Nghiên cứu sinh trưởng và sản lượng làm cơ sở đề xuất một số biện pháp kỹ thuật

BO GIAO DUC ¥A DAO TAO ĐỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGIHỆP mas ie wud DAI cy iva atts | KILO SAU ON HOE i can PHAM XUAN HOAN NGIHÊN CỨU SINH TRƯỞNG VÀ SẢN LƯỢNG LÀM CƠ SỞ ĐỀ XUẤT' MỘT SỐ BIEN PHAP KY THUAT TRONGSKINH DOANH RUNG Que (Cinnamomum cassia Blume) TẠI "INH YEN BAI Chuyên ngănh?Lâm học Mã số: 40403 LUẬN AN TIEN Si NONG NGHIỆP Cán bộ hướng dẫn khoa học: 1 - GS. Phùng Ngọc Lan ooh. Ngô Kim Khôi \_ Hà Tây - 2001 chà Lá S0 2 200D Mc_ g i LOI CAM DOAN Téi atin cam oan nghién. cin nay (a eta viéng cad nhdn (ốc.

(ác đổ" điệu, “4F gud thong ludn dn đà brung Unite wd chita dite ai cing đế hong bal hy cing hinh nao thde. Tete ga KL LỜI CẢM ƠN Luận án này được hoàn thành tại Trường Đại học Lam nghiệp, Xuân Mai, Hà Tay. Để hoàn thành luận án, tác giả đã nhận được sự giúp đỡ của tập thé Bộ môn Lâm học, Ban Chủ nhiệm Khoa Lam học, Ban Chủ nhiệm Khoa Sau đại học và lãnh đạo Trường Đại học Lam nghiệp. Đối với địa phương, tác giả đã nhận được những giúp đỡ của Uỷ ban nhân dân tỉnh Yên Bái, Uỷ ban nhân dân huyện Văn Yên, Lâm trường quế Văn Yên, Hạt kiểm lâm Văn Yên và bà con các dân tộc ở những địa phương tác giả đã đến thu thập số liệu.

Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn đối với những giúp đỡ quý báu đó. Tan đáy lòng mình, tác giả xin chân thănh eảrn ơn GS.TS Phùng Ngọc Lan, TS. Ngô Kim Khôi, đã tận tình hướng dẫn và có những chỉ bảo quý báu cho luận án. Tác giả xin chân thành cắm ỡn'những nhận xét và góp ý kiến của GS.TSKH Nguyễn Ngọc Lung,@GS.TSKH Nguyễn Văn Trương, GS.TS Vũ Tiến Hinh, GS.TS Nguyễn Hải Tuất, PGS.TS Nguyễn Hữu Vĩnh, GS.TS Nguyễn Xuân Quát¿ PGS.TS Triệu Văn Hùng, TS.

Hoàng Kim Ngũ, TS. Vương Văn Quỳnh để bản luận án này được hoàn chỉnh hơn. Xin được éảm ơn sự khuyến khích giúp đỡ của gia đình, bạn bè và đồng nghiệp xa gần; đó là nguồn cổ vũ to lớn đối với công trình này với những mong muốn tốt đẹp hơn. 'Tác giả MỤC LỤC Trang Lời cam đoan i Lời cảm ơn ii Muc luc iii Các từ viết tất và ký hiệu sử dụng trong luận án V Danh mục bảng biểu vii Danh mục hình vẽ, biểu đồ viii Chương 1: Dat van dé l Chuong 2: Téng quan van dé nghién cttu 4 2.

Trén thé gidi 4 2. Về nghiên cứu sinh trưởng và sản lượng rừng 4 2. Về nghiên cứu hiệu quả kinh tế ; 12 2. Nghiên cứu sinh trưởng và sản lượng 13 2.

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả kinh tế l6 2. Tổng quan về cây quế 18 2. Công dụng và vị trí phân loại của cây quế 19 2. Đặc tính sinhí vật học, sinh thái học, khả năng gây trồng và mở rộng vùng phân bố của cây quế I9 2.

Nghiêf cứu về sinh trưởng và sản lượng rừng quế 21 2. Hàm lượng tỉnh dầu quế và thị trường tiêu thụ vỏ quế 23 Chương 3: Mục tiêu, quan điểm, nội dung và phương pháp nghiên cứu 25 3. Mục tiêu nghiên cứu 25 3. Giới hạn phạm vi nghiên cứu 25 3.

Quan điểm và phương pháp luận 26 3. Quan điểm và nhận thức vấn đề nghiên cứu 26 3. Phương pháp luận nghiên cứu 28 3. Nội dung nghiên cứu 29 3.

