Luận án tiến sĩ nâng cao chất lượng một số phép đo phóng xạ hoạt độ nhỏ luận án

BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC TONG HOP HA NOI Tran Mạnh Tôan. NANG CAO CHAT LUONG MOT SO PHEP DO PHONG XA HOAT ?O NHƠ. -huyen nghành ; Vật, 1# hạt nhân nguyên tir. -Luận ấn phó tiến sỹ khoa hoe Tôan-LÝ „ # -Ngho1 h#0ng dan khoa học ; PGS, PTS Nguyen Triệu Tú.

«OT we Wwe. NANG CAO CHAT LIONG MOT SO PHEP DO PHONG XA HOAT £0 NHO. MO’ ĐAU, -DOi twng nghien cfu của luận ấn. -Tính thời sự của luận án.

Mục đích của luận ấn. ~Phường pháp nghiên cứu đươc sử dụng trong luận án. -Kết qủa khoa học mổi trong luận ấn .2-7 - ~6fa trị thực tim của luận ấn , Tr. -Kết qủa công bố thi lieu , Tr,7—-L „ -Kh6i lung và cấu trúc của bản luạn văn.

THONG KE PHONG THAP BAN THƯC NGHIEM, 1.Hầm phan bố fy(x) , fem(#) .MỘt số fng dụng thực tim của hầm fm(2). w,Kiển tra thực nghiệm đối với các hàm phân bố f,(x) , fạu(z) .Phan cấp chính xác các 191 gïai gần đồng. PHEP BO GAMMA TƯ NHIEN TOAN THAN.D4nh gia MHBD cia VIO3.19 thuyét tinh so c&p BFT .Kết qủa so sánh KI,K2,K7,Kk với K6.TỔ chức mổi phổ kế Nal(T1) cho phếp đo gamma tự nhiên tban thân „ ~® đồ khối chée nang cia DK-IOQUGIN. -Chudn phOi ghép dign đơn gian HS.

-Chwng trinh phan tich phé FIPHO. -02- -Thit nghiga phé ké DK-IOQUGIN .De mat hbdan thign DK-IO2U4GTN. PHEP PHAN TICH QUANG XA. Giai phấp xử l# đỉnh 95KeV .76 chức mới phổ kế Nal(T1) DK-4096Qx.

-Nhu cầu thực tiễn. -&® đồ khối chức nang của ĐK-LO96QX. -Phần tuyến tỉnh của phổ kế. -Khối ADC-4096VC.

-Khối nhớ đẹm IM-OI. -Chwong trinh phan tích phổ FIPHO-02. -Thtt nghigm phổ kế ĐK-uO96QX. TAI LIB) THAM KHAO.

KHOI TIENG VIET. KHOI TIENG NGA. KHOI TIENG LA TINH. Sy đồ nguyen lý sector tuy& tinh ADC-I024.

& đồ nguyen lý sector 56 ADC-LOS6VC. &' a6 nguven 14 sector tuyến tính ADC-LOO6VC. -I- NANG CAO CHAT LIONG MOT SO PHEP 20 PHONG XA HOAT ?O NEO.“ ÝŸ= MỞ ĐAU, DOL trong nghien cứu của luận án : O&ñc phép đo phống xạ hoat độ nhô (6,10 *“< A < O,5)Bq thường cô tốc độ đếm phông trong c?a sổ đo dồoi IO Xg/phit và thời gian 1o tW 20 phút đấn trên I0 gìơ. Do vạy các phép đo lọai nhy cồn đườc gọi 1h các phép đo phòng thấp.

Nguồn phống xg trong cfc phép đo phòng thấp cô thể 1h ; 1.04: đồng vị từ nhiey cổ trong vô qủa dat (K-40, Ca-48,Rb-87,. vk 3 dng ho U-23¢,U-235,Th-232) 5 2.0%¢e đồng vị đươc tạo ra do tường tác của tia vu trụ với các hạt nhan cỗ trong thành phần khf quyển (H-5, Be-10, Œ11,Na-22,Mg-2É,P~52,.0ác đồng vị nhân tạo sinh ra tW sác vụ nổ hạt nhân và đồ gỉ phông xạ (®%-9,Cs-I77) ; ".Các đồng vị đánh dấu ("~5,0-1h,Na~22,P-52, S-35, K-42, Ca-45, Cr-51,Fe-59,I-I31,.) „ Sắc phếp đo phông thấp cổ fng dụng thực tiêm quan trọng trong : khảo cổ , địa chất , nông , sinh , y , kiển xạ môi tròng học , nhiên liệu hạt nhan học , và trong vật lý hạt cơ bản. _—_ Đối tưng nghim cũu của luận án 15 5 bhi tôm cụ thể 4ã nảy sinh trong cÁc (ng dụng thực tiên trên của kỹ thuật phông thấp .Tim hhm phân bố tốc độ đếm trong các phếp đo hoạt độ beta-gamma nhd ; 2, Xav dụng phổ kế cho phép đo gamma tự nhiên tban than ; 3.Nang cao chất lyong quy trinh phan tich qyang xa. Tính thời sự cửa luạn fn : Do bị hạn chế bởi trình độ tiến bộ công nghệ , kỹ thuạt chế tạo thiết bị đo tất cÁ các lời gĩai cho bhi tồan ''Nang cao chất lương phếp đo phông thấp'' chỉ 1h tương đối.

