Luận án vận dụng tư tưởng thân dân Hồ Chí Minh - Cao Thành Tuân 2025

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH CAO THÀNH TUÂN VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG “THÂN DÂN” CỦA HỒ CHÍ MINH ĐỂ PHÁT HUY SỨC MẠNH CỦA QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ DUY VẬT LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2025 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH CAO THÀNH TUÂN VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG “THÂN DÂN” CỦA HỒ CHÍ MINH ĐỂ PHÁT HUY SỨC MẠNH CỦA QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ DUY VẬT LỊCH SỬ Mã số: 922 90 02 Người hướng dẫn khoa học: 1. Phan Mạnh Toàn 2. Hoàng Thu Trang HÀ NỘI - 2025 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nêu trong luận án là trung thực; có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định.

Tác giả luận án Cao Thành Tuân MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận án.

Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án. Kết cấu của luận án.

6 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Những công trình nghiên cứu liên quan đến tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh. Những công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh để phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân ở Việt Nam hiện nay. Những công trình nghiên cứu liên quan đến giải pháp nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh để phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân ở Việt Nam hiện nay.

Giá trị của các công trình được tổng quan và những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu. 28 Chương 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG “THÂN DÂN” CỦA HỒ CHÍ MINH ĐỂ PHÁT HUY SỨC MẠNH CỦA QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN. Tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh. Vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh để phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân ở Việt Nam hiện nay – Thực chất và những nhân tố ảnh hưởng.

58 2 Chương 3: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG “THÂN DÂN” CỦA HỒ CHÍ MINH ĐỂ PHÁT HUY SỨC MẠNH CỦA QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN. Vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh để phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân ở Việt Nam hiện nay - Thành tựu và nguyên nhân. Vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ ChíMnh để phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân ở Việt Nam hiện nay - Hạn chế và nguyên nhân. 124 Chương 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG “THÂN DÂN” CỦA HỒ CHÍ MINH ĐỂ PHÁT HUY SỨC MẠNH CỦA QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.

Tiếp tục phát huy vai trò tích cực, sáng tạo của các chủ thể trong vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh. Đa dạng hóa các phương thức vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh gắn với từng điều kiện thực tiễn cụ thể. Phát huy vai trò của các cơ quan báo chí, truyền thông trong việc tuyên truyền, phổ biến tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh; đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Tăng cường thực hành dân chủ, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân trên các lĩnh vực.

177 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tính cấp thiết của đề tài Lịch sử xã hội là do quần chúng nhân dân sáng tạo, và quần chúng nhân dân cũng chính là động lực thúc đẩy lịch sử tiến lên. Một đất nước thịnh hay suy đều cốt ở dân. Lịch sử dân tộc Việt Nam cho thấy, sức mạnh quần chúng nhân dân đóng vai trò quyết định, làm nên những thắng lợi vẻ vang của dân tộc ta.

Tư tưởng “thân dân” là tư tưởng nhất quán, xuyên suốt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong phần mở đầu của Di chúc, Người khẳng định: “Suốt đời tôi hết lòng hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân. Nay dù phải từ biệt thế giới này, tôi không có điều gì phải hối hận, chỉ tiếc là tiếc rằng không được phục vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa” [94, tr. Người cũng chỉ rõ tầm quan trọng của việc phát huy sức mạnh quần chúng nhân dân trong tiến trình cách mạng dân tộc: “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, chứ không phải là sự nghiệp của cá nhân anh hùng nào.

Thành công của Đảng ta là ở nơi Đảng ta đã tổ chức và phát huy lực lượng cách mạng vô tận của nhân dân” [91, tr. Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh luôn chú ý khơi dậy vai trò, sức mạnh của Nhân dân. Xuất phát từ việc nhận thức về vai trò quan trọng của quần chúng nhân dân, tư tưởng “thân dân”, trọng dân, gần dân đã được hình thành từ rất sớm trong lịch sử tư tưởng dân tộc Việt Nam. Ngay từ buổi đầu dựng nước và giữ nước, ý thức đó đã được các triều đại đặc biệt coi trọng, huy động sức mạnh dân tộc làm nên những chiến thắng lẫy lừng trong các cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm bảo vệ độc lập dân tộc.

