiêm túc và trung thực, đồng thời chưa từng được ai khác công bố. Tác giả luận án il MUC LUC 09090 .,ÔỎ H DANH MỤC CÁC TU VIET TẮTT. 5-5 s£©s£©ss£©ss£ss£Essesssesssesssessee V DANH MỤC CÁC BANG .---s-s<s£©ss©ss£EssEEssErssersetrsetssersserssersseree VỊ DANH MỤC CÁC HINH .- <5 << se se EvsEvsetseesserserssersersersee VIII CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU.--- 2-2 s£s£ss£Sss£s£SsEss£ssevsezseessezszrs 1 1.1 LY do chọn dé tài. << s<s<s£ se se sEseEseEseEseEsersersersessessessersessese 1 1.2 Giới thiệu các lý thuyết và lược khảo nghiên cứu .3 Khe hở nghiên CỨU.4 Mục tiêu nghién CỨU.5 Câu hỏi nghiÊn CỨU.6 Đối tượng nghiên Cứu.-- << s°s°s£©s£ se s£Es£SsSseEsessessessessessessessese 9 1.7 Phạm vỉ nghién CỨU.8 Phương pháp nghiÊn CỨU.9 Đóng góp mới Của luận áT.10 Kết cấu luận ánn.- << << s£©s£©s£s£ se EseEsEse seEseEseEseEseEsersersersesseree 13 CHƯƠNG 2: TONG QUAN LÝ THUYET VÀ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIEM —-.1 Tống quan các khái niệm .1 Công bố thông tin trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.2 Rủi ro rớt giá CO phiỀu.

Hiệu quả hoạt động .- - -- 6 21 1211391113111 910119111 1v vn ng key 28 2.4 Bất cân xứng thông tin.2 Tổng quan các lý thuyết cơ bản .1 Lý thuyết các bên liÊn qua1. kg ng riệt 33 2.2 Lý thuyết đại điện.- ¿2-2 ©t+SE9EESEEEEEEEEEE1EE12712121121121121111211 1.4 Lý thuyết hợp phápp.-------- ¿+ E+Sx+Ek£EE£EESEEEEEEEEEE121122121122111 211121.3 Tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm .1 Nguyên nhân và hậu qua của rủi ro rớt giá C6 phiếu .2 Ảnh hưởng của công bồ thông tin trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp lên rủi ro rớt giá CO phiẾU. --:- 5s St SE9EE9EE9E19E1EE1911521221111121171121121111211 111. Kết quả đạt được từ các nghiên cứu tTƯỚC .4 Khe hở nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của luận án.4 Xây dựng giả thuyết nghiên cứu .-2- 5-5 s£ se s=se=sessessessessesses 76 2.1 Giả thuyết về ảnh hưởng của công bố thông tin trách nhiệm xã hội lên rủi ro rớt giá CỔ phiẾU.2 Giả thuyết về vai trò trung gian của hiệu quả hoạt động.

Giả thuyết về vai trò điều tiết của bat cân xứng thông tin. Các biến kiỂm soát.--csc 2 tt tt re 84 2.5 Khung phân tích lý thuUyẾC.-- - 2-2-5 SE+SE+EE£EE£EE2EEEEEEEEEEEEEEEErrrrrrerrree 88 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Quy trình nghiên cứu của luận AN .2 Mô hình nghiên CỨU.3 Phương pháp nghiên CỨU. Phân tích GIMM. -G- Ăn Hà HH HH HH nh nưệp 94 3.2 Phan tich trung 0n.3 Phân tích điều ti€t.4 Phân tích tính vững .4 Do lường các biến và dữ liệu nghiên cứu .1 Do lường các biến.2 Dit lidu nghién n6.

