Nghiên cứu sinh trưởng rừng bạch đàn cấy mô u6 eucalyptus urophylla trồng tại xã

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG RỪNG BẠCH ĐÀN CẤY MÔ U6 (Eucalyptus urophylla) TRỒNG TẠI XÃ NHƠN TÂN HUYỆN AN NHƠN - TỈNH BÌNH ĐỊNH Họ và tên sinh viên: HỒ NGỌC THẮNG Ngành: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RỪNG Niên khóa: 2006 – 2010 Tháng 07 / 2010 NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG RỪNG BẠCH ĐÀN CẤY MÔ U6 (Eucalyptus urophylla) TRỒNG TẠI XÃ NHƠN TÂN HUYỆN AN NHƠN - TỈNH BÌNH ĐỊNH Tác giả HỒ NGỌC THẮNG Khóa luận đệ trình để đáp ứng yêu cầu cấp bằng Kỹ sư ngành Lâm nghiệp – chuyên ngành Quản lý tài nguyên rừng Giáo viên hướng dẫn: ThS. MẠC VĂN CHĂM Tháng 07 năm 2010 LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành khóa luận này, tôi xin chân thành cảm ơn: Gia đình và bạn bè đã luôn quan tâm, ủng hộ và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi để hoàn thành khóa luận này. Quý thầy cô giáo Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là các thầy cô khoa Lâm Nghiệp đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện khóa luận này. Đặc biệt, tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy Mạc Văn Chăm đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận này.

Xin chân thành cảm ơn anh Nguyễn Thành Long và bác Đinh Hải Thân - Hạt kiểm lâm huyện An Nhơn đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thu thập số liệu. Xin chân thành cảm ơn ! TP.HCM, tháng 7 năm 2010 Sinh viên Hồ Ngọc Thắng ii TÓM TẮT Khóa luận: “Nghiên cứu sinh trưởng rừng bạch đàn cấy mô U6 (Eucalyptus urophylla) trồng tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định” được thực hiện từ tháng 03 năm 2010 đến tháng 07 năm 2010. Đối tượng nghiên cứu Rừng bạch đàn cấy mô U6 (Eucalyptus urophylla) trồng năm 2005 tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định. Nội dung nghiên cứu  Nghiên cứu quy luật phân bố số cây theo một số chỉ tiêu sinh trưởng như: đường kính thân cây (D1,3), chiều cao (Hvn), đường kính tán (Dt).

 Nghiên cứu quy luật sinh trưởng của rừng bạch đàn trồng thông qua xây dựng các phương trình tương quan giữa các chỉ tiêu sinh trưởng với tuổi và giữa các chỉ tiêu sinh trưởng với nhau.  Xác định lượng tăng trưởng của một số chỉ tiêu sinh trưởng (ih, id1,3).  Xác định độ tàn che của rừng thông qua phương pháp vẽ trắc đồ của David và Richards. Phương pháp nghiên cứu Khóa luận đã tiến hành lập 9 ô tiêu chuẩn với diện tích mỗi ô là 500 m2 và thu thập số liệu trên các ô tiêu chuẩn về số cây (N), chiều cao (Hvn), đường kính (D1,3), đường kính tán (Dt), đồng thời giải tích 3 cây bạch đàn cấy mô U6.

Sử dụng các phương pháp thống kê toán học và phần mềm Excel 2003 để tổng hợp, xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu  Phân bố số cây theo cấp chiều cao (N/Hvn) của rừng bạch đàn cấy mô U6 ở tuổi 6 trồng tại khu vực nghiên cứu có dạng đường cong liên tục với một đỉnh lệch phải tại chiều cao từ 10,5 m. Hệ số biến động là 15,01 %.  Phân bố số cây theo cấp đường kính (N/D1,3) có dạng đối xứng và tiệm cận với dạng phân bố chuẩn.

Các cấp kính tập trung nhiều từ 8 - 10 m, nhiều nhất tại 9,7 m. Hệ số biến động về đường kính là 22,04 %. iii  Phân bố số cây theo cấp đường kính tán (N/Dt) có dạng một đỉnh lệch phải tại 1,5 m. Hệ số biến động là 16,68 %.

 Đặc điểm sinh trưởng về chiều cao (Hvn/A) Kết quả phân tích mối tương quan giữa chiều cao (Hvn) với tuổi (A) cho thấy dạng phương trình: y = a + b.ln(x) là thích hợp để mô tả cho mối tương quan này. Phương trình cụ thể: Hvn = 1,4662 + 6,9009.  Đặc điểm sinh trưởng về đường kính (D1,3/A) Mối tương quan giữa đường kính (D1,3) với tuổi (A) là rất chặt chẽ. Phương trình thích hợp để mô tả cho mối tương quan này là: y= a.

Phương trình cụ thể: D1,3 = 1,5086.  Tương quan giữa chiều cao với đường kính (Hvn /D1,3) Kết quả tính toán cho thấy mối tương quan giữa chiều cao (Hvn) với đường kính (D1,3) là rất chặt chẽ. Phương trình thích hợp để mô tả cho mối tương quan này là: y = a + b. Phương trình cụ thể: Hvn = - 1,1648 + 14,7931 log(D1,3) với r = 0,993.

