Tóm tắt luận án tiến sĩ y học nghiên cứu hiệu quả gây mê bằng sevofluran qua mát

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN ĐÌNH LUYẾN NGHI£N CøU HIÖU QU¶ G¢Y M£ B»NG SEVOFLURAN QUA M¸T THANH QU¶N §Ó Tù THë TRONG PHÉU THUËT NéI NH·N ë TRÎ NHò NHI Cã TIÒN Sö SINH THIÕU TH¸NG Chuyên ngành : Gây mê hồi sức Mã số : 62720121 TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI – 2019 CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI: TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI Người hướng dẫn khoa học: PGS. Công Quyết Thắng Phản biện 1: Phản biện 2: Phản biện 3: Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Trường họp tại Trường Đại học Y Hà Nội. Vào hồi giờ ngày tháng năm 2019 Có thể tìm hiểu luận án tại - Thư viện Quốc gia - Thư viện Trường Đại học Y Hà Nội DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN LUẬN ÁN 1. Nguyễn Đình Luyến, Công Quyết Thắng, Đỗ Văn Lợi, Trần Thị Kim Thư (2016).

Đánh giá mối liên quan giữa EtCO2 và PaCO2 gây mê mask thanh quản trong phẫu thuật cắt dịch kính trẻ để non giai đoạn IV – V. Y học thực hành, số 1015, 25-28. Nguyễn Đình Luyến, Công Quyết Thắng (2018). Nghiên cứu hiệu quả thông khí đặt Mask thanh quản gây mê trong phẫu thuật cắt dịch kính bệnh võng mạc trẻ đẻ non giai đoạn IV – V.

Y học Thực hành, 1075, 228-231. Nguyễn Đình Luyến (2019). Đánh giá những tác dụng không mong muốn của gây mê mask thanh quản cho phẫu thuật cắt dịch kính bệnh võng mạc trẻ sinh non giai đoạn IV-V. Tạp chí Y học Thực Hành.

Số 4(1095), 47-51 ĐẶT VẤN ĐỀ Phương pháp gây mê có thể gây ra nguy cơ ức chế hô hấp, co thắt thanh phế quản và ảnh hưởng của thuốc giãn cơ sau mổ. Vì vậy, sử dụng phương pháp gây mê dựa trên thuốc mê bốc hơi như sevoflurran không dùng giãn cơ và opiod, để hạn chế các tác dụng không mong muốn là cần thiết. Sevofluran là thuốc mê bốc hơi được xem xét lựa chọn hàng đầu trong gây mê trẻ em, bởi đặc tính của chúng, có mùi dễ chịu, không gây kích thích đường thở, khởi mê, thoát mê nhanh, huyết động ổn định. Ở trẻ tiền sử sinh thiếu tháng có các tổn thương mạn tính hệ hô hấp, xảy ra các mức độ trầm trọng khác nhau, trong đó có tăng kích thích hệ thống đường thở.

Mát thanh quản (MTQ) đặt vào ngã ba hầu họng, không xâm lấn vào khí quản, rất ít gây kích thích đường hô hấp trên và dưới. Như vậy, MTQ có thể rất thích hợp để kiểm soát hô hấp, gây mê cho trẻ có tiền sử sinh thiếu tháng, có hoặc không có bệnh phổi mạn tính, hoặc bị tăng kích thích đường thở. Mát thanh quản sử dụng dễ dàng, tỷ lệ đặt thành công trên 90%, kiểm soát hô hấp tốt, ít các tác dụng không mong muốn trong, sau mổ và không làm tăng nhãn áp cho phẫu thuật nhãn khoa. Thông khí tự thở qua mát thanh quản, áp lực đường thở được duy trì ở mức thấp, không gây dò rỉ khí vào dạ dày.

Đặc biệt, ở trẻ em cuff của mát thanh quản nhỏ, dễ bị di lệch, thực quản ngắn hơn, khi áp lực đường thở tăng dễ đẩy khí vào dạ dày làm tăng áp lực ổ bụng. Đồng thời, áp lực đường thở tăng làm tăng kích thích hệ thống hô hấp có tổn thương mãn tính ở trẻ sinh thiếu tháng, làm gia tăng nguy cơ các tác dụng không mong muốn sau mổ như co thắt thanh quản và phế quản. Trên thế giới đã có một số nghiên cứu, gây mê bằng thuốc mê sevoflurran, cho tự thở qua mát thanh quản, ở trẻ sinh đủ tháng và trẻ sinh thiếu tháng, an toàn và hiệu quả. Tại Việt Nam chưa có nghiên cứu nào gây mê bằng sevofluran để tự thở qua MTQ cho trẻ có tiền sử sinh thiếu tháng, vì vậy chúng tôi tiến hành nghiên cứu với hai mục tiêu: 1.

Đánh giá hiệu quả gây mê hô hấp bằng sevofluran qua mát thanh quản để tự thở trong phẫu thuật nội nhãn ở trẻ nhũ nhi có tiền sử sinh thiếu tháng. Đánh giá ảnh hưởng lên tuần hoàn và một số tác dụng không mong muốn của phương pháp gây mê này. - Từ kết quả nghiên cứu thu được đề xuất qui trình kỹ thuật gây mê bằng sevofluran để tự thở qua mát thanh quản cho trẻ nhũ nhi có hoặc không có tiền sử sinh thiếu tháng Ý nghĩa khoa học của đề tài - Thuốc mê sevofluran là thuốc mê bốc hơi được sử dụng rộng rãi ở người lớn và trẻ em, khởi mê nhanh để đặt mát thanh quản và nội khí quản không cần dùng giãn cơ, duy trì mê tốt cho các loại phẫu thuật, ít ảnh hưởng tới huyết động - MTQ là dụng kiểm soát hô hấp dễ sử dụng có hiệu quả như các loại ống thở khác, tỷ lệ đặt thành công lần đầu trên 90%, ít xảy ra những tác dụng không mong muốn - Đây là đề tài đầu tiên ở Việt Nam nghiên cứu về hiệu quả gây mê bằng sevofluran để tự thở qua mát thanh quản phẫu thuật bệnh nội nhãn ở trẻ nhũ nhi có tiền sử sinh thiếu tháng, một loại bệnh khá hay gặp. Do vậy, đề tài này không chỉ có tính cần thiết, có cơ sở khoa học, có tính mới, không trùng lặp với đề tài nào khác mà còn có ý nghĩa thực tiễn cho gây mê phẫu thuật mắt - Kết quả nghiên cứu không những làm sáng tỏ các luận cứ lý thuyết mà còn giúp cho các thầy thuốc lâm sàng thực hành kỹ thuật gây mê mới - Đóng góp của luận án gây mê sử dụng sevofluran để tự thở qua mát thanh quản, là phương pháp dễ sử dụng, kiểm soát hô hấp tốt, ít ảnh hưởng đến huyết động.

Khởi mê và thoát mê nhanh, theo dõi sau mổ ngắn, mở ra hướng đi mới trong kỹ thuật kiểm soát đường thở, đặc biệt cho đối tượng trẻ em, trẻ nhũ nhi và sơ sinh là những bệnh nhân khá khó khăn khi đặt nội khí quản. Cấu trúc của luận án Luận án gồm 128 trang, phần đặt vấn đề 2 trang, luận án có 4 chương: chương 1- tổng quan tài liệu 33 trang; Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 16 trang; Chương 3- kết quả nghiên cứu: 33 trang; Chương 4- bàn luận: 39 trang, kết luận và kiến nghị 4 trang, hạn chế đề tài 1 trang. Trong luận án có 23 bảng, 18 biểu đồ và 22 hình. Để nghiên cứu luận án có 182 tài liệu tham khảo, trong đó có 11 tài liệu tiếng Việt và 171 tài liệu tiếng Anh.

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ TRẺ EM LIÊN QUAN ĐẾN GÂY MÊ 1. Hệ hô hấp 1. Giải phẫu cơ bản của đường hô hấp trẻ em 1.

