Luận án tiến sĩ: Giá trị chỉ số ABI và hiệu quả Ticagrelor trong điều trị bệnh động mạch chi dưới - Trần Xuân Thủy, ĐH Y Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI TRẦN XUÂN THỦY NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA CHỈ SỐ ABI VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ CỦA TICAGRELOR TRÊN CÁC BỆNH NHÂN BỊ BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2021 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI TRẦN XUÂN THỦY NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ CỦA CHỈ SỐ ABI VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ CỦA TICAGRELOR TRÊN CÁC BỆNH NHÂN BỊ BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI Chuyên ngành: Nội - Tim mạch Mã số : 62720141 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1.TS: Đinh Thị Thu Hƣơng 2.TS: Viêm Văn Đoan HÀ NỘI - 2021 luan an LỜI CẢM ƠN Trƣớc tiên, cho phép tôi đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và lời cảm ơn chân thành tới PGS. Đinh Thị Thu Hƣơng và TS. Viên Văn Đoan - hai ngƣời thầy đã tận tình hƣớng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Xin trân trọng cảm ơn các thầy cô trong Ban giám hiệu, các thầy cô ở Bộ môn Nội - Tim mạch và Phòng đào tạo sau đại học Trƣờng đại học Y Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu.

Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, các bác sỹ, điều dƣỡng của Viện Tim mạch Trung ƣơng - Bệnh viện Bạch Mai và khoa Mạch máu - Bệnh viện Chợ Rẫy đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình nghiên cứu. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn lãnh đạo trƣờng Đại học Y dƣợc Thái Bình, bộ môn Nội trƣờng Đại học Y dƣợc Thái Bình, các anh chị đồng nghiệp đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, ngƣời thân và bạn bè đã luôn bên cạnh, động viên, là chỗ dựa vững chắc để tôi vƣợt qua mọi kh kh n thử thách và hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Nghiên cứu sinh Trần Xuân Thủy luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi là Trần Xuân Thủy, nghiên cứu sinh kh a 32 Trƣờng Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Nội Tim mạch, xin cam đoan: 1.

Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của PGS. Đinh Thị Thu Hƣơng và TS. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã đƣợc công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã đƣợc xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Ngƣời viết cam đoan Trần Xuân Thủy luan an DANH MỤC CHŨ VIẾT TẮT ABI : Ankle- Brachial Index (Chỉ số huyết áp tâm thu cổ Chân – cánh tay). ACC : American college of Cardiology (Trƣờng môn tim mạch Hoa Kỳ). ADA : American Diabetes Association (Hiệp hội đái tháo đƣờng Hoa Kỳ).

AHA : American Heart Association (Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ). BĐMCD : Bệnh động mạch chi dƣới BMV : Bệnh mạch vành ĐM : Động mạch ĐTĐ : Đái tháo đƣờng MSCT : Multislice computer tomography (chụp cắt lớp vi tính đa dãy) NMCT : Nhồi máu cơ tim NMN : Nhồi máu não TASC II : Trans-Atlantic Inter-Society Consensus (Đồng hiệp hội xuyên Đại Tây Dƣơng) THA : T ng huyết áp TVTM : Tử vong do tim mạch RLCHLP : Rối loạn chuyển hóa Lipid luan an MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI.

Sơ lƣợc giải phẫu hệ động mạch chi dƣới. Khái niệm và dịch tễ học bệnh động mạch chi dƣới. Biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh động mạch chi dƣới. Điều trị bệnh động mạch chi dƣới.

PHƢƠNG PHÁP ĐO CHỈ SỐ HUYẾT ÁP TÂM THU CỔ CHÂN-CÁNH TAY (ABI) TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI. Khái niệm về chỉ số ABI. Khuyến cáo đo chỉ số ABI trong chẩn đoán bệnh động mạch chi dƣới. Kỹ thuật đo chỉ số ABI.

Diễn giải kết quả đo chỉ số ABI. Giá trị của chỉ số ABI trong chẩn đoán BĐMCD. Nghiên cứu về chỉ số ABI. ĐIỀU TRỊ THUỐC KHÁNG KẾT TẬP TIỂU CẦU Ở BỆNH NHÂN BỊ BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI.

