Tóm tắt luận án tiến sĩ khoa học giáo dục giáo dục kĩ năng hoạt động nhóm cho tr

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI TRẦN THỊ KIM YẾN GIÁO DỤC KĨ NĂNG HOẠT ĐỘNG NHÓM CHO TRẺ 5-6 TUỔI TRONG TRÒ CHƠI ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ Ở TRƢỜNG MẦM NON Chuyên ngành: Giáo dục mầm non Mã số: 9.01 TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Hà Nội - 2020 Công trình đƣợc hoàn thành tại: TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Hòa Phản biện 1: GS.TS Nguyễn Thị Hoàng Yến Học viện Quản lí giáo dục Phản biện 2: PGS.TS Đặng Hồng Phƣơng Trường ĐHSP Hà Nội Phản biện 3: TS. Đinh Văn Vang Trường Đại học Thủ đô Hà Nội Luận án sẽ đƣợc bảo vệ trƣớc Hội đồng chấm luận án cấp Trƣờng họp tại Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội vào hồi ….giờ … ngày … tháng… năm… Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện: - Thư viện Quốc Gia, Hà Nội - Thư viện Trường Đại học Sư phạm Hà Nội NHỮNG CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN TRỰC TIẾP ĐỀ TÀI 1. Trần Thị Kim Yến (2020).

Tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non miền núi Tây Nguyên. Tạp chí Giáo dục và xã hội, số đặc biệt, kì 1, tháng 5/2029, tr 134. Trần Thị Kim Yến (2019). Một số biệt pháp giáo dục kĩ năng hoạt động nhóm cho trẻ 5-6 trong trong trò chơi đóng vai theo chủ đề ở trường mầm non.

Tạp chí Giáo dục và xã hội, số đặc biệt, kì 1, tháng 12/2019, tr 82. Trần Thị Kim Yến (2019). Giáo dục kĩ năng hoạt động nhóm cho trẻ 5-6 tuổi trong trong hoạt động vui chơi ở trường mầm non. Tạp chí Giáo dục, số 459 (kì 1- tháng 8/2019), tr 22-26.

Trần Thị Kim Yến (2017). Giáo dục kĩ năng hoạt động nhóm cho trẻ mẫu giáo trong chương trình giáo dục mầm non của một số nước trên thế giới, bài học cho Việt Nam. Tạp chí Giáo dục, số 419 (kì 1- tháng 12/2017), tr 39 - 42, 54. Trần Thị Kim Yến (2017).

Giáo dục kĩ năng hoạt động nhóm cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non.Tạp chí Giáo dục và xã hội, số đặc biệt tháng 11/2017, tr 65. Trần Thị Kim Yến (4. Hoạt động giáo dục phát triển năng lực hợp tác nhóm cho trẻ 5-6 ở trường mầm non. Tạp chí Giáo dục, số 379 (kì 1 - tháng 4/2016), tr 20.

Trần Thị Kim Yến (2. Giáo dục kĩ năng hoạt động nhóm cho trẻ 5-6 tuổi trong hoạt động vui chơi ở trường mầm non. Tạp chí Giáo dục, số 375 (kì 1 - tháng 2/2016), tr 19. Trần Thị Kim Yến (2015).

Thực trạng giáo dục kĩ năng hoạt động nhóm cho trẻ 5-6 tuổi trong hoạt động vui chơi ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột”. Tạp chí Giáo dục, số 372, Kì 2- tháng 12/2015, tr 57-60; 64. Trần Thị Kim Yến (10. Giáo dục kĩ năng hoạt động nhóm trong hoạt động vui chơi ở trường mầm non.

Tạp chí Giáo dục, số 368, Kì 2- tháng 10/2015, tr 19. Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kĩ thuật thì hoạt động nhóm là một xu thế tất yếu, bởi không phải công việc nào, tình huống nào… chúng ta cũng có thể tự mình giải quyết hiệu quả. Vì vậy, mỗi cá nhân cần phải có kĩ năng làm việc theo nhóm để làm việc cùng nhau. Việc hình thành kĩ năng hoạt động nhóm (KNHĐN) cần được bắt đầu càng sớm càng tốt, vừa tạo thành công cụ sống cho trẻ, vừa góp phần giúp trẻ phát triển hoàn thiện nhân cách.