Kế thừa sâu sắc văn hóa truyền thống dân tộc và thời đại, Hồ Chí Minh đã sớm nhận thức được vai trò to lớn của quần chúng nhân dân. Tinh thần yêu nước, trọng dân, thân dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh đã được nâng lên tầm cao mới bởi sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của quần chúng nhân dân gắn với thực tiễn Việt Nam. Với ánh sáng soi đường của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn xác định, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Nhân dân là chủ thể, động lực của 2 cách mạng và tự do, hạnh phúc của Nhân dân chính là mục tiêu của cách mạng Việt Nam.

Kinh nghiệm quý báu nhất được Đảng ta rút ra từ thực tiễn là phải dựa vào sức mạnh quần chúng nhân dân, phải huy động, tập hợp được sức mạnh của đông đảo các tầng lớp nhân dân mới làm nên những thắng lợi vẻ vang của cách mạng. Với ý nghĩa sâu sắc đó, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã khẳng định: “Phải luôn quán triệt sâu sắc quan điểm “dân là gốc”. Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [32, tr. Trong kỷ nguyên mới, “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ trên phạm vi toàn cầu, vấn đề phát huy sức mạnh của nhân dân càng trở nên cấp bách.

Đó không chỉ là một nhu cầu thực tiễn mà còn là một vấn đề triết học sâu sắc, liên quan tới bản chất của sự phát triển xã hội, đạo đức và công lý. Trong suốt tiến trình cách mạng và công cuộc đổi mới, Đảng và Nhà nước ta luôn quán triệt và vận dụng sáng tạo tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh, quyền làm chủ của Nhân dân ngày càng được phát huy, đời sống của Nhân dân được cải thiện rõ rệt, niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ đư ợc tăng cường. Tuy nhiên, tình trạng quan liêu, mệnh lệnh, cửa quyền, mất dân chủ chưa phải đã hết; một bộ phận cán bộ, đảng viên có những biểu hiện sa sút phẩm chất đạo đức, sống xa dân, vô cảm; một số hiện tượng tham nhũng, đặc quyền, đặc lợi trong Đảng và trong các cơ quan nhà nước không được kịp thời xử lý kiên quyết và nghiêm minh, làm suy giảm lòng tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Các thế lực thù địch đã và đang lợi dụng tình hình này để kích động, thực hiện âm mưu chia rẽ, phá vỡ khối thống nhất giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Những thách thức như biến đổi khí hậu, khủng hoảng kinh tế, sự bất bình đẳng, và các vấn đề về hòa bình và an ninh đòi hỏi sự tham gia chủ động và mạnh mẽ của nhân dân. Có thể khẳng định, sẽ không thể có sự phát triển bền vững nếu thiếu sự tham gia của nhân dân vào mọi quá trình của xã hội. Chính nhờ vào sức mạnh của đông đảo quần chúng nhân dân mới có thể xây dựng một nền kinh tế công bằng, bảo vệ môi trường, thúc đẩy sự phát triển văn hóa, giáo dục và khoa học,… Mỗi cá nhân, mỗi nhóm xã hội đều có thể đóng góp 3 vào công cuộc xây dựng xã hội vững mạnh. Chỉ khi nào sức mạnh của nhân dân được phát huy tối đa, dân tộc mới có thể vươn mình, vượt qua thách thức và tạo dựng một tương lai tươi sáng.

Do đó, nghiên cứu, vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh để phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là điều cần thiết. Xuất phát từ căn cứ lý luận và thực tiễn trên, nghiên cứu sinh chọn chủ đề Vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh để phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân ở Việt Nam hiện nay làm đề tài luận án tiến sĩ triết học của mình. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2. Mục đích Trên cơ sở nghiên cứu tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh và phân tích thực trạng vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh để phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân ở Việt Nam hiện nay, luận án đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng “thân dân” của Hồ Chí Minh để phát huy sức mạnh của quần chúng nhân dân ở Việt Nam trong thời gian tới.

Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích trên, luận án sẽ giải quyết những nhiệm vụ cụ thể sau: Một là, tổng quan những vấn đề liên quan đến đề tài luận án; chỉ rõ những kết quả chính mà các tác giả đi trước đã thực hiện, xác định những nội dung luận án tiếp tục nghiên cứu.