Luận án TS Quản lý công: Giảm nghèo bền vững tại miền núi phía Bắc - Lê Khánh Cường

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA LÊ KHÁNH CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TẠI CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG HÀ NỘI, 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA LÊ KHÁNH CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TẠI CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ CÔNG MÃ SỐ: 9 34 04 03 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. NGUYỄN NGỌC THAO 2. NGUYỄN THỊ HƯỜNG HÀ NỘI, 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các tư liệu, số liệu được sử dụng và trích dẫn trong luận án này là trung thực và có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, chính xác.

Kết quả nghiên cứu của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Lê Khánh Cường LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án với đề tài “Quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững tại các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam”, trước hết tôi xin đặc biệt cảm ơn 2 thầy hướng dẫn đã tận tâm giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án. Tác giả luận án xin trân trọng cám ơn Ủy ban nhân dân các tỉnh, huyện, xã và bà con nhân dân nơi đề tài tiến hành nghiên cứu, điều tra, các nhà quản lý, nhà khoa học.đã tạo những điều kiện tốt nhất, tham gia góp ý kiến khoa học, cung cấp tài liệu, ủng hộ, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập nghiên cứu, điều tra khảo sát để hoàn thành luận án. Xin bày tỏ lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn hỗ trợ, động viên, chia sẻ và tạo điều kiện thuận lợi giúp tôi vượt qua những khó khăn để hoàn thành luận án này.

Với những điều kiện khách quan và chủ quan, chắc chắn kết quả nghiên cứu của luận án còn có những thiếu sót. Tác giả luận án rất mong tiếp tục nhận được những ý kiến đóng góp để luận án được hoàn thiện hơn góp phần tích cực cho công cuộc xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam nói chung và ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam nói riêng trong những năm tới. Hà Nội, ngày 10 tháng 7 năm 2020 Tác giả luận án Lê Khánh Cường MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT. i DANH MỤC CÁC BẢNG.

iii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ. iv MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG. Tổng quan tình hình nghiên cứu về giảm nghèo bền vững.

Các công trình nghiên cứu về giảm nghèo bền vững trên thế giới. Các công trình trong nước. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững. Các công trình trên thế giới.

Các công trình trong nước. Đánh giá chung về tổng quan tình hình nghiên cứu. Những nội dung nghiên cứu và luận án có thể kế thừa. Những khoảng trống và giả thuyết tập trung nghiên cứu.

38 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG. Những khái niệm cơ bản. Quan niệm về nghèo, đói.

Giảm nghèo bền vững. Quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững. Nguyên tắc, nội dung, phương thức quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững. Nguyên tắc cơ bản của quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững.

Tiêu chí đánh giá hoạt động quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững 52 2. Nội dung quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững. Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững tại các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam. Kinh nghiệm quản lý nhà nước trong hoạt động giảm nghèo bền vững ở một số nước và địa phương.

Kinh nghiệm quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững ở một số quốc gia trên thế giới. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững tại một số địa phương Việt Nam. Bài học kinh nghiệm cho các tỉnh miền núi phía Bắc về quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững. 76 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TẠI CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam. Điều kiện tự nhiên của các tỉnh miền núi phía Bắc. Khái quát về kinh tế - xã hội các tỉnh miền núi phía Bắc.

Thực trạng nghèo đói các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam. Đặc điểm nghèo đói và các nhân tố ảnh hưởng tới giảm nghèo bền vững tại các tỉnh miền núi phía Bắc. Hiện trạng nghèo đói tại các các tỉnh miền núi phía Bắc. Thực trạng quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững tại các tỉnh miền núi phía Bắc trong thời gian qua.

Ban hành chính sách mới về giảm nghèo bền vững. Kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững. Nguồn lực tài chính để thực hiện giảm nghèo bền vững. Thanh tra, kiểm tra và chế độ báo cáo, phối hợp giữa các cấp.

Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững tại các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam. Những tồn tại hạn chế. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế.148 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TẠI CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM.

Quan điểm quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững tại các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam trong thời gian tới. Đổi mới nội dung, phương thức xây dựng chính sách giảm nghèo bền vững. Việc kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững phải đặc biệt coi trọng. Về nguồn lực tài chính để thực hiện giảm nghèo bền vững phải được triển khai có hiệu quả và huy động mọi nguồn lực trong xã hội để thực hiện công tác giảm nghèo bền vững ở mỗi địa phương.