Cơ chế tác dụng và phân nhóm các thuốc kháng kết tập tiểu cầu. Tầm quan trọng của thuốc kháng kết tập tiểu cầu trong điều trị bệnh động mạch chi dƣới. Khuyến cáo về thuốc kháng kết tập tiểu cầu ở bệnh nhân bị BĐMCD. Hiệu quả lâm sàng của thuốc kháng kết tập tiểu cầu ở bệnh nhân bị BĐMCD.

Giới thiệu về ticagrelor. Nghiên cứu lâm sàng về hiệu quả của ticagrelor. 40 luan an CHƢƠNG 2. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG NGHÊN CỨU. Đối tƣợng nghiên cứu cho mục tiêu 1. Đối tƣợng nghiên cứu cho mục tiêu 2.

PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu và phƣơng pháp chọn mẫu. Quy trình nghiên cứu.

XỬ LÝ SỐ LIỆU. CÁC BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC SAI SỐ. CÁC VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

GIÁ TRỊ CỦA CHỈ SỐ HUYẾT ÁP TÂM THU CỔ CHÂN - CÁNH TAY (ABI) VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI QUA ĐỐI CHIẾU VỚI CHỤP MSCT ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI. Đặc điểm về giới và tuổi của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm một số yếu tố nguy cơ tim mạch ở nhóm nghiên cứu. Tỷ lệ chi dƣới bị BĐMCD qua chụp MSCT động mạch chi dƣới.

Đặc điểm tổn thƣơng động mạch chi dƣới ở những chi c BĐMCD trên phim chụp MSCT động mạch chi dƣới. Đặc điểm triệu chứng lâm sàng ở nhóm chi bị bệnh. Giá trị chẩn đoán bệnh động mạch chi dƣới của chỉ số ABI khi đối chiếu với phƣơng pháp chụp MSCT. Một số yếu tố liên quan tới chỉ số ABI.

SO SÁNH KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ DỰ PHÒNG BIẾN CỐ TIM MẠCH CỦA TICAGRELOR VỚI CLOPIDOGREL TRÊN CÁC BỆNH NHÂN BỊ BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI. Đặc điểm tuổi, giới của nhóm nghiên cứu và nhóm chứng. Đặc điểm một số yếu tố nguy cơ tim mạch và tiền sử các bệnh mạch máu của nhóm nghiên cứu và nhóm chứng. Đặc điểm lâm sàng và một số chỉ số sinh h a trƣớc thời điểm dùng thuốc của nhóm nghiên cứu và nhóm chứng.

So sánh tỷ lệ biến cố tim mạch gộp ở nhóm nghiên cứu và nhóm chứng. So sánh tỷ lệ từng loại biến cố tim mạch ở nhóm nghiên cứu và nhóm chứng. So sánh tỷ lệ tử vong ở nhóm nghiên cứu và nhóm chứng. So sánh hiệu quả điều trị của ticagrelor với clopidogrel trên tiến triển bệnh lý tại chi dƣới.

So sánh độ an toàn của ticagrelor với clopidogrel. GIÁ TRỊ CỦA CHỈ SỐ HUYẾT ÁP TÂM THU CỔ CHÂN/CÁNH TAY (ABI) VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN TRONG CHẨN ĐOÁN BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI QUA SO SÁNH VỚI CHỤP MSCT ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI. Đặc điểm tuổi, giới của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm một số yếu tố nguy cơ của nhóm nghiên cứu.

Đặc điểm tổn thƣơng mạch máu chi dƣới trên phim chụp MSCT động mạch chi dƣới. Đặc điểm triệu chứng lâm sàng ở nhóm chi bị bệnh. Giá trị của phƣơng pháp đo chỉ số ABI so với phƣơng pháp chụp MSCT trong chẩn đoán bệnh động mạch chi dƣới. Một số yếu tố liên quan tới chỉ số ABI.

