Nghiên cứu sinh trưởng và sản lượng mủ cây cao su hevea brasilensis trồng tại cô

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG VÀ SẢN LƯỢNG MỦ CÂY CAO SU (Hevea brasilensis) TRỒNG TẠI CÔNG TY 74 HUYỆN ĐỨC CƠ TỈNH GIA LAI SVTH : VŨ MINH ĐỨC Ngành : LÂM NGHIỆP Niên khóa : 2007 – 2011 Tháng 06/2011 NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG VÀ SẢN LƯỢNG MỦ CÂY CAO SU (Hevea brasilensis) TRỒNG TẠI CÔNG TY 74 HUYỆN ĐỨC CƠ TỈNH GIA LAI Tác giả VŨ MINH ĐỨC Khóa luận được đệ trình để đáp ứng yêu cầu cấp bằng Kỹ sư ngành Lâm nghiệp Giáo viên hướng dẫn Th.s: Trương Văn Vinh Tháng 6 năm 2011 ii LỜI CẢM TẠ Lời đầu tiên con xin kính tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến bố mẹ đã sinh thành nuôi dưỡng cho con đến ngày hôm nay. Em xin chân thành cảm ơn ThS. Trương Văn Vinh đã tận tình hướng dẫn em trong suốt thời gian hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này. Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý thầy cô khoa Lâm Nghiệp, trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí minh đã tận tình giảng dạy và truyền đạt cho em những bài học quý báu trong suốt thời gian học tập tại trường.

Cảm ơn Ban giám đốc Công ty 74 cùng các bác, các chú, các anh chị làm việc tại Ban kỹ thuật của công ty đã cung cấp nguồn số liệu sơ cấp phục vụ cho đề tài. Cảm ơn Ban chỉ huy đơn vị Đội 2 cùng với các anh chị công nhân đã giúp đỡ tôi trong thời gian thí nghiệm tại đơn vị. Xin gửi lời cảm ơn đến các bạn lớp DH07LNGL đã giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình học tập tại trường. Sau cùng, xin kính chúc quý thầy cô trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh lời chúc sức khỏe và thành công trong công tác đào tạo.

Hồ Chí Minh, ngày 19 tháng 06 năm 2011 Sinh viên thực hiện Vũ Minh Đức iii TÓM TẮT Đề tài “Nghiên cứu Sinh trưởng và sản lượng mủ cây cao su (Hevea brasilensis) được tiến hành tại Công ty 74, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai”, thời gian từ 21/02/2011 đến 21/06/2011. Mục tiêu của đề tài là tìm hiểu sinh trưởng của loài cao su trồng tại khu vực nghiên cứu và đánh giá sản lượng mủ hàng năm của cây cao su trồng. Để giải quyết các nội dung của đề tài, tác giả đã áp dụng phương pháp điều tra quan sát trên các ô tiêu chuẩn, thí nghiệm được bố trí theo phương pháp bố trí hệ thống ngẫu nhiên, trên hệ thống ô ngẫu nhiên chọn ô đại diện thích hợp, thuận lợi cho quá trình điều tra. Từ đó tổng hợp và rút ra những kết luận cơ bản về sinh trưởng và sản lượng mủ cây cao su trồng tại khu vực nghiên cứu.

Tác giả đã thiết lập tổng số 45 ô tiêu chuẩn lâm học (3 ô cho 1 tuổi), kích thước ô 1000m2 (25m x 40m) để thu thập số liệu cây đứng. Các số liệu thu thập được xử lý trên máy tính bằng các phần mềm thống kê EXCEL, STATGRAPHICS. Đề tài đã rút ra những kết luận chính như sau * Cấu trúc rừng + Quy luật phân bố số cây theo cấp (N/D1,3) - Phân bố số cây theo đường kính của rừng cao su trồng tại khu vực nghiên cứu đều có dạng phân bố một đỉnh; là dạng phân bố đặc thù của phân bố số cây theo đường kính của rừng thuần loại đều tuổi, đường kính bình quân của lâm phần tăng đều theo các cỡ tuổi (từ 17 đến 34,5 cm) và chỉ tiêu đường kính không có sự biến động mạnh trong cùng một cỡ tuổi. + Quy luật phân bố số cây theo cấp chiều cao (N/Hvn) - Phân bố số cây theo chiều cao của rừng tại khu vực nghiên cứu không có sự biến động lớn ở những tuổi bắt đầu khai thác, biên độ biến động về chiều cao lớn dần ở các tuổi về sau.

Tuy nhiên hệ số biến động về chiều cao của rừng cao su trồng là rất thấp, chiều cao của cây cao su tăng đều ở các tuổi và có dấu hiệu chậm dần sau tuổi 16 và 17. iv + Quy luật phân bố số cây theo cấp tán (N/Dtbt) - Nhìn chung phân bố số cây theo đường kính tán của rừng cao su trồng tại khu vực nghiên cứu không có sự biến động mạnh ở cùng một cỡ tuổi, kết quả này được thể hiện ở biên độ biến động và số biến động của đường kính tán là rất thấp. * Sinh trưởng của rừng cao su trồng tại khu vực nghiên cứu + Sinh trưởng của cao su (D1,3/A) D1.1) + Sinh trưởng chiều cao của cao su theo tuổi (Hvn/A) Hvn = 1/(0.2) + Sinh trưởng chiều cao của cao su theo cấp (Hvn/D1,3) Hvn = (1.3) + Sinh trưởng tán của cao su theo tuổi (Dt/A) Dt = 1/(0.4) + Sản lượng mủ của rừng trồng cao su theo tuổi (SLM/A) SLM = 3017.5) + Sản lượng mủ của rừng trồng cao su theo D1,3 (SLM/D1,3) LogSLM = 113.6) v MỤC LỤC Trang Trang tựa .i Lời cảm tạ .iii Mục lục .v Danh sách các chữ viết tắt .viii Danh sách các hình .ix Danh sách các bảng. Mục tiêu nghiên cứu.

Giới hạn nghiên cứu. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Nghiên cứu về sinh trưởng và tăng trưởng cây rừng trên thế giới. Nghiên cứu sinh trưởng và tăng trưởng cây rừng tại Việt Nam.

ĐẶC ĐIỂM ĐỐI TƯỢNG VÀ KHU VỰC NGHIÊN CỨU. Tổng quan về đối tượng nghiên cứu. Nguồn gốc cây cao su. Đặc tính thực vật học của cây cao su.

Tình hình phát triển cao su trong nước. Tình hình phát triển cao su ngoài nước. Yếu tố ảnh hưởng đến năng suất cao su. Các yếu tố ngoại cảnh.

Các yếu tố nội tại. Tiêu chuẩn cây đưa vào cạo mủ. Cơ cấu bộ giống cao su Việt Nam. Tổng quan về khu vực nghiên cứu (huyện Đức Cơ).

Điều kiện tự nhiên huyện Đức Cơ .1 Vị trí địa lý. Đặc điểm địa hình, địa mạo. Khí hậu thời tiết. Các nguồn tài nguyên.

Tài nguyên đất. Tài nguyên nước. Tài nguyên rừng. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc điểm cơ bản của công ty. Giới thiệu sơ lược về công ty cao su 74. Chức năng nhiệm vụ và hệ thống bộ máy tổ chức của Công ty 74. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Phương pháp nghiên cứu. Tính các đặc trưng mẫu. Phương pháp nghiên cứu sinh trưởng. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.

Quy luật phân bố của rừng cao su trồng. Quy luật phân bố cây theo cấp đường kính (N/D1,3). Quy luật phân bố cây theo cấp chiều cao (N/Hvn). Quy luật phân bố cây theo cấp tán (N/Dttb).

Nghiên cứu quy luật sinh trưởng của rừng trồng cao su. Quy luật sinh trưởng của rừng trồng cao su. Quy luật sinh trưởng chiều cao của rừng trồng cao su. Quy luật sinh trưởng chiều cao theo tuổi.

Quy luật tương quan giữa chiều cao với đường kính. Quy luật sinh trưởng tán của rừng trồng cao su. Sản lượng mủ của rừng trồng cao su theo tuổi. Sản lượng mủ của rừng trồng cao su theo D1,3.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .70 TÀI LIỆU THAM KHẢO .71 PHỤ LỤC viii DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT A : tuổi Cv% : Coeff Var (hệ số biến động) DRC : Dry rubber content (hàm lượng cao su khô) Dttb : đường kính tán trung bình Dtlt : đường kính tán lý thuyết Dttn : đường kính tán thực nghiệm D1,3 : đường kính thân cây tại tầm cao 1,3 m D1,3lt : đường kính thân cây tại tầm cao 1,3 m lý thuyết D1,3tn : đường kính thân cây tại tầm cao 1,3 m thực nghiệm ĐVT : đơn vị tính Hvn : chiều cao vút ngọn Hvnlt : chiều cao vút ngọn lý thuyết Hvntn : chiều cao vút ngọn thực nghiệm KTCB : kiến thiết cơ bản N : số cây N% : tần suất PI : chỉ số bít mạch mủ R : biên độ biến động r : hệ số tương quan S : độ lệch tiêu chuẩn 2 S : phương sai Sy/x : sai số phương trình SLM : sản lượng mủ SLMlt : sản lượng mủ lý thuyết SLMtn : sản lượng mủ thực nghiệm SXKD : sản xuất kinh doanh TSC : Total solid content (tổng hàm lượng chất khô) V : thể tích ix DANH SÁCH CÁC HÌNH Hình 1: Vườn cao su 1992 của Công ty Cao su 74 .10 Hình 2: Vườn cao su 1995 của Công ty Cao su 74 .10 Hình 3: Nơi tập trung mủ trước khi đưa về nhà máy chế biến .21 Hình 4: Đo vanh thân tại tầm cao 1,3 m .36 Hình 5: Chặt hạ cây giải tích .37 Hình 6: Đo đường kính cây giải tích .1: Đồ thị phân bố N/D1,3 của rừng cao su trồng theo các năm trồng tại khu vực nghiên cứu .2: Đồ thị phân bố N/Hvn ở các tuổi của rừng cao su trồng tại khu vực nghiên cứu .3: Đồ thị phân bố N/Dt rừng cao su trồng tại khu vực nghiên cứu .4: Biểu đồ mô tả sinh trưởng D1.3/A của loài cao su tại khu vực nghiên cứu .5: Đồ thị minh họa tương quan giữa Hvn và A .6: Đồ thị mô tả mối tương quan giữa Hvn và D1,3 .7: Đồ thị tương quan giữa D1,3 và A .8: Đồ thị tương quan giữa SLM và A .9: Biểu đồ mô tả mối tương quan giữa SLM và D1,3 .68 x DANH SÁCH CÁC BẢNG Bảng 3.1: Cơ cấu của giống cao su Việt Nam (1991 - 1996) .2: Cơ cấu bộ giống cao su Việt Nam (1999 – 2001) .3: Cơ cấu bộ giống cao su Việt Nam khuyến cáo (2002 – 2004) .4: Diện tích tự nhiên phân theo đơn vị hành chính ……….5: Thống kê diện tích theo cấp độ dốc ….6: Phân bố các loại đất …….7: Diện tích, dân số và phân bố dân cư năm 2010 …. Phân bố N/D1,3 rừng cao su trồng tại khu vực nghiên cứu ở các cấp tuổi .2 : Phân bố N/Hvn rừng cao su trồng tại khu vực nghiên cứu ở các cấp tuổi .3: Phân bố N/Dt rừng cao su trồng tại khu vực nghiên cứu ở các cấp tuổi .4: Kết quả thử nghiệm một số hàm toán học mô tả mối tương quan giữa chỉ tiêu sinh trưởng đường kính với tuổi (D1.5: Các chỉ tiêu tương quan giữa D1,3 và A .6: Kết quả thử nghiệm một số hàm toán học mô tả mối tương quan giữa chỉ tiêu sinh trưởng chiều cao với tuổi (Hvn/A) .7: Các chỉ tiêu biểu thị mối tương quan giữa Hvn và A .8: Kết quả thử nghiệm một số hàm toán học mô tả mối tương quan giữa chỉ tiêu sinh trưởng chiều cao với đường kính (Hvn/D1.