110 CHƯƠNG 4: KET QUÁ NGHIÊN CỨU.1 Thực trạng công bố thông tin trách nhiệm xã hội và rủi ro rớt giá cổ phiếu của các doanh nghiệp niêm yét .---- s5 s£ se se s£sse sessessezsessessesz 116 4.1 Thực trạng công bố thông tin trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.2 Thực trạng rủi ro rớt giá cô phiếu của doanh nghiệp.3 Mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và rủi ro rớt 060001 07.2 Kết quả phân tích hồi quy .1 Mô tả dữ liệu nghiên cứu .2 Công bồ thông tin trách nhiệm xã hội ảnh hưởng lên rủi ro rớt giá cô phiếu.3 Công bồ thông tin trách nhiệm xã hội kinh tế và phi kinh tế.4 Yếu tổ trung gian hiệu quả hoạt động.5 Yếu tô điều tiết bất cân xứng thông tỉn.6 Tổng hợp kết quả nghiên CỨU.----2- 2 2 SE E+EE+EE+EEEE+EE+EE+Ezrxrrerree 155 4.3 Thảo luận kết quả nghiên €ứu.-- se 5° 5° s° se s se ssessessessessessess 156 4.1 Công bồ thông tin trách nhiệm xã hội ảnh hưởng lên rủi ro rớt giá cô phiéu.2 Công bồ thông tin trách nhiệm xã hội kinh tế va phi kinh tế. Vai trò trung gian của hiệu quả hoạt động. Vai trò điều tiết của bất cân xứng thông tin.----- 2-2 s+ss+cz+cszsz+ce2 160 CHUONG 5: KET LUẬN VÀ KHUYEN NGHỊ .---°-s° 5< se s163 co ha .-- << 5< se se se se Es£ se EseEseEseEseEsersersersersersersersere 165 5.1 Xuất phát từ đánh giá thực trạng.------:- + x+cx+SE+Ex£EEeExerkerkerkrrxrrrrex 165 5.2 Xuất phát từ kết quả mô hình định lượng .3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo.---s--s 173 TÀI LIEU THAM KHẢO .---2°s<s£s£©Ss£©S2£ESs£EsseEssezsserseersevssese 177 PHU LUC 01: MÔ TA DU LIEU NGHIÊN CỨU.e 5° s2 s°s198 PHU LUC 02: DANH MỤC CÁC CÔNG TY NIEM YET TRONG MAU NGHIEN 5900005. 199 PHU LUC 03: KET QUA HOI QUY .-5- 5 5° s2 se sessesessessese 203 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ tắt | Chữ viết đầy đủ Diễn giải BCXTT | Bat cân xứng thông tin CBTT | Công bố thông tin ESG Environmental, Social and Governance | Môi trường, Xã hội va Quan tri GMM_| The generalized method of moments Phương pháp mô men tông quát GRI Global Reporting Initiative Sáng kiến báo cáo toàn cầu HNX Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội HSX Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM ISO International Organization for Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế Standardization MDG Millennium Development Goals Muc tiéu Phat trién Thién nién ky OLS Ordinary Least Square Phương pháp bình phương nhỏ nhất PTBV Phát triển bền vững SDG Sustainable Development Goals Mục tiêu phát triển bền vững TNXH_ | Trách nhiệm xã hội UNGC | The United Nations Global Compact Hiệp ước Toàn cầu của Liên Hop Quốc VI DANH MỤC CAC BANG Bang 2.1 Khuôn khổ công bố thông tin trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp .2 Quy định về công bố thông tin trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp theo Thông tư số 96/2020/TT-BTC.

