Luận án Tiến sĩ Địa lý: Xác định điểm, tuyến du lịch tỉnh Quảng Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI ------------  ------------ TRẦN VĂN ANH XÁC ĐỊNH CÁC ĐIỂM, TUYẾN DU LỊCH Ở TỈNH QUẢNG NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐỊA LÝ HỌC HÀ NỘI - 2017 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI ------------  ------------ TRẦN VĂN ANH XÁC ĐỊNH CÁC ĐIỂM, TUYẾN DU LỊCH Ở TỈNH QUẢNG NAM Chuyên ngành: Địa lí học Mã số: 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐỊA LÝ HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS.TS LÊ VĂN THÔNG HÀ NỘI - 2017 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: Luận án là công trình nghiên cứu của riêng tôi, lần đầu tiên được công bố. Những tham khảo, trích dẫn kết quả của các công trình khác đều chú thích tài liệu tham khảo có nguồn gốc rõ ràng. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung và kết quả nghiên cứu của Luận án. Tác giả luận án Trần Văn Anh ii LỜI CẢM ƠN! Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất tới GS.TS Lê Văn Thông, người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn về phương pháp, kiến thức khoa học trong suốt quá trình học hơn 4 năm qua và thực hiện luận án này.

Tôi trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học sư phạm Hà Nội, phòng Sau Đại học đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình làm NCS. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Chủ nhiệm khoa Địa lý, các thầy cô giáo trong bộ môn Địa lý KT - XH, trường Đại học sư phạm Hà Nội đã động viên, đóng góp nhiều ý kiến quý báu trong quá trình học cũng như thực hiện luận án. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn lãnh đạo trường Đại học Quảng Nam, các phòng ban chức năng của nhà trường đã tạo điệu kiện để tôi đi học và thực hiện luận án. Đồng thời, tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo Sở VH,TT&DL tỉnh Quảng Nam và các phòng ban của Sở, các công ty du lịch, các giảng viên, hướng dẫn viên, lãnh đạo doanh nghiệp, các cán bộ, người dân tại các điểm du lịch đã nhiệt tình và có trách nhiệm giúp đỡ trong suốt quá trình thu thập tài liệu, điều tra thực địa và trao đổi kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn.

Xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và người thân đã luôn động viên, ủng hộ, chia sẻ và giúp đỡ tôi cả về tinh thần lẫn vật chất trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tác giả luận án Trần Văn Anh iii MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài.

Giới hạn đề tài. Quan điểm và phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Cấu trúc của luận án.

9 Chƣơng 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ XÁC ĐỊNH ĐIỂM, TUYẾN DU LỊCH. Tổng quan nghiên cứu. Trên thế giới. Bài học kinh nghiệm vận dụng cho tỉnh Quảng Nam.

Cơ sở lý luận về du lịch và điểm, tuyến du lịch. Các khái niệm có liên quan. Điểm, tuyến du lịch. Các nhân tố ảnh hưởng đến xác định điểm, tuyến du lịch.

Các tiêu chí xác định điểm, tuyến du lịch. Ý nghĩa của việc xác định các điểm, tuyến du lịch đối với Quảng Nam. Cơ sở thực tiễn. 40 Tiểu kết chƣơng 1.

47 Chƣơng 2: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN VIỆC XÁC ĐỊNH ĐIỂM, TUYẾN Ở TỈNH QUẢNG NAM. Vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ. Vị trí địa lý. Phạm vi lãnh thổ.

Tài nguyên du lịch. Tài nguyên du lịch tự nhiên. Tài nguyên du lịch nhân văn. Các nhân tố kinh tế - xã hội.

Cơ sở hạ tầng. Chính sách phát triển du lịch. Dân cư và nguồn lao động. Sự phát triển kinh tế.

Mạng lưới và cư dân đô thị. Quản lý nhà nước về du lịch. Khoa học & Công nghệ. Các thiên tai và ô nhiễm môi trƣờng.

