Luận án tiến sĩ: Hiệu quả điều trị vô sinh nam bằng phương pháp tiêm tinh trùng đông lạnh PESA vào noãn tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI VŨ THỊ BÍCH LOAN nghiªn cøu hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ v« sinh nam b»ng ph¬ng ph¸p tiªm tinh trïng ®«ng l¹nh thu nhËn tõ PESA vµo bµo t¬ng no·n t¹i bÖnh viÖn phô s¶n trung ¬ng LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2019 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI VŨ THỊ BÍCH LOAN nghiªn cøu hiÖu qu¶ ®iÒu trÞ v« sinh nam b»ng ph¬ng ph¸p tiªm tinh trïng ®«ng l¹nh thu nhËn tõ PESA vµo bµo t¬ng no·n t¹i bÖnh viÖn phô s¶n trung ¬ng Chuyên ngành : Sản phụ khoa Mã số : 62720131 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Nguyễn Viết Tiến 2. Vũ Văn Tâm HÀ NỘI - 2019 luan an Lời cảm ơn Với sự nỗ lực của bản thân cùng với sự giúp đỡ của nhiều tập thể và cá nhân, tôi đã hoàn thành luận văn này. Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến: GS.

Nguyễn Viết Tiến và PGS. Vũ Văn Tâm, hai người Thầy kính yêu đã tận tình, nghiêm khắc hướng dẫn tôi thực hiện đề tài, đô ̣ng viên và giúp tôi giải quyết nhiều khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiện luận án, đóng góp cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi để giúp tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến Ban Giám Đốc Bệnh viện Phụ sản Trung Ương và toàn thể các bác sỹ, điều dưỡng trung tâm Hỗ trợ sinh sản Quốc Gia đã giúp đỡ tôi thực hiện và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn tới các Thầy Cô trong các hô ̣i đồng từ khi tôi làm nghiên cứu sinh đến nay, đã cho tôi các kiến thức quí báu để hoàn thành luâ ̣n án.

Tôi cũng xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới: - Các Thầy Cô Bộ môn Sản Trường Đại học Y Hà Nội. Các thầy cô đã nhiệt tình dạy bảo, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. - Đảng uỷ, ban giám hiệu, phòng Đào tạo sau đại học Trường Đại học Y Hà Nội, đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cám ơn Ban giám đốc, tập thể cán bộ nhân viên khoa Hỗ trợ sinh sản Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong công tác cũng như hoàn thành luận án.

luan an Xin chân thành cám ơn các đồng nghiệp, bạn bè đã động viên khuyến khích và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án. - Những bệnh nhân và người nhà bệnh nhân, đã giúp tôi thực hiện nghiên cứu và cung cấp cho tôi những số liệu vô cùng quý giá để tôi hoàn thành luận án. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn Bố, Mẹ đã sinh thành và nuôi dưỡng tôi khôn lớn và là nguồn động viên to lớn cổ vũ tôi học tập, phấn đấu, luôn bên cạnh tôi để răn dạy và nâng đỡ tôi trong từng bước đi của cuô ̣c đời. Tôi xin cảm ơn chồng và các con tôi là nguồn đô ̣ng viên, cổ vũ mạnh mẽ, chỗ dựa vững chắc cho tôi vượt qua mọi khó khăn thử thách.

Tôi xin cảm ơn các anh, chị, em trong hai gia đình nô ̣i ngoại, bạn bè đã động viên, giúp đỡ và là chỗ dựa vô cùng to lớn để tôi thực hiện và hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày 18 tháng 11 năm 2019 Tác giả luận án Vũ Thị Bích Loan luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi là Vũ Thị Bích Loan, Nghiên cứu sinh khóa 32 trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Sản Phụ Khoa, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy GS. Nguyễn Viết Tiến và PGS.

Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Người viết cam kết Vũ Thị Bích Loan luan an DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết Tiếng Anh Tiếng Việt tắt AMH Anti Mullerian Hormone Hormon kháng ống Muller BVPSTW Bệnh viện Phụ sản Trung ương CI Confidence Interval Khoảng tin cậy CPA Cryoprotectant agent Chất bảo vệ lạnh Cs Cộng sự E2 Estradiol FET Frozen embryo transfer Chuyển phôi trữ đông FSH Follicle-stimulating hormon Hormon kích thích nang trứng GnRH Gonadotropin Releasing Hormone hCG Human chorionic gonadotropin HTSS Hỗ trợ sinh sản ICSI Intra-cytoplasmic Sperm Injection Tiêm tinh trùng vào noãn IVF In vitro fertilization Thụ tinh ống nghiệm luan an KRNN Không rõ nguyên nhân KTBT Kích thích buồng trứng LH Luteinizing hormon Hormon tạo hoàng thể Lấy tinh trùng từ mào tinh bằng vi MESA Microsurgical Epididymal Sperm phẫu Aspiration NMTC Niêm mạc tử cung NOA non-obstructive azoospermia Không có tinh trùng không do tắc nghẽn OA obstructive azoospermia Không có tinh trùng do tắc nghẽn OR Odds ratio Tỷ suất chênh P4 Progesterone PCOS Polycystic ovary syndrome Hội chứng buồng trứng đa nang PCR Polymerase Chain Reaction Phản ứng khuếch đại gen PESA Percutaneous Epididymal Sperm Chọc hút tinh trùng từ mào tinh qua Aspiration da PI Pulsatility Index Chỉ số đập luan an QKBT Quá kích buồng trứng RI Resistance Index Chỉ số trở kháng ReceiverOperating Characteristic ROC Đường cong đặc trưng hoạt động bộ thu nhận RR Relative Risk Nguy cơ tương đối TEFNA Testicular Fine Needie Chọc hút tinh trùng từ tinh hoàn Aspiration bằng kim nhỏ TESE Testicular Sperm Extraction Lấy tinh trùng từ tinh hoàn bằng phẫu thuật mở tinh hoàn TTTON Thụ tinh trong ống nghiệm VS Vô sinh ZP Zona pellucida Màng trong suốt luan an MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ VÔ SINH. Định nghĩa và phân loại. Tình hình vô sinh trên thế giới và Việt nam.

CƠ QUAN SINH DỤC NAM. Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục nam. Quá trình sinh tinh trùng. Điều hoà hoạt động nội tiết nam giới.

KHÔNG CÓ TINH TRÙNG TRONG TINH DỊCH. Không có tinh trùng không do tắc nghẽn. Không có tinh trùng do tắc nghẽn. Các kỹ thuật thu nhận tinh trùng trong các trường hợp vô tinh.

KỸ THUẬT TRỮ LẠNH TINH TRÙNG TRONG HỖ TRỢ SINH SẢN. Ảnh hưởng của quá trình bảo quản lạnh lên tinh trùng. Các quy trình đông lạnh tinh trùng thu nhận từ phẫu thuật. QUY TRÌNH PHƯƠNG PHÁP PESA/ICSI SỬ DỤNG TINH TRÙNG ĐÔNG LẠNH.

Kích thích buồng trứng. Chọc hút noãn và chuẩn bị noãn. Rã đông tinh trùng PESA để chuẩn bị tinh trùng. Tiêm tinh trùng vào bào tương noãn.

MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KẾT QUẢ CỦA KỸ THUẬT PESA/ICSI SỬ DỤNG TINH TRÙNG ĐÔNG LẠNH. Yếu tố từ người chồng ảnh hưởng đến kết quả của kỹ thuật PESA/ ICSI sử dụng tinh trùng đông lạnh. Yếu tố từ người vợ ảnh hưởng đến kết quả của kỹ thuật PESA/ ICSI sử dụng tinh trùng đông lạnh. CÁC NGHIÊN CỨU VỀ THỤ TINH TRONG ỐNG NGHIỆM VỚI TINH TRÙNG THU NHẬN TỪ PESA.