Phương pháp nghiên cứu 30 31 3. Phương pháp thu thập số liệu IV Trang 3. Phuong pháp xử lý số liệu 35 Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận 39 4. Nghiên cứu quá trình sinh trưởng của các lâm phần quế 39 4.

Quá trình sinh trưởng chiều cao (Hvn) 39 4. Quá trình sinh trưởng đường kính (D, ;) 42 4. Quá trình sinh trưởng thể tích : 44 4. Xây dựng mô hình dự đoán sản lượng rừng quế 54 4.

Nghiên cứu quy luật biến đổi khối lượng vỏ khô 63 4. Xây dựng mô hình dự đoán sản lượng rừng-quế 78 4. Đánh giá hiệu quả kinh tế 85 4. Xác định giá trị đầu tư 85 4.

Xác định giá trị thu nhập. Đánh giá hiệu quả kinh tế 91 4. Xác định chu kỳ kinh doanh rừng quế trồng 94 4. Cơ sở khoa học của việc xác định chu kỳ kinh đoanh 94 4.

Xác định tuổi thành thụe. Xác định tuổi thành thực kinh tế I0I 4. Xác định tuổi khai thác hợp lý 104 4. Đề xuất một số biện pháp kỹ thuật trong kinh doanh rừng quế 106 4.chia:cấp tuổi và để xuất biện pháp kỹ thuật cho từng cấp tuổi : 106 4.

Kỹ thuật trồng rừng quế {12 4. Tuổi khai thác và phương thức khai thác chính L13 4. Kỹ thuật nâng cao giá trị vỏ quế và tận dụng sản phẩm 114 Cliương 5; Kết luận, kiến nghị và tồn tại 116 5. Tén tai 122 Tài liệu tham khảo ‹ 123 Phu luc 132 CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN I.

A: Tuổi của cây rừng hoặc lâm phần (năm) 2. BCR: Tỷ lệ thu nhập trên chỉ phí (Benefit to Cost Ratio) 3. BPV: Giá trị hiện tại của thu nhập (Benefit Present Value); don vị: đồng. CBA: Phân tích chỉ phí và thu nhập (Cost Benefit Analysis) 5, CPV: Giá trị hiện tại của chỉ phí (Cost Present Value); đơn vị: đồng.

Dg: Đường kính cây có tiết điện bình quân (cin) 7. Dị ;: Đường kính ngang ngực (cm) 8. Hvn: Chiều cao vút ngọn (m) 9,IRR: Tỷ lệ thu hồi nội bộ (Internal Rate of Return) 10. M: Trữ lưng gỗ (mỶ/ha) 11.

Mc: Trữ lượng gỗ bình quan cây đã tÍà thưa (mỶ/ha) L2. Nth: Mật độ thích hợp (cay/ha) 13. NPV: Giá trj hién tai thudn (Net Present Value); don vj: déng 14. ÔTC: Ô tiêu chuẩn 15.

Pk: Khối lượng vỏ khô (kg) 17. Pt: Khối lượng vỏ tươi (kg) 18. P„: Suất tăng trưởng chiều cao (%) 19. P„: Suất tăng trưởng khối lượng vỏ khô (%) 20.

St: Diện tích tán lá (m?) 21. Vc: Thể tích thân cây cả vỏ (dm) hoặc m”) vi ee le 22. Vg: Thể tích thân cây không vỏ (dm? hoặc mì) 23. Vv: Thể tích vỏ (dm°) 24.

VAT: Thuế giá trị gia tăng (Value Added Tax) 25. Zv: Lượng tăng trưởng hàng năm về thể tích gỗ (dmỶ; m*) 26. Zv„: Lượng tăng trưởng hàng năm thể tích vỏ (dm?) 27. exp: Luỹ thừa cơ số e (e ~ 2,71828) 28.

Av: Lượng tăng trưởng bình quân thể tích gỗ (din?) 29. Avy: Lượng tăng trưởng bình quân thể tích vỏ‹(din”) 30.: Số thứ tự tài liệu thám.: Số hiệu bảng biểu, ông thức hoặc hình vẽ. Chữ số đầu trong móc vuông là số thứ tự chương;-số thứ hai sau gạch ngang là số thứ tự hình vẽ, bảng biểu hoặc công thức. vil DANH MỤC BẢNG BIỂU Trang Bảng 3-1: Dung lượng mẫu nghiên cứu cần thiết xác định theo phương pháp phân phối tối ưu Neyman 32 Bảng 3-2: Số lượng cây tiêu chuẩn giải tích 34 Bảng 4-1: Kết quả phân tích tương quan Hvn/A theo các hàm sinh trưởng 39 Bảng 4-2: Kết quả phân tích tương quan D, „/A theo các hàm sinh trưởng 42 Bảng 4-3: Kết quả phân tích tương quan theo các hàm ấinh trưởng thểtích 45 Bảng 4-4: Một số chỉ tiêu thống kê của phương trình đường sinh thancây 49 Bảng 4-5: Biểu cấp đất rừng quế Văn Yên 56 Bang 4-6: Mat d6 thfch hgp cho cdc lam phdn qué 6 Van Yén (cAy/ha) 61 Bang 4-7: Khối lượng va chất lượng vd qué khô cây đứng rừng quế trồng ở Văn Yên - Yên Bái 68 Bảng 4-8: Tỷ lệ sản phd vỏ quế khô theo tuổi và cấp đất 76 Bảng 4-9: Quá trìnft sinh trưởng và sản lượng quế cấp đất I 82.

