Luận án tiến sĩ răng hàm mặt - Nghiên cứu đặc điểm hình thái và tăng trưởng cung răng, khuôn mặt trẻ em người Mường từ 12 đến 14 tuổi tại trường Đại học Y Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI VŨ VĂN XIÊM NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI VÀ SỰ TĂNG TRƯỞNG CUNG RĂNG, KHUÔN MẶT CỦA MỘT NHÓM TRẺ EM NGƯỜI MƯỜNG TỪ 12 ĐẾN 14 TUỔI LUẬN ÁN TIẾN SĨ RĂNG HÀM MẶT HÀ NỘI - 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI VŨ VĂN XIÊM NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI VÀ SỰ TĂNG TRƯỞNG CUNG RĂNG, KHUÔN MẶT CỦA MỘT NHÓM TRẺ EM NGƯỜI MƯỜNG TỪ 12 ĐẾN 14 TUỔI Chuyên ngành: Răng - Hàm - Mặt Mã số: 9720501 LUẬN ÁN TIẾN SĨ RĂNG HÀM MẶT Người hướng dẫn khoa học: 1. Đặng Triệu Hùng HÀ NỘI - 2022 LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học Y Hà Nội, Ban lãnh đạo Viện Đào tạo Răng Hàm Mặt, phòng Quản lý Đào tạo sau đại học, các phòng ban có liên quan và các quý thầy cô đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong qua trình học tập và nghiên cứu tại trường. Tôi xin được bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới PGS. Trương Mạnh Dũng chủ nhiệm đề tài khoa học cấp Quốc gia: “Nghiên cứu đặc điểm nhân trắc đầu mặt ở người Việt Nam để ứng dụng trong Y học”, PGS.TS Võ Trương Như Ngọc thư ký đề tài đã cho tôi được tham gia thực hiện đề tài này.

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS. Nguyễn Văn Ba, TS. Đặng Triệu Hùng, hai người Thầy hướng dẫn trực tiếp đã hết lòng tận tụy truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm và cho tôi những lời động viên trong thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành gửi tới PGS.

Tống Minh Sơn, PGS. Nguyễn Thị Thu Phương, PGS. Võ Trương Như Ngọc đã đóng góp những ý kiến vô cùng quý báu cho luận án. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới Ban Giám hiệu các trường phổ thông trung học cơ sở thuộc địa bàn nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu đã giúp tôi hoàn thành công việc thu thập số liệu trong các năm qua.

Cuối cùng tôi luôn luôn ghi nhớ công ơn cha mẹ, sự động viên ủng hộ của vợ, con, anh chị em, những người đã đồng hành cùng tôi trong thời gian đã qua. Hà Nội, ngày 9 tháng 5 năm 2022 Nghiên cứu sinh Vũ Văn Xiêm LỜI CAM ĐOAN Tôi là Vũ Văn Xiêm, nghiên cứu sinh khóa 35 Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên nghành Răng Hàm Mặt, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy GS. Nguyễn Văn Ba, TS.

Đặng Triệu Hùng. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này.