Hơn nữa, 5- 6 tuổi là giai đoạn nhân cách phát triển mạnh và được định hình về cơ bản. Điều 22, Luật Giáo dục nước ta quy định [Error! Reference source not found.] “Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp Một” nhằm thực hiện mục tiêu trên, nhà giáo dục không chỉ chú ý đến việc truyền thụ kiến thức đơn lẻ mà quan tâm đến cách dạy, cách làm việc cùng nhau giữa cô và trẻ, giữa trẻ với nhau. Trẻ 5-6 tuổi đang chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa nhà trường phổ thông, với hoạt động chủ đạo là học tập; ở đó đòi hỏi các em phải có sự phối hợp, cùng nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động hay nhiệm vụ học tập; đồng thời, thông qua đó phát triển được “năng lực hợp tác" – năng lực cốt lõi cần hình thành ở học sinh phổ thông. Tuy nhiên, thực tế đang cho thấy, khả năng hoạt động nhóm của trẻ mầm non nói chung còn nhiều hạn chế, khi đứng trước những tình huống hay vấn đề cần có sự phối hợp với nhau, nhiều em tỏ ra khá lúng túng.

Trong khi đó, trường mầm non lại là môi trường có điều kiện hết sức thuận lợi để rèn KNHĐN cho các em, thông qua việc tổ chức các hoạt động giáo dục, hoạt động vui chơi cho trẻ. Rèn luyện để phát triển KNHĐN cho trẻ 5- 6 tuổi sẽ góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất và giá trị sống tích cực như: tôn trọng, tự tin, hòa bình, trách nhiệm, khoan dung, kỷ luật. chính là sự chuẩn bị tâm thế sẵn sàng cho trẻ đi học lớp 1, tránh những “thất bại học đường" từ những năm đầu đời của các em. Có nhiều cách để giáo dục KNHĐN cho trẻ 5-6 tuổi trong đó có trò chơi, đặc biệt là trò chơi đóng vai theo chủ đề (ĐVTCĐ).

Trò chơi ĐVTCĐ là môi trường thuận lợi để giáo dục KNHĐN cho trẻ. Đây là hoạt động chủ đạo của trẻ lứa tuổi mẫu giáo, trong quá trình chơi trẻ được tự do thể hiện ý tưởng của mình, cùng nhau tìm kiếm phương tiện để thực hiện nhiệm vụ của trò chơi, tự điều khiển hành vi của mình cho phù hợp. Đồng thời khi chơi phải có nhiều người cùng tham gia, cùng liên kết, hợp tác với nhau thì trò chơi mới vui. Chính vì vậy trò chơi ĐVTCĐ là phương tiện, là điều kiện thuận lợi để rèn luyện và phát triển KNHĐN cho trẻ.

Thông qua quá trình hoạt động nhóm sẽ giúp trẻ được hòa nhập trong nhóm bạn bè, được bạn bè chấp nhận, trẻ được thỏa mãn nhu cầu giao lưu, học hỏi, trẻ được hoạt động cùng nhau, phối hợp với nhau để đạt được mục đích đã đề ra, trẻ được thể hiện bản thân, hình thành vai nhân cách thông qua các vai chơi, được phối hợp với nhau để hoàn thành trò chơi. Qua đó sẽ tạo tiền đề cho việc học tập của trẻ ở bậc học sau có hiệu quả. Trong thực tiễn giáo dục mầm non hiện nay, giáo dục KNHĐN trong trò chơi ĐVTCĐ đang được thực hiện trong nhà trường mầm non; tuy nhiên, chưa đạt được hiệu quả như mong muốn nên trẻ 5-6 tuổi còn hạn chế ở một số thành tố của KNHĐN như: kĩ năng thoả hiệp và giải quyết mâu thuẫn, xung đột, kĩ năng lắng nghe, tôn trọng và nhường nhịn bạn bè;. Xuất phát từ những lí do nói trên, chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài “Giáo dục kĩ năng hoạt động nhóm cho trẻ 5-6 tuổi trong trò chơi đóng vai theo chủ đề ở trường mầm non”.

Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực trạng giáo dục KNHĐN cho trẻ 5-6 tuổi trong trò chơi ĐVTCĐ đề xuất một số biện pháp giáo dục KNHĐN cho trẻ 5-6 tuổi trong ĐVTCĐ nhằm giúp trẻ có KNHĐN tốt hơn. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu: Quá trình giáo dục KNHĐN trong trò chơi ĐVTCĐ cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp giáo dục kỹ năng hoạt động nhóm cho trẻ 5-6 tuổi trong trò chơi đóng vai theo chủ đề ở trường mầm non.

Giả thuyết khoa học Trong quá trình chơi đóng vai theo chủ đề ở trường mầm non, trẻ 5-6 tuổi đã có một số KNHĐN cơ bản, tuy nhiên các kĩ năng thoả hiệp và giải quyết mâu thuẫn, xung đột, kĩ năng lắng nghe, tôn trọng và nhường nhịn bạn bè còn nhiều hạn chế. Giáo dục KNHĐN cho trẻ 5-6 tuổi đã có những hiệu quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiều thiếu sót. Nếu đề xuất và sử dụng hợp lí một số biện pháp giáo dục KNHĐN như hướng dẫn trẻ thảo luận, trao đổi ý kiến để thực hiện nhiệm vụ chung của nhóm chơi; tạo tình huống chơi để giúp trẻ thiết lập mối quan hệ giữa các vai chơi, nhóm chơi, hướng dẫn trẻ cách giải quyết xung đột, mâu thuẫn để thực hiện nhiệm vụ chơi đến cùng. thì KNHĐN trong khi chơi ĐVCCĐ của trẻ sẽ tốt hơn.

Nhiệm vụ nghiên cứu 5. Nghiên cứu cơ sở lí luận giáo dục KNHĐN cho trẻ 5-6 tuổi trong trò chơi ĐVTCĐ ở trường mầm non. Khảo sát thực trạng giáo dục KNHĐN cho trẻ 5-6 tuổi trong trò chơi ĐVTCĐ ở các trường mầm non tại tỉnh Đắk Lắk. Đề xuất và thực nghiệm một số biện pháp giáo dục KNHĐN cho trẻ 5-6 tuổi trong trò chơi ĐVTCĐ ở các trường mầm non tại tỉnh Đắk Lắk.

Giới hạn phạm vi nghiên cứu 6. Giới hạn nội dung nghiên cứu Quá trình giáo dục KNHĐN cho trẻ 5-6 tuổi trong trò chơi ĐVTCĐ ở trường mầm non. Giới hạn về địa bàn và khách thể khảo sát thực trạng, thực nghiệm 6. Giới hạn về địa bàn khảo sát thực trạng, thực nghiệm Các trường mầm non trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột và các huyện của tỉnh Đắk Lắk (bao gồm 6 trường mầm non ở Thành phố Buôn Ma Thuột (Mầm non Khánh Xuân, Mầm non Tân An, Mầm non Thành Công, Mầm non Tân Lập, Mầm non Thắng Lợi, Mầm non 10/3) và 5 trường Mầm non ở các huyện (Mầm non Hoa Pơ Lang - huyện Buôn Đôn; Mầm non Vàng Anh - huyện Ea H'Leo; Mầm non Vành Khuyên - huyện Lắk; Mầm non Hoa Sim - huyện M'Đrắk; Mầm non Sơn Ca - huyện Ea Súp).

Giới hạn về khách thể khảo sát thực trạng, thực nghiệm - Khảo sát 110 giáo viên mầm non (GVMN) đang dạy lớp mẫu giáo lớn (5-6 tuổi) tại 11 trường mầm non ở tỉnh Đắk Lắk. - Khảo sát 60 trẻ 5-6 tuổi ở trường Mầm non Thắng Lợi (Thành phố Buôn Ma Thuột) và trường Mầm non Hoa Pơ Lang (huyện Buôn Đôn). - Thực nghiệm trên 150 trẻ ở 3 trường mầm non trên địa bàn Thành phố Buôn Ma Thuột (Mầm non 10/3, Mầm non Thắng Lợi, Mầm non Tân Lập). Thời gian khảo sát - Khảo sát thực trạng từ tháng 03 năm 2018 đến tháng 6 năm 2018 - Thực nghiệm sư phạm được tiến hành từ tháng 8/2018 đến tháng 12/2018 7.

Các cách tiếp cận và phƣơng pháp nghiên cứu 7.