Sự Biến Đổi Vai Trò Của Nhà Nước Trong Bối Cảnh Toàn Cầu Hóa - Luận Án Tiến Sĩ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TRẦN THỊ HUYỀN SỰ BIẾN ĐỔI VAI TRÕ CỦA NHÀ NƢỚC TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Hà Nội - 2016 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TRẦN THỊ HUYỀN SỰ BIẾN ĐỔI VAI TRÕ CỦA NHÀ NƢỚC TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA Chuyên ngành : CNDVBC & CNDVLS Mã số : 62 22 80 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. NGUYỄN ANH TUẤN PGS. NGUYỄN VŨ HẢO Hà Nội - 2016 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Những kết quả và nội dung của luận án là trung thực, chưa được công bố ở những công trình nghiên cứu khác.

Tác giả Trần Thị Huyền TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Lí do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cái mới của luận án. Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của luận án. Kết cấu của luận án.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Vai trò của nhà nƣớc. Vai trò của nhà nước trong lĩnh vực kinh tế. Vai trò của nhà nước trong lĩnh vực chính trị.

Vai trò của nhà nước trong lĩnh vực văn hóa – xã hội. Sƣ ̣ biế n đổ i vai trò của nhà nƣớc trong bố i cảnh toàn cầ u hóa. Sự suy giảm vai trò của nhà nước. Sự gia tăng vai trò của nhà nước.

Sƣ ̣ biế n đổ i vai trò của nhà nƣớc Viêṭ Nam trong bố i cảnh toàn cầ u. hóa32 CHƢƠNG 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ VAI TRÕ CỦA NHÀ NƢỚC VÀ TÁC ĐỘNG CỦA TOÀN CẦU HÓA ĐẾN VAI TRÕ CỦA NHÀ NƢỚC. Vai trò của nhà nƣớc.

Quan niệm trước Mác về vai trò của nhà nước. Quan niệm của Triết học Mác về vai trò của nhà nước. Toàn cầu hóa và tác động của toàn cầu hóa đến vai trò của nhà nƣớc. Toàn cầu hóa – những vấ n đề đặt ra với vai trò của nhà nước.

Xu hướng biến đổi vai trò của nhà nước trong bố i cảnh toàn cầ u ho. ́ a 66 Kết luận chƣơng 2 .71 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 3. SỰ BIẾN ĐỔI VAI TRÕ CỦA NHÀ NƢỚC DƢỚI TÁC ĐỘNG CỦA TOÀN CẦU HÓA. Sự biến đổi vai trò của nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh tế.

Vai trò của nhà nước trong lĩnh vực kinh tế. Sự biến đổi vai trò của nhà nước trong lĩnh vực kinh tế trong bối cảnh toàn cầu hóa. Sự biến đổi vai trò của nhà nƣớc trong lĩnh chính trị. Vai trò của nhà nước trong liñ h vực chính tri ̣.

Tác động của toàn cầu hóa đến sự biến đổi vai trò của nhà nước trong lĩnh vực chính trị. Sự biến đổi vai trò của nhà nƣớc trong lĩnh vực văn hóa. Vai trò của nhà nước trong lĩnh vực văn hóa. Tác động của toàn cầu hóa đến sự biến đổi vai trò của nhà nước trong lĩnh vực văn hóa .102 Kết luận chƣơng 3.

GIẢI PHÁP NÂNG CAO TÍNH HIỆU QUẢ CỦA NHÀ NƢỚC TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA VÀ KIẾN NGHỊ VỚI NHÀ NƢỚC VIỆT NAM. Giải pháp nâng cao tính hiệu quả của nhà nƣớc trong lĩnh vực kinh tế và kiến nghị với nhà nƣớc Việt Nam. Xây dựng thể chế phối hợp hiệu quả giữa nhà nước và thị trường. Tăng cường tính cạnh tranh ở các khu vự công c cộng.

Một số kiến nghị với nhà nước Việt Nam về thực hiện vai trò trong lĩnh vực kinh tế. Giải pháp nâng cao tính hiệu quả của nhà nƣớc trong lĩnh vực chính trị và kiến nghị với nhà nƣớc Việt Nam. Ngăn ngừa sự độc đoán của nhà nước. Xây dựng các thể chế tăng cường tính dân chủ của nhà nước.

Một số kiến nghị với nhà nước Việt Nam về thực hiện vai trò trong lĩnh vực chính trị .126 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Giải pháp nâng cao tính hiệu quả của nhà nƣớc trong lĩnh vực văn hóa và kiến nghị với nhà nƣớc Việt Nam .Chủ động hội nhập nhằm phát huy những giá trị văn hóa truyền thống.2 Tăng cường đối thoại văn hóa. Một số kiến nghị với nhà nước Việt Nam về thực hiện vai trò trong lĩnh vực văn hóa .135 Kết luận chƣơng 4 .143 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦ A TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .147 TÀI LIỆU THAM KHẢO .148 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Cùng với quá trình sinh thành của mình nhà nước dần xác lập vai trò của nó trên tất cả các lĩnh vực.

Việc trả lời cho câu hỏi chúng ta có cần đến nhà nước hay không, cần đến nhà nước để làm gì cũng chính là quá trình luận chứng và xác lập vai trò của nhà nước. Với lịch sử lâu dài của nhà nước, vai trò của nhà nước không bất biến, mà ngược lại luôn có sự biến động và thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh. Vào những thập niên cuối của thế kỉ XX, các quốc gia đang phải đối diện với một hiện thực mới mẻ, chính là quá trình toàn cầu hóa đương đại. Có thể thấy, toàn cầu hóa là một quá trình mang tính khách quan của thời đại, đã, đang và sẽ có ảnh hưởng và tác động không nhỏ đến những lĩnh vực mà nó lướt qua trên thế giới này.