Đánh giá chung. 80 Tiểu kết chƣơng 2. 82 Chương 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÀ XÁC ĐỊNH ĐIỂM, TUYẾN DU LỊCH Ở TỈNH QUẢNG NAM. Thực trạng phát triển du.

Phát triển du lịch theo (các chỉ tiêu) ngành. Thực trạng khai thác các điểm, tuyến du lịch. Xác định điểm, tuyến du lịch. Kết quả xác định điểm, tuyến du lịch.

Kết quả điều tra của doanh nghiệp, nhà quản lý, khách du lịch. Một số điểm, tuyến du lịch đƣợc xác định. 111 Tiểu kết chƣơng 3. 120 Chƣơng 4: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP KHAI THÁC VÀ PHÁT TRIỂN CÓ HIỆU QUẢ CÁC ĐIỂM, TUYẾN DU LỊCH Ở TỈNH QUẢNG NAM ĐẾN NĂM 2030.

Định hƣớng khai thác và phát triển các điểm, tuyến du lịch. Cơ sở xây dựng định hướng. Quan điểm, mục tiêu và định hướng khai thác và phát triển điểm, tuyến du lịch. Giải pháp khai thác và phát triển điểm, tuyến du lịch.

Giải pháp chung. Giải pháp khai thác và phát triển điểm du lịch. Giải pháp khai thác và phát triển tuyến du lịch. Đối với Tổng cục du lịch.

Đối với UBND tỉnh Quảng Nam. Đối với Sở VH,TT& DL Quảng Nam. Đối với các doanh nghiệp du lịch. Đối với cơ quan truyền thông.

Đối với người dân. 146 Tiểu kết chƣơng 4. 147 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 148 DANH SÁCH CÁC BÀI BÁO ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.