Hà Nội, ngày 9 tháng 5 năm 2022 Nghiên cứu sinh Vũ Văn Xiêm DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT RTT, R33T: Rộng trước trên RGT, R55T: Rộng giữa trên RST1, R66T; Rộng sau trên thứ nhất RST2, R77T: Rộng sau trên thứ hai RTD, R33D: Rộng trước dưới RGD, R55D: Rộng giữa dưới RSD1, R66D: Rộng sau dưới thứ nhất RSD2, R77D: Rộng sau dưới thứ hai DTT, D13T: Dài trước trên DGT, D15T: Dài giữa trên DST1, D16T: Dài sau trên thứ nhất DST2, D17T: Dài sau trên thứ hai DTD, D13D: Dài trước dưới DGD, D15D: Dài giữa dưới DSD1, D16D: Dài sau dưới 1 DSD2, D17D: Dài sau dưới thứ hai HD: Hàm dưới HT: Hàm trên G-X: Gần - Xa MPTC: Mặt phẳng tận cùng RHN1: Răng hàm nhỏ thứ nhất RHN2: Răng hàm nhỏ thứ hai RHL1: Răng hàm lớn vĩnh viễn thứ nhất RHL2: Răng hàm lớn vĩnh viễn thứ hai ĐỐI CHIẾU THUẬT NGỮ VIỆT - ANH Tiếng Việt Tiếng Anh Máy chụp cắt lớp điện toán CT scanner Mẫu hình thái Morphological pattern Mẫu tăng trưởng Growth pattern Nghiên cứu dọc Longitudinal study Nhân học Anthropology Thước trượt Boley gauge Thước điện tử kỹ thuật số Electronic digital calipers Khoảng leeway Leeway space KÝ HIỆU p: Ý nghĩa thống kê NS (non significant) Sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê. *: Sự khác biệt có ý nghĩa với p < 0,05 **: Sự khác biệt có ý nghĩa với p < 0,01 ***: Sự khác biệt có ý nghĩa với p < 0,001 X: Số trung bình (tính bằng mm) của kích thước nghiên cứu. SD: Độ lệch chuẩn (tính bằng mm) của kích thước nghiên cứu. SE: Sai số chuẩn.

N: Số cá thể trong mẫu nghiên cứu. ∆: Mức độ chênh lệch của một đặc điểm nghiên cứu giữa hai thời điểm. NC: Nghiên cứu MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC BIỂU ĐỒ DANH MỤC HÌNH ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

Đặc điểm hình thái và sự tăng trưởng của cung răng khuôn mặt. Sự thay đổi của cung răng và khớp cắn theo tuổi. Sự phát triển của sọ mặt. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển cung răng, khuôn mặt.

Các phương pháp nghiên cứu hình thái cung răng, khuôn mặt. Các phương pháp đo đạc và phân tích cung răng và khớp cắn. Các phương pháp phân tích kết cấu sọ mặt. Tình hình nghiên cứu sự tăng trưởng cung răng, khuôn mặt trên thế giới, Việt Nam và đặc điểm dân cư, sự phân bố của trẻ em 12 - 14 tuổi tại hòa bình.

Trên thế giới. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam. Đặc điểm dân cư, sự phân bố của trẻ em 12 tuổi tại Hòa Bình. 35 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn ở giai đoạn bắt đầu nghiên cứu. Tiêu chuẩn loại trừ. Phương pháp nghiên cứu.

Địa điểm, thời gian nghiên cứu. Phương tiện nghiên cứu và nhân lực thực hiện. Thiết kế nghiên cứu. Xử lý số liệu, kiểm soát sai số và cách khắc phục.

Xử lý số liệu. Kiểm soát sai số. Cách khắc phục. Đạo đức nghiên cứu.

64 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Các chỉ số hình thái cung răng, khuôn mặt đo trên mẫu thạch cao cung răng và trên ảnh chuẩn hóa của đối tượng nghiên cứu ở giai đoạn từ 12 đến 14 tuổi. Các chỉ số hình thái cung răng. Các chỉ số hình thái khuôn mặt.

Kết quả tăng trưởng cung răng và khuôn mặt của đối tượng nghiên cứu giai đoạn từ 12 đến 14 tuổi. Tăng trưởng cung răng. Tăng trưởng khuôn mặt. 89 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN.

Đặc điểm các chỉ số hình thái cung răng và khuôn mặt. Đặc điểm các chỉ số về hình thái cung răng. So sánh kết quả trong nghiên cứu của chúng tôi với các kết quả của các tác giả khác về kích thước khuôn mặt của đối tượng nghiên cứu. Sự tăng sự tăng trưởng của cung răng và khuôn mặt của trẻ từ 12 đến 14 tuổi.

Sự tăng trưởng cung răng phân tích trên mẫu thạch cao. Sự tăng trưởng khuôn mặt. 137 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Khác biệt kích thước cung răng giữa răng sữa và răng vĩnh viễn.