 Lượng tăng trưởng thường xuyên về đường kính (id1,3) không đều, tăng dần từ tuổi 2 đến tuổi 4. Ở tuổi 5, tăng trưởng đường kính bắt đầu giảm dần và giảm mạnh ở tuổi 6.  Lượng tăng trưởng thường xuyên về chiều cao (ih) không đều, tăng dần từ lúc trồng đến tuổi 3, sau đó giảm mạnh đến tuổi 5, ở tuổi 6 chiều cao tăng chậm lại.  Khóa luận đã xác định được hình số f1,3 bình quân của loài bạch đàn cấy mô U6 trồng tại khu vực nghiên cứu là: f 1,3  0,52  Sự phát triển về thể tích (V) của loài bạch đàn cấy mô U6 Kết quả tính toán cho thấy thể tích của loài bạch đàn cấy mô U6 tăng dần theo tuổi của cây.

Ở các tuổi dưới tuổi 3, thể tích cây phát triển chậm; ở tuổi 3, thể tích cây bắt đầu tăng nhanh hơn; từ tuổi 4 trở đi, thể tích cây tăng mạnh.  Khóa luận đã xác định được độ tàn che của rừng là 47,54 %. iv MỤC LỤC Trang tựa. iii Mục lục .v Danh sách các chữ viết tắt .vii Danh sách các bảng.

viii Danh sách các hình .ix CHƯƠNG 1. Mục tiêu nghiên cứu. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Khái niệm về sinh trưởng của cây rừng.

Tình hình nghiên cứu về sinh trưởng, tăng trưởng cây rừng trên thế giới. Tình hình nghiên cứu về sinh trưởng, tăng trưởng cây rừng ở Việt Nam. Đặc điểm khu vực nghiên cứu. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên.

Đặc điểm về dân sinh - kinh tế - xã hội. Tổng quan về đối tượng nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Hình thái và đặc điểm sinh trưởng.

Đặc tính sinh thái. Công dụng và ý nghĩa kinh tế. Kỹ thuật trồng bạch đàn. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp ngoại nghiệp. Phương pháp nội nghiệp.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Quy luật phân bố số cây theo một số chỉ tiêu sinh trưởng. Quy luật phân bố số cây theo cấp chiều cao (N/Hvn). Quy luật phân bố số cây theo cấp đường kính (N/D1,3).

Quy luật phân bố số cây theo cấp đường kính tán (N/Dt). Đặc điểm sinh trưởng của rừng bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân, huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định. Sinh trưởng chiều cao (Hvn) của rừng bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định. Sinh trưởng đường kính (D1,3) của rừng bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định.

Tương quan giữa chiều cao (Hvn) với đường kính (D1,3). Tăng trưởng của rừng bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân – huyện An Nhơn – tỉnh Bình Định. Lượng tăng trưởng thường xuyên về đường kính (id1,3). Lượng tăng tăng trưởng thường xuyên về chiều cao (ih).

Quá trình phát triển thể tích (V) của loài bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định. Hình số (f) cây bạch đàn cấy mô U6. Sự phát triển thể tích (V) của loài bạch đàn cấy mô U6. Độ tàn che của rừng bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .43 TÀI LIỆU THAM KHẢO .46 vi DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT A Tuổi N Số cây Hvn Chiều cao vút ngọn Hdc Chiều cao dưới cành Hmt Chiều cao men thân Hvn_lt Chiều cao vút ngọn tính theo lý thuyết Hvn_tn Chiều cao vút ngọn thực nghiệm D1,3 Đường kính thân cây tại vị trí cao 1,3 m. Dt Đường kính tán cây D1,3_lt Đường kính tại vị trí 1,3 m tính theo lý thuyết D1,3_tn Đường kính tại vị trí 1,3 m thực nghiệm V Thể tích cây V_lt Thể tích cây tính theo lý thuyết N Số cây R Hệ số tương quan Cv Hệ số biến động S Độ lệch tiêu chuẩn Sy-x Sai số của phương trình hồi quy Ex Hệ số độ nhọn Sk Hệ số độ lệch phân bố TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh vii DANH SÁCH CÁC BẢNG Bảng 4.1: Phân bố số cây bạch đàn cấy mô U6 ở tuổi 6 theo cấp chiều cao (N/Hvn) .2: Phân bố số cây bạch đàn cấy mô U6 ở tuổi 6 theo cấp đường kính (N/D1,3) .3: Phân bố số cây bạch đàn cấy mô U6 ở tuổi 6 theo cấp đường kính tán (N/Dt) .4: Số liệu tính toán từ phương trình tương quan giữa chiều cao (Hvn) với tuổi (A) .5: Số liệu tính toán từ phương trình tương quan giữa chiều cao (D1,3) với tuổi (A) .6: Số liệu tính toán từ phương trình tương quan giữa chiều cao (Hvn) với đường kính (D1,3) .7: Lượng tăng trưởng về đường kính (id1,3) của loài bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định .8: Lượng tăng trưởng về chiều cao (ih) của loài bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định .9: Sự phát triển thể tích (V) theo tuổi của loài bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định .39 viii DANH SÁCH CÁC HÌNH Hình 4.1: Biểu đồ phân bố số cây bạch đàn cấy mô U6 trồng ở tuổi 6 theo cấp chiều cao (N/Hvn) .2: Biểu đồ phân bố số cây bạch đàn cấy mô U6 trồng ở tuổi 6 theo cấp đường kính (N/D1,3) .3: Biểu đồ phân bố số cây bạch đàn cấy mô U6 trồng ở tuổi 6 theo cấp đường kính tán (N/Dt) .4: Đồ thị tương quan giữa chiều cao với tuổi (Hvn/A) loài bạch đàn cấy mô U6 trồng xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định .5: Đồ thị tương quan giữa đường kính với tuổi (D1,3/A) loài bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn - tỉnh Bình Định .6: Đồ thị tương quan giữa chiều cao với đường kính (Hvn/D1,3) loài bạch đàn cấy mô U6 trồng tại xã Nhơn Tân - huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định .