2-2 ¿+ £+E+EE££EE£EE£EEEEEEtEEEEEEEEEEEEEEEEtrErrrkrrvee 20 Bảng 2.3 Bộ tiêu chuẩn GRI năm 2016. 2-2: ©5£25<£SE+£E£2EE+EE£2EE£EEerxezrxerxee 21 Bang 2.4 Các phương pháp đo lường công bố thông tin trách nhiệm xã hội .5 Các phương pháp đo lường rủi ro rớt giá cổ phiếu.6 Các phương pháp đo lường hiệu quả hoạt động.7 Các chi đo lường bat cân xứng thông tỉn.8 Bảng tổng hợp các lý thuyết cơ bản .9 Nguyên nhân của rủi ro rớt giá C6 phiếu .----- 2 2 2+cz+cz+szxzsz 39 Bảng 2.10 Các yếu tố bối cảnh chung tác động đến rủi ro rớt giá cô phiếu .11 Các yếu tố bối cảnh nội tại tác động đến rủi ro rớt giá cô phiếu.12 Các yếu tố đặc trưng công ty tác động đến rủi ro rớt giá cổ phiếu.13 Hậu quả của rủi ro rớt giá cô phiẾu.------©¿- 5+ ©5z+sz+£xezxzzzsersez 49 Bang 2.14 Các nghiên cứu theo lý thuyét .--- 2-2 2 + ++E++E+EE+EzEzrrrerreee 53 Bảng 2.15 Các nghiên cứu theo bối cảnh.-- 2:22 2 5225+2£++£x+2E+zExezx+zrxerxez 54 Bang 2.16 Các nghiên cứu theo khía cạnh trách nhiệm xã hội của doanh nghiép.17 Các nghiên cứu áp dung phân tích trung ø1an.18 Các nghiên cứu áp dụng phân tích điều tiết.19 Tóm tắt giả thuyết nghiên Cứu .- 2-2 2 2 22 £+£++£2EE+EzEzEezrerreee 88 Bang 3.1 Tóm tắt các mô hình nghiên cứu .2 Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu.1 Công bồ thông tin trách nhiệm xã hội theo phạm vi nghiên cứu .2 Rui ro rớt giá cô phiếu (biến liên tục) theo phạm vi nghiên cứu.3 Rui ro rớt giá cô phiếu (biến nhị phân) theo phạm vi nghiên cứu.5 Thống kê m6 tả.-- 2-22 52 ©S£2EE£2EE22EEEEEEEEEEE2112711271122122212221 22 131 Bang 4.6 Ma tran tương QUa1. -- --- <6 5 << E111 E11 11 3 91 nh ng nrn 132 VI Bảng 4.7 Ảnh hưởng của công bố thông tin trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp lên rủi ro rớt giá CO phiẾU.8 Ảnh hưởng của công bố thông tin trách nhiệm xã hội kinh tế và phi kinh tế lên rủi ro rớt giá CO phiỀu.----- ¿52c ©5£+SE‡EE2EEEEEEEE2E1E7171121171121171 71.9 Ảnh hưởng của công bồ thông tin trách nhiệm xã hội lên rủi ro rớt giá cổ phiếu (thay biến nhị phân)). -- ¿- 2 2 2 £+E£+E£+E£+E£+E££E£EE£EEEEEEEEEEEEEEEEEerkerkerkrred 136 Bảng 4.10 Phân tích yếu tô trung gian (thước đo CRASHI).11 Phân tích yếu t6 trung gian (thước đo CRASH2).12 Phân tích tính vững yếu tố trung gian (CSRD_ROE_CRASHI).13 Phân tích tính vững yếu tổ trung gian (CSRD_ROE_CRASH2).14 Phân tích tính vững yếu tố trung gian (CSRD_ROA_CRASH3).15 Phân tích tính vững yếu tố trung gian (CSRD_ROE_CRASH3).16 Kiêm định Sobel.--- ¿2:22 ©2£+2EE2EEESEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEkerkerrkerrke 149 Bảng 4.17 Phân tích yếu tố điều tiết (hước do CRASHI).18 Phân tích yếu tổ điều tiết (thước do CRASH2).19 Phân tích tính vững yếu tố điều tiẾt.20 Tổng hợp kết quả nghiên cứu .-----2¿¿ + ++22++£x+zx++zxvzxezseze 156 Vill DANH MUC CAC HINH Hình 2-1 Khung phân tích lý thuyét.cccccccccessessssssessesssecsesssessessesssessessuessessecsseeses 89 Hình 3-1 Quy trình nghiên cứu của luận ấn.-- 5+ 5 55+ + Set 91 Hình 3-2 Quy trình phân tích trung gian Baron va Kenny (1986).- --- 96 Hình 3-3 Các loại kết quả của phân tích trung gian.---:--¿-cs+5csz5cx5ss+2 97 Hình 3-4 Quy trình phân tích điều tiết Baron và Kenny (1986) .------ 99 Hình 3-5 Mô tả về thước đo biến nhị phân của rủi ro rớt giá cô phiếu.

103 Hình 3-6 Điều chỉnh thước đo biến nhị phân của rủi ro rớt giá cổ phiếu. 105 Hình 3-7 Checklist trong Excel để mã hóa dữ liệu đo lường mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội của doanh nghi€p .-- - 5 <5 225 + ‡£+*vE+xeeeseeeseeeres 115 Hình 4-1 Mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội theo thời gian. 117 Hình 4-2 Mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội theo ngành. 118 Hình 4-3 Mire độ công bồ thông tin trách nhiệm xã hội kinh tế và phi kinh tế.

| 19 Hình 4-4 Mức độ công bố thông tin trách nhiệm xã hội theo phạm vi nghiên cứu ¬—. 121 Hình 4-5 Rui ro rớt giá cô phiếu (biến liên tục) theo thời gian .---- 122 Hình 4-6 Rui ro rớt giá cỗ phiếu (biến nhị phân) theo thời gian. 123 Hình 4-7 Rui ro rớt giá cổ phiếu (biến liên tục) theo ngành.------- 124 Hình 4-8 Rui ro rớt giá cổ phiếu (biến nhị phân) theo ngành.---- 125 Hình 4-9 Rui ro rớt giá cô phiếu (biến liên tục) theo phạm vi nghiên cứu. 126 Hình 4-10 Rui ro rớt giá cổ phiếu (biến nhị phân) theo phạm vi nghiên cứu.

I28 Hình 4-11 Mức độ rủi ro rớt giá cô phiếu theo mức độ CBTT TNXH. 129 1X TÓM TAT Xu hướng nghiên cứu cho thay mối quan hệ giữa công bồ thông tin trách nhiệm xã hội (CBTT TNXH) và rủi ro rớt giá cô phiếu không đơn thuần là một liên kết trực tiếp mà mang tính phức tạp hơn nhiều.