Việc kiểm tra, giám sát công tác quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững tại các tỉnh miền núi phía Bắc phải thực hiện thường xuyên và có kế hoạch 158 4. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững các tỉnh miền núi phía Bắc. Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách về giảm nghèo bền vững. Nhóm giải pháp về tổ chức bộ máy thực hiện quản lý nhà nước về giảm nghèo bền vững tại các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam.

Nhóm giải pháp về nâng cao chất lượng các nguồn lực. Giải pháp về công tác thanh tra, kiểm tra. Một số kiến nghị để thực hiện các giải pháp. Đối với Quốc hội.

Đối với chính phủ. Đối với các địa phương ở miền núi phía Bắc nước ta. 181 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4. 186 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ.189 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

190 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nguyên nghĩa 1 ADB Ngân hàng phát triển Châu Á 2 ANQP An ninh quốc phòng 3 ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông nam Á 4 ASXH An sinh xã hội 5 BHYT Bảo hiểm y tế 6 BTB Bắc Trung Bộ 7 CSXH Chính sách xã hội 8 CSHT Cơ sở hạ tầng 9 CSDT Chính sách Dân tộc 10 CT-XH Chính trị xã hội 11 DA Dự án 12 DHMT Duyên hải Miền Trung 13 DNNN Doanh nghiệp nhà nước 14 DTTS Dân tộc thiểu số 15 ĐBKK Đặc biệt khó khăn 16 HĐND Hội đồng nhân dân 17 HĐCS Hoạch định chính sách 18 HĐDT Hội đồng dân tộc 19 HTCS Hạ tầng cơ sở 20 HTKT Hạ tầng kinh tế 21 GDP Tổng sản phẩm trong nước i STT Từ viết tắt Nguyên nghĩa 22 KCB Khám chữa bệnh KT-XH Kinh tế - xã hội 23 LLLĐ Lực lượng lao động 24 NLLĐ Nguồn lực lao động 25 NSTW Ngân sách trung ương 26 NN Nhà nước 27 NHTM Ngân hàng thương mại 28 NXB Nhà xuất bản 29 QL Quản lý 30 TB-XH Thương binh - Xã hội 31 UBND Ủy ban nhân dân 32 UNDP Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc 33 USD Đô la Mỹ 34 XĐGN Xóa đói giảm nghèo 35 XHH Xã hội hóa 36 XTĐT Xúc tiến đầu tư 37 WB Ngân hàng thế giới 38 ii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1 Tổng hợp phân loại hộ nghèo ở một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam từ năm 2016 – 2018. Đặc điểm hộ nghèo ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam.3 Tổng hợp diễn biến hộ nghèo ở một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam từ năm 2016 – 2018.4 Tổng hợp diễn biến hộ cận nghèo ở một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam từ năm 2016 – 2018. Tổng hợp mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của hộ nghèo của một số tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam từ năm 2016 - 2018. Tác động của các chính sách đến hoạt động sản xuất và đời sống của hộ gia đình.

Đánh giá mức độ hạn chế trong xây dựng và thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững đối với các tỉnh miền núi phía Bắc hiện nay.114 iii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Hình 2. Các tiêu chí phản ánh giảm nghèo bền vững. Các tiểu vùng địa lý tự nhiên của các tỉnh miền phía Bắc Việt Nam. Đặc điểm hộ nghèo ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam.

Mức độ tham gia của người dân vào quá trình xây dựng biện pháp thực hiện chính sách. Sự phù hợp của chính sách với địa phương và người nghèo. Phân cấp quản lý Chương trình XĐGN. Nhận xét về hiệu quả hoạt động tuyên truyền chính sách.

Mô hình cơ cấu tổ chức bộ máy để thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững. Nhận xét của cán bộ, công chức xã về hiệu quả trong phối hợp thực hiện chính sách. Nhận xét của công chức lãnh đạo quản lý từ cấp huyện trở lên về hiệu quả phối hợp thực hiện chính sách. Quy trình phân bổ ngân sách của Chương trình giảm nghèo bền vững 132 Hình 3.

Tỷ lệ người dân tham gia kiểm tra, giám sát qúa trình thực hiện chính sách. Sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội trong kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện chính sách. Những chính sách đang được thực hiện có thể giúp người dân thoát nghèo. Cải thiện cuộc sống của người nghèo khi thực hiện các chính sách xóa đói giảm nghèo đến nay.

Mức độ tham gia đề xuất các biện thực hiện chính sách của người nghèo. 169 iv MỞ ĐẦU 1.