Xét tV gốc độ nhy , nội dụng thWnhất +'' Tìm hầm phân bố trong các phép đo hoat. độ beta-gamna nhô'' đươc đề cập tới trœng luận ấn 1h một thf dụ cụ thể. Về thực chất , đây 1h bài tôan ''Tìm hầm phan bố của một hệ vĩ mô phi cộng tính (Ergoc hiệm nay chưa cô 1Ð4 giai chỉnh xắc. Mặc đh một vài 1E1 giai gần đứng cụ thể đã đực đưa ra tk những năm 1967 , smg cho téi tan nghy nay bhi t6an văn 1à một chủ đề cô tính thời su duc de cap téi trong chic thi lieu tham khdo /34/.

Nội dung thứ hai ''Xây dụng phổ kế cho phếp đo gamma tự nhiên tban thân '› -2 của luận án đựờc thực hiện trong khuôn khổ một đề thi cấp vign “@I 36 quốc phòng về chế tạo thiết bị phân tích biên độ đa kênh (MCA) trên cơ sở mấy vi tỉnh (MVT) và một đề thi cấp nhà nf©œc nang mã số 52 02 06 OI do GS, TS, vin trfong Le Thé Trung , Viện quân y IO7 chủ trì. Do tiến bộ vu bao trơng kỹ thuật MVT , nội dung khai thác đưa vào sử dụng nhanh chống một MVT nổi trơng #8 thi th# nhất luôn đươc xem là một vấn đề cô tính thời sự ở cả trong và ngòai núœc. Trong đề thi thữ hai, phép do gamma tu'nhien tban than lan dau tien fw ?à vào fng dụng thực tien ở Việt aam tại VIO5. Đây 1À một trong h đồ tài cấp nhh nfec thude van de ''hian xg mod trtong'' mang ma số 52 02 06 của một chung trình trọng điển !'!0v sở khoa học của việc sir dung hợp lý thi nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi tr’ong'' nang mã số 52 02 do GS , PTS , bộ triÐng Nguyen Đình T# chủ trì , due bét đầu ©W những năm TSỂO Nội dung th# ba của luận án +'Nâng cao chất lương quy trình phân tích quăng xạ'' cũng đã được thực hiện trong khuôn khổ một chuong trình hợp the quốc tế gĩua Trung tam ‘ig dụng tiến bộ năng lyeng hạt nhân (G8ADEN) “ba vh Viện năng lưỡng nguyen t# quốc gia Việt nam (VNINTQG) , tại Lahabana , trong năm I990.

Công việc chế tạo ADC Willkinson và MCA trên cơ sở tiến bộ công nghạ chế tạp IƠ nhanh và kỹ thuat MVT hiện đang 1h một xu hfong tren thế gfơi nối chung và & Cuba nối riêng „ Mạc đích của luận ấn. Mục 1ích chíng trơng luận Án 1h ; I.Đưn ra một “hống ke phông thấp bán thực nghiện tiện lợi cho fng dụng thực tien ; 2. Đan ra các giai nhấp mạch cứng và lập trình men nhằm nâng cao chất lyong 2 phép đo đươc xét. Phương pháp nghien cu đươc s** dụng trong luận Án.

Trong luận án đã s% dụng các phương nhấp nghiên c?t ; I,o đạc , thu thập sổ liệu ; 2.TổỔng qum thi liệu , suy luận logie tôan-1# ; !',hế tạo thiết bị đo tren cơ sở công nghệ chế tạo I7 nhanh vh kỹ thuật MƯT, Kết qủa khoa học mới trơng luạn án. Các kết qủa khoa học mới 4; bảo vệ trong luận ấn c6 thé 4wre chia thhnh & ` .0&c đề xuất tính tôan , cai tiến. Đồ là : Thống kê phông thấp bán thực nghiệm ; LÝ thuyết tính sơ cấp buồng phông thấp (3FT) ; G†ai phấp x# 1Ý #†nh 935KeV trong bien phé gamma của qušng xạ ghỉ bằng đetector Nal(T1) .0&c phân tích chơn lựa g†ai phấp mạch cũng và lập trình mềm trong chế tạo ADC Willkinson , MCA tren cơ sở MVT. kế chế tạo mới 2 khối chức năng fign tir hat nhan 14 ADC-I024 , Anc- LO96VG cho MVT APPLE-II , PC/AT.