150 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 151 PHỤ LỤC v BẢNG DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ đầy đủ BQL Ban quản lý BTC Ban tổ chức BTTN Bảo tồn thiên nhiên BĐKH Biến đổi khí hậu BTB Bắc Trung Bộ BV Bền vững CN Công nghiệp CNTT Công nghệ thông tin CSHT Cơ sở hạ tầng CSVCKT Cơ sở vật chất kỹ thuật CSLT Cơ sở lưu trú DL Du lịch DSVHTG Di sản văn hóa thế giới DSVHPVT Di sản văn hóa phi vật thể DN Doanh nghiệp DHNTB Duyên hải Nam Trung Bộ DT Di tích DV Dịch vụ ĐK Điều kiện GDP Tổng thu nhập quốc nội GTVT Giao thông vận tải GIS Geographycal iformation system HCM Hồ Chí Minh HD Hấp dẫn HĐND,UBND: Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân HST Hệ sinh thái HQKT Hiệu quả kinh tế HTX Hợp tác xã KH&CN Khoa học & Công nghệ KH&ĐT Kế hoạch & Đầu tư KS Khách sạn vi KT Kinh tế KTTĐMT Kinh tế trọng điểm miền Trung KV Khu vực LH Lễ hội LK Liên kết LN Làng nghề LQ Làng quê LS Lịch sử MT Môi trường NLN Nhà lưu niệm PTBV Phát triển bền vững QG Quốc gia QHTT Quy hoạch tổng thể QL Quốc lộ QN Quảng Nam QT Quốc tế RTL Rất thuận lợi TB Trung bình TCLT Tổ chức lãnh thổ TCQL Tổ chức quản lý TDTT Thể dục – thể thao TP Thành phố TG Thời gian TL Thuận lợi TN Tài nguyên TNNV Tài nguyên nhân văn TNTN Tài nguyê tự nhiên TTLL Thông tin liên lạc VH Văn hóa VH-TT- DL Văn hóa, Thể thao &Du lịch VT Vị trí XD Xây dựng XH Xã hội vii DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ LIỆU Bảng 1.1: Tiêu chí về vị trí và khả năng tiếp cận .2: Tiêu chí về CSHT, CSVCKT và DV .3: Tiêu chí về khả năng đón khách .4: Tiêu chí về MT DL .5: Tiêu chí thời gian khai thác.6: Tiêu chí về khả năng liên kết .7: Hiệu quả KT-XH.8: Tiêu chí về tổ chức quản lý .9: Tiêu chí, thang bậc và hệ số xác định điểm du lịch .10: Xác định tổng hợp và phân hạng điểm DL .11: Tiêu chí về độ hấp dẫn .12: Tiêu chí về mức độ khai thác .13: Tiêu chí về cơ sở hạ tầng .14: Tiêu chí cơ sở lưu trú .15: Tiêu chí, thang bậc và hệ số xác định, phân hạng tuyến du lịch .16: Xác định tổng hợp và phân hạng tuyến du lịch .1: Các bãi biển có khả năng phát triển DL và sức chứa tự nhiên .2: Diễn biến mưa tại các trạm khí tượng thủy văn và đo mưa thời kỳ 1980-2017 ở QN .3: Số lượng và mật độ di tíc lịch sử - VH .4: DSVHTG, DT LS-VH cấp QG tiêu biểu .5: Một số LH có giá trị DL .6: Một số ẩm thực có giá trị DL .7: Các làng nghề có khả năng khai thác du lịch .8: Các đối tượng dân tộc học có giá trị du lịch .9: Các cảnh quan nông thôn - nông nghiệp .10: Một số chỉ tiêu về dân số, lao động tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2005-2015 .11: Vai trò của DL trong GRDP của tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2005-2015.12: Số dự án và vốn đầu tư vào lĩnh vực DL đến 2015 .1: Một số chỉ tiêu phát triển ngành DL .2: Hiện trạng khách DL đến vùng DHNTB và tỉnh TT- Huế .3: Tổng thu DL Quảng Nam và so sánh với các tỉnh thuộc vùng DHNTB và tỉnh TT-Huế giai đoạn 2005 – 2015 .4: Thực trạng nhân lực DL tỉnh Quảng Nam từ 2005 - 2015.5: Số lượng KS Quảng Nam năm 2005-2015 .6: Quy mô khách đến một số điểm DL .7: Tổng hợp kết quả khảo sát hiện trạng khai thác các điểm DL .8: Tổng hợp kết quả khảo sát hiện trạng phát triển các tuyến DL .9: Xác định theo tiêu chí các điểm DL ở Quảng Nam .10: Các tuyến DL ở Quảng Nam đƣợc lựa chọn xác định .11: Xác định tuyến DL theo các tiêu chí .12: Xác định của khách tại 4 điểm DL .13: Xác định theo một số tiêu chí của khách tại một số điểm DL .14: Xác định của khách về chất lượng một số tuyến GT ở tỉnh QN .15: Xác định của khách về chất lượng DV trên một số tuyến DL ở tỉnh QN .16: Xác định của DN lữ hành về 7 điểm DL .17: Xác định của DN lữ hành về các tuyến giao thông .18: Xác đinh của DN lữ hành về chất lương DV trên tuyến. 111 ix DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Biểu đồ 2.1: Nhiệt độ và lượng mưa tại hai trạm khí tượng thuỷ văn .1: Quy mô và cơ cấu khách DL đến Quảng Nam năm 2005 và 2015.2: Kết quả xác định các điểm DL theo tiêu chí .3: Điểm TB của các điểm DL hạng 1 và hạng 2 .4: Điểm TB của các điểm DL Hạng 3 và Hạng 4 .5: Điểm xác định các tuyến DL theo tiêu chí .6: Điểm TB của các tuyến DL Hạng 1 và Hạng 2 .7: Điểm TB của các tuyến DL Hạng 3 và Hạng 4 .1: Quá trình tương tác giữa yếu tố nội sinh và ngoại sinh. 58 x DANH MỤC BẢN ĐỒ Bản đồ 2.1: Hành chính tỉnh Quảng Nam .2: TN DL tự nhiên tỉnh Quảng Nam .3: TN DL nhân văn tỉnh Quảng Nam.