Nghiên cứu sinh trưởng phát triển và năng suất của một số dòng giống đậu tương t

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ TRINH Tên đề tài: NGHIÊN CỨU SINH TRƢỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT CỦA MỘT SỐ DÒNG, GIỐNG ĐẬU TƢƠNG TRONG VỤ XUÂN TẠI THÁI NGUYÊN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Trồng trọt Khoa : Nông học Khóa học : 2013 - 2017 THÁI NGUYÊN - 2017 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN THỊ TRINH Tên đề tài: NGHIÊN CỨU SINH TRƢỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ NĂNG SUẤT CỦA MỘT SỐ DÒNG, GIỐNG ĐẬU TƢƠNG TRONG VỤ XUÂN TẠI THÁI NGUYÊN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Trồng trọt Lớp : K45 - TT - N03 Khoa : Nông học Khóa học : 2013 - 2017 Giảng viên hƣớng dẫn : ThS. Nguyễn Thị Quỳnh THÁI NGUYÊN - 2017 i LỜI CẢM ƠN Thực tập tốt nghiệp là quá trình rất quan trọng giúp cho mỗi sinh viên hoàn thiện kiến thức, học hỏi kinh nghiệm, phương pháp làm việc, trau dồi thêm kiến thức và kỹ năng thực tế vào trong công việc nhằm đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn, nhu cầu nhân lực ngày càng cao của xã hội. Xuất phát từ nguyện vọng của bản thân và được sự nhất trí của Ban chủ nhiệm khoa Nông học - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: " Nghiên cứu sinh trưởng, phát triển và năng suất của một số dòng, giống đậu tương trong vụ xuân tại Thái Nguyên ", sau một thời gian làm việc nghiêm túc và hiệu quả cho đến nay khóa luận của tôi đã hoàn thành. Để đạt được kết quả như ngày hôm nay tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy, cô giáo đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, đặc biệt là sự chỉ bảo nhiệt tình của cô giáo ThS.

Nguyễn Thị Quỳnh, người trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành khóa luận này. Đồng thời tôi cũng xin chân thành cảm ơn đến gia đình và bạn bè, những người luôn hỗ trợ, giúp đỡ và ủng hộ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Do thời gian có hạn, kinh nghiệm và trình độ chuyên môn còn nhiều hạn chế nên đề tài của tôi không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi kính mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn sinh viên để đề tài của tôi có thể được hoàn thiện hơn.

Tôi xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 06 năm 2017 Sinh viên Nguyễn Thị Trinh ii MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN. ii DANH MỤC BