Nghiên cứu Stent FRED trong điều trị phình động mạch cảnh trong phức tạp - ĐH Y Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN THÁI BÌNH NGHI£N CøU §¸NH GI¸ TÝNH AN TOµN Vµ HIÖU QU¶ CñA STENT §æI H¦íNG DßNG CH¶Y FRED TRONG §IÒU TRÞ PH×NH §éNG M¹CH C¶NH TRONG PHøC T¹P LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ======== NGUYỄN THÁI BÌNH NGHI£N CøU §¸NH GI¸ TÝNH AN TOµN Vµ HIÖU QU¶ CñA STENT §æI H¦íNG DßNG CH¶Y FRED TRONG §IÒU TRÞ PH×NH §éNG M¹CH C¶NH TRONG PHøC T¹P Chuyên ngành : Chẩn đoán hình ảnh Mã số : 62720166 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Phạm Minh Thông HÀ NỘI - 2021 LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS.NGND Phạm Minh Thông, người thầy đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này. Thầy là người truyền cảm hứng không chỉ cho tôi mà cho nhiều thế hệ bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh và can thiệp. Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Bùi Văn Lệnh, nguyên Phó giám đốc, Trưởng khoa CĐHA – BV Đại học Y Hà Nội và PGS.TS Nguyễn Duy Huề, nguyên Trưởng Bộ môn CĐHA, Trưởng khoa CĐHA - BV Việt Đức, những người thầy đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập cũng như cho tôi những lời chỉ dạy từ giai đoạn là sinh viên, bác sỹ nội trú cho tới nay. Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy trong Hội đồng cơ sở và Hội đồng cấp trường cũng như các thầy phản biện đã cho tôi những lời nhận xét, lời khuyên giá trị để hoàn thành luận án.

Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS. TS Vũ Đăng Lưu, Trưởng BM CĐHA, GĐ Trung tâm Điện quang – BV Bạch Mai và TS. Lê Tuấn Linh – GĐ Trung tâm CĐHA&ĐQCT – BV Đại học Y Hà Nội, là những người thầy, người anh đã chỉ dạy, hướng dẫn và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập, công tác và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn TS Trần Anh Tuấn, TS Lê Thanh Dũng, những người thầy, người anh đã chỉ dạy, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập chuyên môn và hoàn thành luận án.

Tôi xin trân trọng cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám Hiệu, phòng Sau Đại học, Bộ môn CĐHA -Trường Đại học Y Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thực hiện luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám Đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, tập thể bác sĩ, kỹ thuật viên, điều dưỡng viên và các cán bộ nhân viên, học viên - Trung tâm CĐHA&CTĐQ - BV Đại học Y và Trung tâm Điện quang – BV Bạch Mai đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và các bệnh nhân đã giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành luận án. Cuối cùng, từ tận đáy lòng tôi xin dành tình cảm sâu sắc nhất tới bố mẹ hai bên, vợ con và những người thân trong gia đình đã luôn sát cánh, sẻ chia khó khăn và là nguồn động lực lớn nhất để tôi vững bước trên con đường sự nghiệp.

Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Nguyễn Thái Bình LỜI CAM ĐOAN Tôi là Nguyễn Thái Bình, nghiên cứu sinh khóa 34 Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Chẩn đoán hình ảnh, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy GS. TS Phạm Minh Thông. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam 3.

Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Người viết cam đoan Nguyễn Thái Bình DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BN : Bệnh nhân CHT : Cộng hưởng từ CLVT : Cắt lớp vi tính DSA : Chụp mạch số hóa xóa nền ĐHDC : Đổi hướng dòng chảy ĐM : Động mạch ĐTNC : Đối tượng nghiên cứu FRED : Flow Re-Direction Endoluminal Device mRS : Thang điểm Rankin cải biên NC : Nghiên cứu PĐMN : Phình động mạch não PED : Pipeline Embolization Device PICA : Động mạch tiểu não sau dưới TH : Trường hợp TM : Tĩnh mạch VXKL : Vòng xoắn kim loại XHDN : Xuất huyết dưới nhện MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Giải phẫu động mạch não ứng dụng.

Giải phẫu động mạch não ứng dụng trong bệnh l phình mạch. Nguyên nhân và phân bố phình động mạch não nói chung. Các hình thái phình động mạch cảnh trong phức tạp:. Túi phình khổng lồ.

Túi phình cổ rộng. Túi phình dạng bọng nước ―blister like aneurysm‖. Phình tái thông sau điều trị. Phình hình thoi.

Chẩn đoán phình động mạch cảnh trong phức tạp. Chẩn đoán lâm sàng. Chẩn đoán hình ảnh phình động mạch cảnh trong phức tạp. Các phương pháp điều trị phình động mạch não phức tạp không sử dụng stent đổi hướng dòng chảy.

Điều trị phẫu thuật. Can thiệp nội mạch không sử dụng stent đổi hướng dòng chảy. Điều trị phình động mạch não phức tạp bằng stent đổi hướng dòng chảy. Nguyên l điều trị phình động mạch não phức tạp bằng stent đổi hướng dòng chảy.

Cấu tạo và đặc tính kỹ thuật của các loại stent đổi hướng dòng chảy. Phác đồ điều trị chống ngưng tập tiểu cầu trước và sau đặt stent đổi hướng dòng chảy. Đánh giá kết quả điều trị. Kết quả các nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam về stent đổi hướng dòng chảy và stent đổi hướng dòng chảy FRED.

Các biến chứng trong, sau đặt stent đổi hướng dòng chảy và xử trí. 42 Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn.

Tiêu chuẩn loại trừ. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương tiện nghiên cứu.

Lựa chọn và đánh giá BN trước điều trị. Quy trình kỹ thuật can thiệp đặt stent ĐHDC FRED. Phương pháp tiến hành thu thập số liệu. Các biến số nghiên cứu.

Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu:. Biến số mục tiêu 1: Đặc điểm hình ảnh của phình ĐMCT phức tạp. Biến số mục tiêu 2: tính an toàn và kết quả can thiệp đặt stent FRED. Phương pháp phân tích số liệu.

Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu. 62 Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. Số lượng bệnh nhân, túi phình, stent.

Đặc điểm về tuổi, giới của đối tượng nghiên cứu. Triệu chứng lâm sàng trước can thiệp. Tiền sử bệnh lý liên quan. Đặc điểm hình ảnh phình phức tạp.

Tỷ lệ các phương pháp chẩn đoán phình trước can thiệp:. Đặc điểm về các kích thước phình. Số lượng phình động mạch não trên bệnh nhân. Phân bố vị trí phình theo phân đoạn của đại học New York.

Đặc điểm về hình thái phình phức tạp. Đặc điểm về cổ phình hình túi. Một số đặc điểm khác của phình phức tạp. Đánh giá tính an toàn kỹ thuật đặt stent đổi hướng dòng chảy FRED.

Đặc điểm mạch mang túi phình. Tỷ lệ các loại vật liệu can thiệp. Đường kính stent được sử dụng. Chiều dài stent được sử dụng.

Tỷ lệ thành công về mặt kỹ thuật. Đặc điểm tình trạng stent ngay sau đặt. Tỷ lệ các phương pháp xử trí biến cố stent không nở hoàn toàn và tắc stent. Biến chứng trong can thiệp.

Đánh giá kết quả kỹ thuật đặt stent đổi hướng dòng chảy FRED. Kết quả thay đổi triệu chứng lâm sàng trước và sau can thiệp. Đặc điểm đọng thuốc của túi phình trước và ngay sau đặt stent .3 Thay đổi đường kính ngang trung bình của phình tại các thời điểm. Tỷ lệ phình tắc hoàn toàn tại các thời điểm theo dõi.

Hình ảnh túi phình trên cộng hưởng từ tại thời điểm 12 tháng. Liên quan đường kính ngang và thời điểm tắc túi phình hoàn toàn. Liên quan đường kính cổ và thời điểm tắc túi phình hoàn toàn. Liên quan tỷ lệ cao/cổ và thời điểm tắc túi phình hoàn toàn .9 Một số tổn thương não xuất hiện sau đặt stent đổi hướng dòng chảy.

Thời gian nằm viện. 90 Chƣơng 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm về tuổi, giới của đối tượng nghiên cứu.

Triệu chứng lâm sàng trước can thiệp. Tiền sử bệnh lý liên quan. Đặc điểm hình ảnh phình động mạch cảnh trong phức tạp. Phương pháp chẩn đoán phình động mạch cảnh trong.

Đặc điểm các kích thước phình động mạch cảnh trong phức tạp. Đặc điểm phân bố phình trên động mạch cảnh trong. Đặc điểm hình thái phình và chỉ định đặt stent FRED. Một số đặc điểm khác phình phức tạp.

Đánh giá tính an toàn kỹ thuật đặt stent đổi hướng dòng chảy FRED. Đặc điểm mạch mang và lựa chọn kích cỡ stent. Thả thêm vòng xoắn kim loại vào túi phình. Tỷ lệ thành công về mặt kỹ thuật.

Biến cố kỹ thuật và phương pháp xử trí biến cố:. Biến chứng trong can thiệp và xử trí. Tỷ lệ tử vong. Đánh giá kết quả của kỹ thuật đặt stent đổi hướng dòng chảy FRED.

Kết quả thay đổi triệu chứng lâm sàng trước và sau can thiệp. Đặc điểm đọng thuốc của túi phình ngay sau đặt stent. Thay đổi kích thước trung bình phình tại các thời điểm theo dõi. Tỷ lệ phình tắc hoàn toàn tại các thời điểm theo dõi .5 Hình ảnh túi phình trên CHT tại thời điểm 12 tháng.

Tổn thương nhu mô não xuất hiện mới sau đặt stent FRED. Sử dụng thuốc chống ngưng tập tiểu cầu và các yếu tố liên quan. Thời gian nằm viện. 134 MỘT SỐ ĐIỂM HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU.

135 DANH MỤC BÀI BÁO ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Định nghĩa các dạng phình ĐMCT phức tạp. Thang điểm Fisher. Phác đồ điều trị chống kết tập tiểu cầu trước can thiệp.

Phác đồ điều trị chống kết tập tiểu cầu sau thiệp của các tác giả. Phân độ Rankin cải biên (mRS). ết quả một số nghiên cứu về hiệu quả gây tắc túi phình của stent đổi hướng dòng chảy trên thế giới và Việt Nam. Các biến số lâm sàng .