Luận án tiến sĩ: Sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI PHẠM THỊ THANH HUYỀN SỬ DỤNG DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA ĐẶC BIỆT TẠI HÀ NỘI TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Chuyên ngành: LL&PPDH bộ môn Lịch sử Mã số: 9.11 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Thị Thế Bình 2. Nguyễn Xuân Trƣờng HÀ NỘI - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác.

Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả Phạm Thị Thanh Huyền MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Đóng góp của Luận án.

Cấu trúc của Luận án. 4 Chƣơng 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Các công trình nghiên cứu về di tích lịch sử, di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội. Các công trình nghiên cứu về di tích lịch sử và di tích lịch sử quốc gia đặc biệt.

Các công trình nghiên cứu về di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội. Các công trình nghiên cứu về sử dụng di tích trong dạy học nói chung, di tích lịch sử trong dạy học lịch sử nói riêng ở trƣờng phổ thông. Các công trình nghiên cứu về lí luận dạy học. Các công trình nghiên cứu về sử dụng di tích lịch sử nói chung, di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội nói riêng trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông.

Nhận xét chung về các công trình đã công bố, những vấn đề luận án kế thừa và tiếp tục nghiên cứu. Nhận xét chung. Những vấn đề luận án kế thừa. Những vấn đề đặt ra tiếp tục nghiên cứu.

23 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA ĐẶC BIỆT TẠI HÀ NỘI TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Quan niệm về di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội. Quan niệm về sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông. Các loại di tích quốc gia đặc biệt tại Hà Nội.

Đặc điểm di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội. Giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội. Mối quan hệ giữa di tích lịch sử quốc gia đặc biệt với kiến thức lịch sử. Vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông.

Cơ sở thực tiễn của việc sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử ở trƣờng trung học phổ thông. Thực trạng việc sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông. Khảo sát thực trạng sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông. 48 Chƣơng 3: NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC SỬ DỤNG DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA ĐẶC BIỆT TẠI HÀ NỘI TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG.

Vị trí, mục tiêu, nội dung cơ bản của lịch sử Việt Nam ở trƣờng trung học phổ thông. Nội dung cơ bản của phần lịch sử Việt Nam ở trường trung học phổ thông. Nội dung lịch sử Việt Nam cấp trung học phổ thông cần sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội. Nội dung của các di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội có thể và cần khai thác để dạy học lịch sử Việt Nam ở trƣờng trung học phổ thông.

Bảng thống kê các di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội cần sử dụng trong dạy học lịch sử Việt Nam ở trường trung học phổ thông. Nội dung các di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội cần sử dụng trong dạy học lịch sử Việt Nam ở trường trung học phổ thông. Hình thức sử dụng các di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử Việt Nam ở trƣờng trung học phổ thông. Sử dụng trực tiếp các di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử Việt Nam ở trường trung học phổ thông.

Sử dụng gián tiếp các di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử Việt Nam ở trường trung học phổ thông. 98 Chƣơng 4: CÁC BIỆN PHÁP SỬ DỤNG DI TÍCH LỊCH SỬ QUỐC GIA ĐẶC BIỆT TẠI HÀ NỘI TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM Ở TRƢỜNG THPT. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM. Một số yêu cầu khi lựa chọn các biện pháp sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử.

Các biện pháp sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử Việt Nam ở trƣờng trung học phổ thông. Sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội để khởi động, tạo hứng thú học tập cho học sinh. Sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội để tổ chức học sinh chiếm lĩnh kiến thức mới. Sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội để luyện tập, củng cố kiến thức đã học.

Sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội để kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Thực nghiệm sƣ phạm toàn phần. Mục đích, đối tượng và giáo viên thực nghiệm sư phạm. Mô hình, quy trình và nội dung thực nghiệm.

Phương pháp tiến hành và kết quả thực nghiệm. 135 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 148 CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐỀ TÀI DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN CNTB : Chủ nghĩa tư bản CNXH : Chủ nghĩa xã hội ĐC : Đối chứng ĐHSP : Đại học Sư phạm DHLS : Dạy học lịch sử DSVH : Di sản văn hóa DTLS : Di tích lịch sử DTLSQGĐB : Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt DTQGĐB : Di tích quốc gia đặc biệt GV : Giáo viên HS : HS LSVN : Lịch sử Việt Nam NXB : Nhà xuất bản PL : Phụ lục PPDH : Phương pháp dạy học SGK : Sách giáo khoa THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông TN : Thực nghiệm DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Nhận thức của GV về khái niệm di tích lịch sử quốc gia đặc biệt. Nhận thức của GV về ý nghĩa của việc sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt trong dạy học lịch sử. Mức độ sử dụng các di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội. Mức độ hiệu quả khi sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt.

Các phương pháp sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội trong dạy học lịch sử. Mức độ hiệu quả của việc sử dụng các phương pháp dạy học. Mức độ tổ chức các hoạt động ngoại khóa về di tích lịch sử quốc gia đặc biệt. Hiệu quả của các hoạt động ngoại khóa tại di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội.

Mức độ sử dụng các biện pháp khai thác di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội. Hiệu quả sử dụng các biện pháp khai thác di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội. Những khó khăn khi sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội. Hứng thú học tập Lịch sử của HS.

Hình thức di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội theo đánh giá của HS. Mức độ PP sử dụng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt tại Hà Nội của GV từ HS. So sánh kết quả học tập giữa lớp đối chứng và thực nghiệm biện pháp 2. So sánh kết quả học tập giữa lớp đối chứng và thực nghiệm biện pháp 2.

Phân phối điểm kiểm tra trước TN của các lớp TN và ĐC. Phân phối điểm kiểm tra trước và sau thực nghiệm của lớp TN. Phân phối điểm kiểm tra sau thực nghiệm của các lớp TN và ĐC. Phân phối điểm kiểm tra sau thực nghiệm của lớp TN và ĐC.

Phân loại theo thang đánh giá kết quả sau TN lớp TN và ĐC. Kết quả tự đánh giá hứng thú của HS trước thực nghiệm. Kết quả tự đánh giá hứng thú của HS sau thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm toàn phần bài nội khóa tại di tích.

Đánh giá của HS về hoạt động trải nghiệm. 146 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4. Phân phối điểm kiểm tra trước TN lớp TN và ĐC. Đường lu tích điểm kiểm tra trước TN của 2 lớp TN và ĐC.

Phân phối điểm kiểm tra trước và sau thực nghiệm của lớp TN. Đường lu tích điểm kiểm tra trước và sau thực nghiệm của lớp TN. Phân phối điểm kiểm tra sau thực nghiệm của lớp TN và ĐC. Đường lu tích điểm kiểm tra sau TN lớp TN và ĐC.

140 DANH MỤC HÌNH Hình 3. Di tích lịch sử Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ Tịch. Di tích lịch sử và khảo cổ Khu trung tâm Hoàng Thành Thăng Long. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Di tích thành Cổ Loa. Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh hồ Hoàn kiếm và đền Ngọc Sơn. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật đền Phù Đổng, huyện Gia Lâm. Di tích lịch sử đền Hai Bà Trưng.

Di tích lịch sử đền Hát Môn. Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật chùa Thầy và khu vực núi đá Sài Sơn. Di tích lịch sử Gò Đống Đa. Thiết kế di tích ảo trên phần mềm Panotour.

Di tích ảo Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Di tích thành Cổ Loa. Tính cấp thiết của đề tài 1.