u,TỔ chfc thành cổng 2 phổ kế NAI(T1) chuyen dụng : DK-IO2UGTN cho phép đo gamma ty nhien tban than vA 2K-/096QX cho quy trình phân tÍch quang x. Gla tri thue tien cla lugn én. Gác thủ tục : đánh zfa độ nhạy thiết bị , sai số tốc độ đếm , so sánh kết qủa 1# thuyết và thực nghiệm , kiểm tra thiết bị 1h rất cần thiết trong noi phép đo phông thấp. “hính Thống ke phông thấp bán thực nghiệm 4a dua ra các tiøu chuẩn tiện lợi cho nhu cầu thực tiên này.

Khối chức năng ADO-IO2" , phổ kế Nal(T1) ĐK-IO2⁄GTN , kết qủa 4$nh efa “HRD bằng thực nghiệm , l# thuyết tính s cấp BFT 1h các đồng gồo nhỏ của luận Én vào viec đưa phổ kế gamma tự nhien tban than cia VIO3 vho sf dung trong nhing năm T989, ĐS xuất cải tiến 2K-IO2HGTN 1h một gợi Ý cho việc hồan thiện quy trình đo này so với hiệm tại. Khối ADC=LCS6VC , phổ kế ĐÐK-!O96QX , Giai pháp xử 1# đỉnh 95KeV , vh cÁc trao đổi kinh nghiem trong hợp tác quốc tế cung 1h các đồng gốp thực tiên nhất định của luạn án vho công việc chế tạo ADƠ willkinson , MCA tren co sở tiến bộ kỹ thuật MVT và công nghệ chế tạo I0 nhanh tai Cuba vào những năm 1990, Kết qủa công bố thí ligu. Một số kết qửa thu được trcng luận án đã đực công bố trong 6 sêng trình /8,10,11,12,60,61:_7 , và đựơc ghi nhận bằng 2 văn bản ''Thanh 1# hợp đồng gĨvn VIO3 vk V48I'' , ''Téng kết khối l1ựong công việc của chuyen gia Viet nam tal CEADEN: Một, sỐ khắc đã đyơc trình bày trong các hội nghị khoa học ; Vật 1# tban quốc ~u~ lần thữ ¿ , Hh nội , I9Ẻ7 ; Khoa lý trwng Đại học tổng hợp Hh nội (ĐHTHH) , 1990 ; Hội thảo về nhiễm xạ môi trong tban quốc lần thW II , ĐHTHHN , 1990. Nhiều xeninar về các nội dung cn lai đã đựơc thực hiện tại cÁc cơ quan khoa học chuyen nghành thích hợp khác nhau như : Phùng điện từ vim 4@I ; Phòng phống xạ quan y viện 107 ; Phòng điện tử hạt nhan và Phòng kỹ thuật phân tích thuộc GEADEN Ouba ; TỔ bộ môn vật lý hạt nhan thực nghiệm ĐHTHHV ; Viện khoa học vh ky thuật hạt nhân VWNINTQG; Trung tâm vật lý hạt nhan VKHVW.

Khối lưỡng vh cấu trắc của bản luận văn ; ĐỘ đhỉ bản đánh mấy cách 2 của luạn văn 1h 77 trang , trong đồ cổ 2" hình ve, Ih bang số , 62 đầu mục tài ligu tham khảo. Nội dung luận ấn 2Ðe trình bhy trong 5 chương , phần mẻ đầu , phần kết luận vh các phụ lục I,2,3. Phần mở 45u 43 trả 1i các cầu hỏi quy định đối với môi bán luận án. Shwong I 4a phan tfich bhi tan Tìm hhm phan bố trơng cắc phếp đo beta=gamma cố hoat, độ nhé't , đưa ra một 191 giai gần đúng 1h Thống ke phông thấp bán thực nghiệm , xét fng dụng thống ke để đua ra h tiều chuẩn tiện lợi cho các ñng dụng thực tiêm.

Chương 11 trình bày kết qửa đánh gfa thực nghiệm mô hình buồng đo gamma tự nhiền tbạn thân (MHBĐ) của VIO3 , đưa ra lý thuyết tính sơ cấp BFT , mô tả AD0G-IO2L và phổ kế ĐK~IO2⁄GTN .