Các nghiên cứu trên Thế giới. Các nghiên cứu trong nước. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn loại trừ. Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả tiến cứu.

Cỡ mẫu nghiên cứu:. Quy trình nghiên cứu. Cách thức tiến hành. Cách thăm khám và kỹ thuật thực hiện trong nghiên cứu.

Các biến số và tiêu chuẩn nghiên cứu. Kỹ thuật thu thập số liệu. Xử lý và phân tích số liệu. Khống chế sai số và yếu tố nhiễu.

Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Một số đặc điểm của cặp vợ chồng có tinh trùng đông lạnh chọc hút từ mào tinh. Đặc điểm của người chồng.

Đặc điểm của người vợ điều trị bằng phương pháp PESA/ICSI có sử dụng tinh trùng đông lạnh từ mào tinh. Hiệu quả của phương pháp tiêm tinh trùng đông lạnh chọc hút từ mào tinh vào bào tương noãn. Hiệu quả của phương pháp trữ lạnh tinh trùng chọc hút từ mào tinh. Hiệu quả của kích thích buồng trứng.

Hiệu quả của tiêm tinh trùng đông lạnh từ mào tinh vào bào tương noãn và nuôi cấy phôi. Một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phương pháp tiêm tinh trùng đông lạnh chọc hút từ mào tinh vào bào tương noãn. Các yếu tố của người chồng ảnh hưởng đến kết quả thụ tinh trong ống nghiệm. Các yếu tố của người vợ ảnh hưởng đến kết quả thụ tinh trong ống nghiệm.

Bàn luận về đối tượng và phương pháp nghiên cứu. Bàn luận về đặc điểm của cặp vợ chồng có tinh trùng đông lạnh chọc hút từ mào tinh. Đặc điểm của người chồng. Bàn luận về đặc điểm của người vợ điều trị bằng phương pháp PESA/ICSI có sử dụng tinh trùng đông lạnh từ mào tinh.

Bàn luận về hiệu quả của tiêm tinh trùng đông lạnh từ mào tinh vào bào tương noãn. Bàn luận về ảnh hưởng của phương pháp trữ lạnh đến tinh trùng chọc hút từ mào tinh. Bàn luận về hiệu quả của kích thích buồng trứng. Bàn luận về hiệu quả của phương pháp tiêm tinh trùng vào bào tương noãn.

Kết quả khi sinh của nhóm sử dụng tinh trùng đông lạnh chọc hút từ mào tinh. Bàn luận về một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả của TTTON sử dụng tinh trùng đông lạnh chọc hút từ mào tinh. Mối liên quan giữa yếu tố người chồng đến kết quả TTTON. Các yếu tố của người vợ ảnh hưởng đến kết quả thụ tinh trong ống nghiệm.142 KHUYẾN NGHỊ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 1.

So sánh hiệu quả của ICSI khi sử dụng tinh trùng tươi, tinh trùng trữ đông thu nhận từ mào tinh và tinh hoàn. Đặc điểm lâm sàng và xét nghiệm của người chồng. Tiền sử liên quan đến vô sinh nam không có tinh trùng. Mật độ tinh trùng trước trữ.

Tỷ lệ tinh trùng di động trước trữ. Thời gian trữ tinh trùng. Các chỉ số đánh giá dự trữ buồng trứng theo nhóm phác đồ kích thích buồng trứng. Mối liên quan giữa mật độ tinh trùng trước đông với khả năng sử dụng sau rã đông.

Mối liên quan giữa tỷ lệ tinh trùng di động trước đông với khả năng sử dụng sau rã đông. Mối liên quan giữa thời gian trữ với khả năng sử dụng sau rã đông. Đặc điểm và kết quả kích thích buồng trứng. Kết quả tiêm tinh trùng vào bào tương noãn.

Kết quả chuyển phôi theo nhóm phác đồ kích thích buồng trứng. Tỷ lệ có thai lâm sàng cộng dồn sau từng chu kỳ chuyển phôi trong một chu kỳ kích thích buồng trứng.