SO SÁNH HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ DỰ PHÒNG BIẾN CỐ TIM MẠCH CỦA TICAGRELOR VỚI CLOPIDOGREL TRÊN CÁC BỆNH NHÂN BỊ BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƢỚI. Đặc điểm tuổi, giới của nhóm nghiên cứu và nhóm chứng. Đặc điểm một số yếu tố nguy cơ, tiền sử bệnh mạch máu của nhóm nghiên cứu và nhóm chứng. Đặc điểm lâm sàng, ABI và xét nghiệm ở nhóm nghiên cứu và nhóm chứng.

So sánh hiệu quả phòng ngừa biến cố tim mạch của ticagrelor với clopidogrel trên đối tƣợng bệnh nhân bị bệnh động mạch chi dƣới. So sánh tỷ lệ tử vong chung của nhóm dùng ticagrelor với nhóm dùng clopidogrel. So sánh hiệu quả điều trị của ticagrelor so với clopidogrel trên các biến cố ở chi dƣới. So sánh độ an toàn của ticagrelor với clopidogrel.

138 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Phân loại lâm sàng theo Fontaine và Rhutherford. Tiêu chuẩn đánh giá hẹp ĐMCD trên phim chụp MSCT.3: Bệnh nhân c nguy cơ bị bệnh động mạch ngoại biên .4: Khuyến cáo đo ABI lúc nghỉ để chẩn đoán bệnh ĐM ngoại biên.1: Phân bố bệnh nhân theo giới.2: Tỷ lệ chi dƣới bị BĐMCD trên chụp MSCT động mạch chi dƣới.3: Vị trí động mạch tổn thƣơng .4: Đặc điểm phân bố tổn thƣơng theo số lƣợng động mạch, số lƣợng tầng mạch và mức độ hẹp tắc lòng động mạch.5: Đặc điểm triệu chứng lâm sàng ở nhóm chi bị bệnh.6: Độ nhạy, độ đặc hiệu, tỷ lệ âm tính và dƣơng tính giả của chỉ số ABI trong chẩn đoán BĐMCD.7: Phân bố mức độ hẹp lòng mạch theo chỉ số ABI .8: Phân bố số tầng mạch tổn thƣơng theo chỉ số ABI.9: Phân bố triệu chứng đau chi dƣới theo chỉ số ABI.10: So sánh chỉ số ABI theo triệu chứng đau và bắt mạch chi dƣới.11: So sánh trị số trung bình của chỉ số ABI ở nhóm chi có tổn thƣơng một động mạch với nhóm chi tổn thƣơng nhiều động mạch.12: So sánh trị số trung bình của chỉ số ABI ở nhóm có tổn thƣơng một tầng động mạch với nhóm tổn thƣơng nhiều tầng động mạch.13: So sánh trị số trung bình của chỉ số ABI ở nhóm hẹp động mạch với nhóm tắc động mạch.14: So sánh tuổi trung bình và tỷ lệ giới của nhóm nghiên cứu với nhóm chứng.15: So sánh tỷ lệ một số yếu tố nguy cơ của nhóm nghiên cứu với nhóm chứng.16: So sánh tiền sử một số bệnh mạch máu ở nhóm nghiên cứu với nhóm chứng. So sánh một số đặc điểm lâm sàng và xét nghiệm của nhóm nghiên cứu với nhóm chứng.

94 luan an Bảng 3.18: Tỷ lệ biến cố tim mạch gộp (gộp các biến cố NMCT, NMN và TVTM) ở nhóm nghiên cứu và nhóm chứng qua mô hình Kaplan- Meier.19: So sánh tỷ lệ nhồi máu cơ tim, nhồi máu não và tử vong tim mạch ở nhóm nghiên cứu với nhóm chứng qua mô hình Kaplan- Meier.20: So sánh tỷ lệ tử vong của nhóm nghiên cứu và nhóm chứng qua mô hình Kaplan-Meier.21: So sánh tỷ lệ còn triệu chứng đau chi dƣới ở nhóm nghiên cứu và nhóm chứng. So sánh chỉ số ABI của nhóm nghiên cứu so với nhóm chứng khi kết thúc nghiên cứu.23: So sánh tỷ lệ nhập viện vì triệu chứng thiếu máu chi dƣới trầm trọng ở nhóm nghiên cứu và nhóm chứng qua mô hình Kaplan – Meier.