Sinh lý hô hấp 1. Lồng ngực, cơ hô hấp và phổi 1. Đặc điểm hệ thống hô hấp ở trẻ sinh non - Di chứng sinh thiếu tháng gây loạn sản phổi phế quản, đây là một dạng bệnh phổi mạn tính, nó kéo dài trong nhiều năm. - Nguy cơ mắc bệnh tăng áp lực động mạch phổi cao ảnh hưởng nặng nề trong 2 năm đầu đời, gây mê có nhiều khó khăn - Nguy cơ ngừng thở sau mổ cao, tỷ lệ nghịch với tuổi thai và tuổi sau thụ thai 1.

Thể tích phổi Trẻ sinh ra đủ tháng có tổng dung tích phổi khoảng 160 ml, dung tích cặn chức năng (FRC) khoảng 80 ml, thể tích lưu thông (Vt) 16 ml. Kiểm soát hô hấp 1. Sức cản đường thở Sức cản của hệ thống hô hấp suy giảm theo sự phát triển của trẻ, từ 19 đến 28 cmH2O/L/sec ở trẻ sơ sinh, sau đó còn khoảng 2 cmH2O/L/sec ở người lớn. Nhu cầu oxy 1.

Hệ tuần hoàn 1. Huyết áp và thể tích máu 1. Chức năng thận 1. CÁC BỆNH MẮT BẨM SINH THƯỜNG GẶP Ở TRẺ NHỎ 1.

Bệnh võng mạc trẻ đẻ non 1. Đặc điểm bệnh võng mạc trẻ đẻ non 1. Phân loại quốc tế về bệnh võng mạc trẻ đẻ non (BVMTĐN) 1. Các phương pháp điều trị bệnh võng mạc trẻ đẻ non giai đoạn IV,AV 1.

Bệnh glôcôm bẩm sinh 1. Chẩn đoán bệnh glôcôm bẩm sinh 1. Điều trị bệnh glôcôm bẩm sinh 1. Bệnh đục thể thủy tinh bẩm sinh 1.

Nguyên nhân đục thể thủy tinh bẩm sinh 1. Phân loại hình thái đục TTT bẩm sinh 1. Phẫu thuật đục thể thủy tinh bẩm sinh 1. THUỐC MÊ SEVOFLURAN VÀ HỆ THỐNG MÊ HÔ HẤP 1.

Thuốc mê sevofluran - Thuốc mê sevofluran hòa tan máu/khí thấp nên khi khởi mê đạt được nồng độ cao trong máu và thoát mê nhanh - Trên hô hấp, sevofluran ít gây ho, ít gây tiết dịch và có tác dụng giãn phế quản, do đó tốt cho các bệnh nhân hen phế quản. - Khởi mê cho trẻ em có thể đặt MTQ, NKQ mà không cần giãn cơ - Sevofluran duy trì mê cho tất cả các loại phẫu thuật, MAC của sevofluran giảm dần theo tuổi. Hệ thống mê hô hấp - Hệ thống Mapleson - Hệ thống Bain - Hệ thống vòng 1. PHƯƠNG PHÁP VÔ CẢM TRONG PHẪU THUẬT NHÃN KHOA 1.

Mục đích và yêu cầu vô cảm - Giữ cho bệnh nhân thực sự yên tĩnh - Giữ cho áp lực nội nhãn ổn định - Hạn chế các tác dụng không mong muốn trong quá trình gây mê 1. Phương pháp vô cảm tại chỗ 1. Gây tê hậu nhãn cầu 1. Gây tê cạnh nhãn cầu 1.

Gây tê dưới bao Tenon 1. Gây tê bề mặt 1. Phương pháp vô cảm toàn thân 1. Gây mê với kiểm soát hô hấp bằng đặt nội khí quản Ưu điểm: kiểm soát tốt đường hô hấp, tránh hít phải dịch trào ngược dạ dạy và dịch tiết vào đường thở.

Xử lý các biến chứng như co thắt thanh phế quản trong mổ an toàn hiệu quả Nhược điểm: Kỹ thuật đặt nội khí quản khó khăn hơn, nhất là ở trẻ em, trẻ sơ sinh tỷ lệ thành công 45- 50%, tăng huyết áp, mạch nhanh, tăng áp lực nội sọ, tăng nhãn áp, co thắt thanh quản.