Phân bố dân số các nhóm dân tộc tại Tỉnh Hòa Bình. Các điểm mốc cần được xác định trên cung răng. Các chỉ số chiều rộng cần được xác định trên cung răng. Các chỉ số chiều dài cần được xác định trên cung răng.

Các điểm mốc cần được xác định trên ảnh thẳng. Các chỉ số chiều rộng cần được xác định trên khuôn mặt. Các điểm mốc cần được xác định trên ảnh nghiêng. Các chỉ số chiều cao cần được xác định trên khuôn mặt.

Các chỉ số kích thước cung răng. Sự khác biệt tuyệt đối kích thước cung răng giữa nam và nữ. Các chỉ số hình thái khuôn mặt. Sự khác biệt tuyệt đối kích thước khuôn mặt giữa nam và nữ.

Thay đổi chiều rộng, dài, chu vi cung răng giai đoạn 12-14 tuổi. Tỉ lệ tăng trưởng các kích thước cung răng từ 12 đến 14 tuổi ở hai giới .7: Tăng giảm giá trị tuyệt đối của mỗi chỉ số cung răng. Thay đổi kích thước khuôn mặt từ 12 đến 14 tuổi. Tỷ lệ tăng trưởng kích thước khuôn mặt từ 12 đến 14 tuổi.

Tăng, giảm giá trị tuyệt đối của mỗi kích thước khuôn mặt. Phân bố đối tượng nghiên cứu theo giới của các lứa tuổi. So sánh chiều rộng cung răng với các nghiên cứu khác. So sánh chiều dài cung răng với các nghiên cứu khác.

So sánh kích thước khuôn mặt trong nghiên cứu của chúng tôi với kích thước khuôn mặt của các nghiên cứu khác. So sánh tốc độ tăng trưởng cung răng với nghiên cứu khác. So sánh tốc độ tăng trưởng khuôn mặt với nghiên khác cùng lứa tuổi. So sánh kích thước khuôn mặt trẻ 12 trong NC của chúng tôi với kích thước khuôn mặt của người Mường trưởng thành.

133 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Phân bố đối tượng nghiên cứu theo giới. Hình thái đồ so sánh các kích thước cung răng giữa nam và nữ lứa tuổi 12, 13, 14 tuổi. Hình thái đồ so sánh các kích thước khuôn mặt giữa nam và nữ.

Đường tăng trưởng của chiều rộng cung răng trước trên. Đường tăng trưởng của chiều rộng cung răng giữa trên. Đường tăng trưởng của chiều rộng cung răng sau trên thứ nhất. Đường tăng trưởng của chiều rộng cung răng sau trên thứ hai.

Đường tăng trưởng của chiều rộng cung răng trước dưới. Đường tăng trưởng của chiều rộng cung răng giữa dưới. Đường tăng trưởng của chiều rộng cung răng sau dưới thứ nhất. Đường tăng trưởng của chiều rộng cung răng sau dưới thứ hai.

Đường tăng trưởng của chiều dài cung răng trước trên. Đường tăng trưởng của chiều dài cung răng giữa trên. Đường tăng trưởng của chiều dài cung răng sau trên thứ nhất. Đường tăng trưởng của chiều dài cung răng sau trên thứ hai.

Đường tăng trưởng của chiều dài cung răng trước dưới. Đường tăng trưởng của chiều dài cung răng giữa dưới. Đường tăng trưởng của chiều dài cung răng sau dưới thứ nhất. Đường tăng trưởng của chiều dài cung răng sau dưới thứ hai.

Đường tăng trưởng của chu vi cung răng hàm trên. Đường tăng trưởng của chu vi cung răng hàm dưới. Đám mây thống kê và đường hồi quy chiều rộng cung răng RST1 và RSD1. Đám mây thống kê và đường hồi quy chiều rộng cung răng RST2 và RSD2 .