Luận án tiến sĩ: Bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học của học viên đào tạo giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay

BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN TƯỢNG BåI D¦ìNG N¡NG LùC NGHI£N CøU KHOA HäC CñA HäC VI£N §µO T¹O GI¶NG VI£N ë C¸C HäC VIÖN, TR¦êNG SÜ QUAN QU¢N §éI GIAI §O¹N HiÖN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ HÀ NỘI ­ 2016 BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ NGUYỄN VĂN TƯỢNG BåI D¦ìNG N¡NG LùC NGHI£N CøU KHOA HäC CñA HäC VI£N §µO T¹O GI¶NG VI£N ë C¸C HäC VIÖN, TR¦êNG SÜ QUAN QU¢N §éI GIAI §O¹N HiÖN NAY Chuyên ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước Mã số : 62 31 02 03 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. PGS,TS Tô Xuân Sinh 2. PGS,TS Nguyễn Phương Đông HÀ NỘI ­ 2016 L Ờ I CAM ĐOAN T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña riªng t«i. C¸c sè liÖu, kÕt qu¶ nªu trong luËn ¸n lµ trung thùc, cã nguån gèc, xuÊt xø râ rµng.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Văn Tượng DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1 Chính trị quốc gia CTQG 2 Công tác đảng, công tác chính CTĐ, CTCT trị 3 Đào tạo giảng viên ĐTGV 4 Giáo dục ­ Đào tạo GD ­ ĐT 5 Hà Nội H 6 Khoa học ­ công nghệ KH ­ CN 7 Khoa học xã hội nhân văn KHXHNV 8 Nhà xuất bản Nxb 9 Nghiên cứu khoa học NCKH 10 Quân đội nhân dân QĐND 11 Quân uỷ Trung ương QUTƯ 12 Trang Tr. 13 Xã hội chủ nghĩa XHCN MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT MỞ ĐẦU 5 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 11 Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC 24 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA HỌC VIÊN ĐÀO TẠO GIẢNG VIÊN Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI 1. Học viên đào tạo giảng viên và năng lực nghiên cứu khoa học 24 của học viên đào tạo giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội 1. Quan niệm, vai trò, những vấn đề có tính nguyên tắc và tiêu 43 chí đánh giá bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học của học viên đào tạo giảng viên ở các học viên, trường sĩ quan quân đội Chương THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG KINH 65 2 NGHIỆM BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA HỌC VIÊN ĐÀO TẠO GIẢNG VIÊN Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI 2.

Thực trạng bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học của 65 học viên đào tạo giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội 2. Nguyên nhân và những kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực 81 nghiên cứu khoa học của học viên đào tạo giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội Chương YẾU TỐ TÁC ĐỘNG, YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP 98 3 CƠ BẢN BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA HỌC VIÊN ĐÀO TẠO GIẢNG VIÊN Ở CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 3. Yếu tố tác động và yêu cầu bồi dưỡng năng lực nghiên cứu 98 khoa học của học viên đào tạo giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay 3. Những giải pháp cơ bản thực hiện tốt bồi dưỡng năng lực 106 nghiên cứu khoa học của học viên đào tạo giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay KẾT LUẬN 155 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ ĐƯỢC 157 CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 158 PHỤ LỤC 174 5 MỞ ĐẦU 1.

Giới thiệu khái quát về luận án Để thực hiện công trình “Bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học của học viên đào tạo giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay” nghiên cứu sinh đã giành nhiều thời gian, công sức, trí tuệ trong nhiều năm công tác, đặc biệt là hơn 10 năm làm giảng viên giảng dạy ở Học viện Chính trị, Trường Sĩ quan Chính trị, trực tiếp hướng dẫn học viên NCKH, làm khoá luận tốt nghiệp. Đồng thời, nghiên cứu sinh còn đầu tư nghiên cứu, phân tích hệ thống các tư liệu, tài liệu, số liệu và tham khảo kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học, các nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của Đảng, Nhà nước, Quân đội, Bộ Giáo dục ­ Đào tạo, báo cáo tổng kết của các cơ quan, đơn vị trong và ngoài quân đội có liên quan đến NCKH, năng lực NCKH, bồi dưỡng năng lực NCKH của học viên, sinh viên, trong và ngoài quân đội. Nghiên cứu sinh nhận thấy, đề tài có ý nghĩa to lớn, trực tiếp nâng cao chất lượng GD ­ ĐT, góp phần bồi dưỡng kiến thức, năng lực của đội ngũ cán bộ, giảng viên, học viên, nâng cao vị thế, uy tín của các học viện, trường sĩ quan quân đội. Vì vậy, trong luận văn thạc sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước (năm 2010); cũng như các bài tham luận hội thảo, bài báo khoa học của nghiên cứu sinh đã đăng trên các tạp chí trong và ngoài quân đội đều xoay quanh vấn đề năng lực NCKH, bồi dưỡng năng lực NCKH của học viên ĐTGV trong các nhà trường quân đội.