Cùng một hiện tượng, trong một khu vực không gian, cùng một khoảng thời gian nhưng tác động của nó lên các đối tượng không đồng đều. Chính vì vậy mà cùng một hiện tượng nhưng phản ứng với nó hết sức đa dạng, bên cạnh tâm trạng tin tưởng, cổ vũ là trạng thái hoài nghi, chống đối. Tuy nhiên, nếu khẳng định toàn cầu hóa là xu thế mang tính khách quan thì bản thân mỗi quốc gia, mỗi dân tộc cũng như mỗi cá nhân không thể lảng tránh được xu hướng ấy. Xu thế phát triển nói chung ấy của thế giới khiến cho mỗi quốc gia không thể tự thu mình vào trong vỏ ốc của đường biên giới và lãnh thổ mỗi nước mà nó cần phải mở cửa, hoà nhập với thế giới bên ngoài, hoà nhịp với bối cảnh chung của thời đại và hơn thế, trong giai đoạn này, mỗi quốc gia không đơn thuần chỉ là hòa nhập mà còn phải hòa nhập một cách tích cực vào quá trình ấy, chỉ có như vậy mỗi quốc gia mới có thể tồn tại và phát triển trong thời đại ngày nay.

Toàn cầu hóa là quá trình hội nhập không ngừng của các quốc gia vào hệ thống toàn cầu trên tất cả các phương diện, đặc biệt là phương diện kinh tế. Trong xu thế chung ấy, Việt Nam cũng không ngừng vươn ra để hội nhập cùng thế giới, hòa nhập vào nền kinh tế chung của khu vực cũng như toàn cầu.Trong bối cảnh đó, nhà nước cần và nên phát huy vai trò của mình như thế nào để có thể tận dụng được tối đa lợi thế do toàn cầu hóa đưa lại cũng như giảm thiểu tốt nhất những nguy cơ và rủi ro mà quá trình này mang đến. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Hơn thế, song hành cũng như cộng hưởng cùng toàn cầu hóa là cuộc cách mạng công nghệ và thông tin, đặc biệt là sự xuất hiện của Internet. Thông tin đang trở thành một nguồn quyền lực mềm bên cạnh nguồn quyền lực chính thống của các nhà nước.Trong tình huống ấy, nhà nước đang phải xử trí thế nào cũng như phải thay đổi ra sao khi quyền lực nhà nước không phải là trung tâm và duy nhất.

Bên cạnh đó, toàn cầu hóa dường như đang làm xói mòn những giá trị thuộc về bản sắc, làm suy giảm và phá vỡ tính ổn định của những cộng đồng cũng như bản sắc chung của cộng đồng quốc gia trong xu thế hòa nhập các giá trị vào giá trị chung của nhân loại. Trong tình huống này, nhà nước thể hiện vai trò của mình ra sao để đảm bảo cho yếu tố bản sắc ấy được giữ vững, được phát huy, tránh rơi vào tình trạng cực đoan của chủ nghĩa dân tộc, song cũng không bị cuốn vào dòng xoáy của toàn cầu hóa, khiến cho cái hồn cốt của cộng đồng dân tộc bị tan chảy. Đứng trước những biến đổi hiện thực của nhà nước cũng như những khuynh hướng khác nhau trong nhận định về số phận cũng như vai trò của nhà nước thôi thúc chúng ta đi tìm câu trả lời cho câu hỏi: Trong bối cảnh toàn cầu hóa, nhà nước và vai trò của nó đang có những biến đổi ra sao, vai trò của nó trong tương lai sẽ như thế nào? Liệu rằng cùng với toàn cầu hóa, nhà nước sẽ dần mất đi địa vị và vai trò vốn có trước kia của mình, nhường chỗ cho những thiết chế mang tính siêu dân tộc, thay thế nhà nước trong quá khứ để giải quyết những vấn đề chung hay nó vẫn giữ lại vai trò lịch sử trong kỉ nguyên mới và thực hiện những chức năng mới trong việc giải quyết những vấn đề do toàn cầu hóa làm nảy sinh? Tấ t cả những v ấn đề đó khiến cho sự biến đổi của nhà nước nói chung cũng như sự biến đổi vai trò của nhà nước nói riêng trở thành mối quan tâm không nhỏ của các nhà nghiên cứu ở nhiều lĩnh vực khác nhau trong đó có triết học.Với tính cấp thiết và ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu, tác giả quyết định chọn vấn đề “Sự biến đổi vai trò của nhà nước trong bối cảnh toàn cầu hoá” làm đề tài nghiên cứu trong luận án của mình. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu - Mục đích nghiên cứu: Luận án phân tích những khuynh hướng biến đổi vai trò của nhà nước nói chung trên các phương diện trong bối cảnh toàn cầu hóa, qua đó đề xuất những giải pháp tương ứng, nhằm nâng cao tính hiệu quả của nhà nước nói chung cũng như liên hệ với nhà nước Việt Nam nói riêng trong thực hiện vai trò của mình. - Nhiệm vụ nghiên cứu: + Làm rõ những vấn đề lí luận chung về vai trò của nhà nước, toàn cầu hóa cũng như những vấn đề toàn cầu hóa đặt ra đối với nhà nước nói chung trên các phương diện: kinh tế, chính trị, văn hóa.