Dạy học môn vẽ kỹ thuật cơ khí theo tiếp cận học tập tự định hướng cho sinh viên

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRƯƠNG MINH TRÍ DẠY HỌC MÔN VẼ KỸ THUẬT CƠ KHÍ THEO TIẾP CẬN HỌC TẬP TỰ ĐỊNH HƯỚNG CHO SINH VIÊN NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC SKA 0 0 0 0 4 2 Tp. Hồ Chí Minh, tháng 8/2021 ii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, luận án “Dạy học môn Vẽ kỹ thuật cơ khí theo tiếp cận học tập tự định hướng cho sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được thực hiện nghiêm túc dưới sự hướng dẫn của PGS. Võ Thị Xuân và PGS. Các tài liệu, số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Công trình này chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Nếu có điều gì sai sót tôi xin tự chịu trách nhiệm. Thành phố Thủ Đức, ngày 18 tháng 08 năm 2021 Ký tên và ghi rõ họ tên Trương Minh Trí Trương Minh Trí i LỜI CÁM ƠN Xin trân trọng cảm ơn PGS. Võ Thị Xuân và PGS.

Bùi Văn Hồng đã tận tình hướng dẫn, định hướng, động viên và giúp đỡ nghiên cứu sinh trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án này. Đồng thời xin chân thành tỏ lòng biết ơn đến các cơ quan và tập thể sau đây đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu sinh trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận án: - Ban Giám hiệu trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh; Phòng Đào tạo Sau Đại học; Phòng Tổ chức Hành chánh; Viện Sư phạm Kỹ thuật; Khoa Cơ khí Chế tạo máy; Bộ môn Cơ sở Thiết kế máy. - Ban Giám hiệu trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên; Đại học Sư phạm Kỹ thuật Nam Định; Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long; Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. - Thầy Cô Viện Sư phạm Kỹ thuật, thuộc trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, cùng các đồng nghiệp, bạn bè xa gần luôn động viên và giúp đỡ nghiên cứu sinh trong suốt thời gian thực hiện luận án.

Đặc biệt cảm ơn Cha Mẹ, Gia đình đã cho phép nghiên cứu sinh theo đuổi con đường học tập riêng của mình, đồng thời luôn giúp đỡ và khích lệ trong quá trình nghiên cứu sinh thực hiện luận án. Tình yêu, sự ủng hộ và sự hiểu biết của Gia đình đã tạo động lực rất lớn cho nghiên cứu sinh trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu. Nghiên cứu sinh yêu Cha Mẹ, Gia đình rất nhiều! Với tấm lòng luôn biết ơn, nghiên cứu sinh xin mãi khắc ghi! Luận án mặc dù đã được thực hiện cẩn thận, nghiệm túc, nhưng không tránh khỏi những hạn chế khi nghiên cứu và biên tập. Kính mong được sự chỉ dẫn và hỗ trợ tận tình của thầy cô và đồng nghiệp.

Tác giả luận án Trương Minh Trí ii TÓM TẮT Ngày nay, với sự phát triển nhanh chóng của khoa học kỹ thuật, cùng với sự bùng nổ của công nghệ thông tin đã làm cho tri thức mới và sản phẩm của sáng tạo kỹ thuật ngày càng gia tăng. Điều này, đòi hỏi con người phải luôn học tập bồi dưỡng, tự bồi dưỡng để cập nhật kiến thức mới đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm và phát triển xã hội. Vì vậy, việc phát triển năng lực tự học, tự định hướng học tập cho sinh viên ngay khi còn học tập ở trường đại học là cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Học tập tự định hướng (Self-directed learning) đang được xem là một trong những quan điểm học phù hợp với giáo dục trong bối cảnh kiến thức ngày càng đa dạng, phong phú và đặc biệt quan trọng trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.

Theo quan điểm học tập này, người học có thể xây dựng kế hoạch học tập phù hợp với điều kiện cá nhân để đáp ứng nhu cầu học tập của mình. Với mục tiêu xây dựng quy trình dạy học hướng vào người học theo phương pháp học tập tự định hướng. Luận án đã xây dựng cơ sở lý luận về tiếp cận học tập tự định hướng, dạy học theo tiếp cận học tập tự định hướng trong trường đại học và đề xuất tiến trình dạy học môn vẽ kỹ thuật cơ khí tại trường đại học sư phạm kỹ thuật theo tiếp cận học tập tự định hướng. Kết quả của luận án là cơ sở khoa học cho giảng viên tham khảo vận dụng trong đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với điều kiện dạy học thực tế.

Đề tài “Dạy học môn Vẽ kỹ thuật cơ khí theo tiếp cận học tập tự định hướng cho sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật” đã có những đóng góp: 1/ Về lý luận - Phát triển được khái niệm dạy học môn Vẽ kỹ thuật cơ khí theo tiếp cận học tập tự định hướng. - Phân tích được đặc điểm và xây dựng được cấu trúc của tiếp cận học tập tự định hướng trong dạy học. - Phát triển được tiến trình dạy học kỹ thuật theo tiếp cận học tập tự định hướng. 2/ Về thực tiễn iii - Đánh giá thực trạng dạy học môn Vẽ kỹ thuật cơ khí cho sinh viên khối ngành Công nghệ kỹ thuật dưới góc độ của tiếp cận học tập tự định hướng trong dạy học.