Đề giải quyết tốt nội dung cơ bản của vân ́ đề nghiên cưu. ́ Trong ̣ vi luân pham ̣ an, ́ tać giả chỉ tâp ̣ trung vaò vân ́ đềbôì dưỡng năng lực NCKH 6 của học viên ĐTGV trong các học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay. Kêt́ câu ̣ an ́ luân ̀ mở đầu; 3 chương (6 tiết); kết luận; danh ́ gôm: mục các công trình của tác giả đã công bố có liên quan đến đề tài luận án; danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục. Vơí dung lượng 3 chương (6 tiết), ̉ baỏ cho công trinh đam ̀ được triên ̉ khai đây ̀ đủ cơ sở lýluân ̣ vàthực tiên, ̃ từ ̣ yêu câu đóxać đinh ̀ vànhững giaỉ phaṕ chủ yêu ̀ bôì dưỡng năng lực ́ nhăm NCKH của học viên ĐTGV trong các nhà trường quân đội hiện nay.

Lý do chọn đề tài luận án Bồi dưỡng năng lực NCKH cho học viên, sinh viên là một trong những nội dung quan trọng trong chương trình đào tạo của các học viện, trường đại học, cao đẳng nhằm bổ sung, củng cố, phát triển tri thức, kinh nghiệm, kỹ năng, khả năng sáng tạo trong nhận thức và rèn luyện năng lực tư duy khoa học cho học viên, sinh viên, góp phần nâng cao chất lượng GD ­ ĐT và NCKH, đáp ứng mô hình, mục tiêu đào tạo của nhà trường, làm cơ sở cho học viên, sinh viên sau khi ra trường có đủ khả năng tham gia các hoạt động khoa học, thực hiện chức trách, nhiệm vụ. Các học viện, trường sĩ quan quân đội là những cơ sở GD ­ ĐT và NCKH, có vị trí, vai trò quan trọng đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng, đào tạo cán bộ, nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học của quân đội và quốc gia. Hiện nay, bồi dưỡng năng lực NCKH cho cán bộ, giảng viên, học viên đã trở thành một trong những nhiệm vụ chính trị trung tâm của các học viện, trường sĩ quan quân đội, hoạt động này góp phần nâng cao chất lượng GD ­ ĐT; làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, thực tiễn của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng quân đội; nghiên cứu, phát triển lý luận; đấu tranh, chống tư tưởng sai trái, thù địch, bảo vệ trận địa tư tưởng của Đảng; làm cơ sở nâng cao tri thức cho cán bộ, giảng viên, học viên. 7 Học viên ĐTGV ở các học viện, trường sĩ quan quân đội là một bộ phận học viên trong các nhà trường quân đội, có vai trò rất quan trọng đối với hoạt động GD ­ ĐT và NCKH, lực lượng này sau khi ra trường sẽ trở thành giảng viên, cán bộ khoa học, cán bộ quản lý học viên ở các học viện, nhà trường quân đội, là người trực tiếp giảng dạy, NCKH, hướng dẫn học viên NCKH và cơ bản sẽ là lực lượng chủ yếu trong đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ sau này.

Quán triệt quan điểm của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện hệ thống giáo dục và phát triển KH ­ CN, Nghị quyết số 20 NQ ­ TW, ngày 01/11/2012 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá XI) về “Phát triển khoa học, công nghệ phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế”; Nghị quyết số 29, ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá XI) về: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục ­ đào tạo…”; Nghị quyết số 791 NQ­ QUTW, ngày 30/12/2012 của Quân uỷ Trung ương về “Lãnh đạo công tác khoa học, công nghệ và môi trường trong Quân đội đến năm 2020 và những năm tiếp theo”; Thông tư số 19 TT/BGD ­ ĐT ngày 01/6 /2012 của Bộ Giáo dục ­ Đào tạo về NCKH của sinh viên trong các cơ sở đào tạo. Các học viện, trường sĩ quan quân đội đã đẩy mạnh công tác lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng hoạt động NCKH và bồi dưỡng năng lực NCKH cho các đối tượng học viên. Vì vậy, hoạt động NCKH ở các học viện, trường sĩ quan quân đội được nâng lên, nhiều công trình NCKH của học viên đạt giải cao trong hoạt động NCKH, của quân đội, quốc gia và được ứng dụng vào quá trình xây dựng, sắn sàng chiến đấu, huấn luyện của quân đội, đặc biệt là nâng cao chất lượng GD ­ ĐT của các nhà trường quân đội. Tuy nhiên, năng lực NCKH và hoạt động bồi dưỡng năng 8 lực NCKH của học viên còn bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập, như lúng túng trong lựa chọn vấn đề nghiên cứu; chưa biết cách tổ chức triển khai nghiên cứu và sử dụng các phương pháp NCKH; chưa thành thạo trong xử lý thông tin; hoạt động bồi dưỡng năng lực NCKH cho học viên nói chung và học viên ĐTGV nói riêng chưa được tiến hành thường xuyên; thiếu những nội dung chuyên biệt; hình thức chưa đa dạng.

Để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, nhiệm vụ của quân đội, nhiệm vụ GD ­ ĐT, NCKH và yêu cầu ĐTGV ở các học viện, trường sĩ quan quân đội trong tình hình mới, tác giả đã chọn vấn đề: “Bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học của học viên đào tạo giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay” là vấn đề có ý nghĩa thiết thực cả về lý luận và thực tiễn.