Bảng 4-10: Quá trình sinh trưởng và sản lượng quế cấp đất II 83 Bảng 4-1 1: Quá trình sinh trưởng và sản lượng quế cấp đất II 84 Bảng 4-12: Tổng hợp chỉ phí đầu tư 86 Bảng 4-13: Diễn biến giá vỏ quế ở Văn Yên - Yên Bái 89 Bảng 4-14: Tổng hợp giá trị thu nhập 90 Bảng 4-15: Đánh giá hiệu quả kinh tế trồng rừng quế 92 viii DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ Hình 3-1: Sơ đồ tóm tắt quá trình nghiên cứu Hình 4-1: Đồ thị mô phỏng quá trình sinh trưởng chiều cao Hình 4-2: Đồ thị mô phỏng quá trình sinh trưởng đường kính ngang ngực Hình 4-3: Đồ thị mô phỏng quá trình sinh trưởng thể tích Hình 4-4: Biểu đồ cấp đất rừng quế Văn Yên Hình 4-5: Sinh trưởng điện tích tán lá theo tuổi ở các cấp đất Hình 4-6: Biến đổi mật độ thích hợp theo tuổi ở các eấp đất Hình 4-7: Qui luật biến đổi tỷ lệ các loại sắm-phẩm vỏ quế khô theo D,, tại Văn Yên - Yên Bái Hình 4-8: Biến đổi khối lượng vở quế khô theo tuổi ở các cấp đất Hình 4-9: Tỷ lệ phần trăm các loại sẵr phẩm tại cấp đất I Hình 4-10: Tỷ lệ phần trăm cáê loại sản phẩm tại cấp đất II Hình 4-11: Tỷ lệ phẩn trăm các loại sản phẩm tại cấp đất III Hình 4-12: Biểu đề‹tăng trưởng thể tích gỗ cấp đất I Hình 4-13: Biểu đồ tăng trưởng thể tích gỗ cấp đất II Hình 4-14: Biểu đồ tăng trưởng thể tích gỗ cấp đất III Hình 4-15: Biểu đồ tăng trưởng khối lượng vỏ khô hằng năm Hình 4-16: Biểu đồ suất tăng trưởng khối lượng vỏ khô ở các cấp đất Hình 4-17: NPV theo các chu kỳ kinh doanh khác nhau Hình 4-18: Xác định tuổi thành thục kinh tế Trang 30 40 43 46 57 60 61 13° 75 77 77 78 97 97 98 99 100 102 103 Chương ] ĐẶT VẤN ĐỀ Là một loài cây bản địa có nhiều công dụng, trong những năm gần đây cay qué (Cinnamomum cassia Blume) da duge gay tréng rong rai & nhiéu dia phương trong cả nước. Với giá trị kinh tế cao, dễ gây trồng va chu kỳ kinh doanh không quá đài như một số loài cây gỗ khác, cây quế đã thu hút được sự chú ý không chỉ của các nhà kinh doanh, của nông dân mà còn cả các nhà khoa học và các nhà lãnh dao Đảng, nhà nước. Trong chươn£ trình trồng mới 5 triệu ha rừng từ năm 1998 đến 2010 của Chính phủ, cây quế được đặc biệt chú ý. Với kế hoạch trồng từ 200.000ha rừng cây đặc sản của chương trình này, quế chiếm 40.000ha, thông nhựa 100.[4] Vì vậy trên thực tế, quế là một trong những loài cây trống-có vị trí quan trọng và triển vọng phát triển rất lớn ở nhiều địa phương tròng cả nước.

Khác với sản phẩm của các loại rừng kinh tế truyền thống, sản phẩm quan trọng nhất cửa rừng quế là vỏ. Trên thế giới cũng như ở trong nước đã có nhiều công trình nghiên cứu về sinh trưởng và sản lượng rừng.