- Đề xuất tiến trình dạy học môn Vẽ kỹ thuật cơ khí cho sinh viên khối ngành Công nghệ kỹ thuật theo tiếp cận học tập tự định hướng. - Vận dụng minh họa tiến trình dạy học môn học Vẽ kỹ thuật cơ khí theo tiếp cận học tập tự định hướng cho sinh viên khối ngành Công nghệ kỹ thuật trường đại học sư phạm kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh. iv ABSTRACT Today, with the rapid development of science and technology, along with the explosion of information technology, new knowledge and products of technical creativity are increasing day by day. This requires people to always learn and nurture themselves to update new knowledge to meet the requirements of job positions and social development.

Therefore, the development of self-study capacity and self-directed learning for students while still studying at university is necessary in the current context. Self-directed learning is being considered as one of the learning perspectives that is suitable for education in the context of increasingly diverse and rich knowledge and especially they are important in the industrial revolution 4. According to this learning perspective, learners can develop a study plan that is suitable for their individual conditions to meet their learning needs. With the goal of building a learner-oriented teaching process according to the self- directed learning method.

The thesis has built a theoretical basis for self-directed learning approach, teaching according to self-directed learning approach in universities and proposed the teaching process of mechanical engineering drawing subject at the Universities of Technology and Education according to self-directed learning approach. The results of the thesis are the scientific basis for lecturers to refer to and apply in the innovation of teaching methods in accordance with the actual teaching conditions. The topic "Teaching mechanical engineering drawing subject by self-directed learning approach for students in Engineering Technology major" has made the following contributions: 1/ The theoretical aspect - Developing the concept of teaching mechanical engineering drawing subject according to self-directed learning approach. - Analyze the characteristics and build the structure of self-directed learning approach in teaching.

- Developing the technical teaching process according to self-directed learning approach. v 2/ The acadamic aspect - Assessing the current situation of teaching mechanical engineering drawing subject for students of Engineering Technology major from the perspective of self- directed learning approach in teaching. - Proposing the teaching process of mechanical engineering drawing subject for students of Engineering Technology according to self-directed learning approach. - Applying the teaching process of mechanical drawing subject according to self-directed learning approach for students of Ho Chi Minh City University of Technology and Education.

vi MỤC LỤC Lời cam đoan. iv Mục lục. viii Danh sách các chữ viết tắt.xiii Danh mục các hình – biểu đồ. xvi Danh mục các bảng.xv Mở đầu.

1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ DẠY HỌC MÔN VẼ KỸ THUẬT CƠ KHÍ THEO TIẾP CẬN HỌC TẬP TỰ ĐỊNH HƯỚNG. NGHIÊN CỨU VỀ HỌC TẬP TỰ ĐỊNH HƯỚNG. Sự phát triển lý luận về học tập tự định hướng. Nghiên cứu về kỹ năng trong học tập tự định hướng và vấn đề hình thành kỹ năng trong hoạt động học tập của sinh viên.

Nghiên cứu về phương pháp học tập tự định hướng. Nghiên cứu nâng cao tính tích cực của người học. NGHIÊN CỨU VỀ DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN HỌC TẬP TỰ ĐỊNH HƯỚNG. Sự phát triển về dạy học theo tiếp cận học tập tự định hướng.

Nghiên cứu về xây dựng môi trường dạy học nhằm phát triển tính tích cực của người học. Nghiên cứu về dạy học, hướng dẫn học tập tự định hướng cho người học. Nghiên cứu về tổ chức hoạt động học tập trong dạy học học tập tự định hướng. MÔ HÌNH HỌC TẬP TỰ ĐỊNH HƯỚNG.

Học tập tự định hướng theo Malcolm Knowles. Học tập tự định hướng theo Ralph G. Brockett & Roger Hiemstra. Học tập tự định hướng theo Geral Grow.

Học tập tự định hướng theo Gerald A. Học tập tự định hướng theo Ambrose. Học tập tự định hướng theo Terry Heick. NHẬN XÉT TỔNG QUAN.

37 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. 39 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC MÔN VẼ KỸ THUẬT CƠ KHÍ THEO TIẾP CẬN HỌC TẬP TỰ ĐỊNH HƯỚNG TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỘC KHỐI SƯ PHẠM KỸ THUẬT. KHÁI NIỆM SỬ DỤNG TRONG ĐỀ TÀI…. Hoạt động học tập.

Đặc điểm nhận thức của sinh viên. Năng lực học tập tự định hướng của sinh viên. Tự định hướng. Tiếp cận học tập tự định hướng.

Ngành Công nghệ kỹ thuật. Dạy học môn Vẽ kỹ thuật cơ khí theo tiếp cận học tập tự định hướng. DẠY HỌC THEO TIẾP CẬN HOC TẬP TỰ ĐỊNH HƯỚNG. Cơ sở khoa học.

Dạy học theo tiếp cận học tập tự định hướng. Cấu trúc của tiếp cận học tập tự định hướng trong dạy học. Đặc điểm của dạy học theo tiếp cận học tập tự định hướng. Mức độ tự định hướng trong dạy học theo tiếp cận học tập tự định hướng.

Đặc điểm các mô hình dạy học theo tiếp cận học tập tự định hướng. Điều kiện cần thiết để tổ chức dạy học theo tiếp cận học tập tự định hướng. Tiến trình học tập theo tiếp cận học tập tự định hướng. Tiến trình dạy học theo tiếp cận học tập tự định hướng.

64 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 71 CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN VẼ KỸ THUẬT CƠ KHÍ CHO SINH VIÊN KHỐI NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỘC KHỐI SƯ PHẠM KỸ THUẬT. KHÁI QUÁT VỀ CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỘC KHỐI SƯ PHẠM KỸ THUẬT. Quy mô, cơ cấu.

Chất lượng đào tạo. KHÁI QUÁT VỀ KHẢO SÁT THỰC TRẠNG. Mục tiêu khảo sát. Nội dung khảo sát.

Đối tượng khảo sát. Phương pháp khảo sát.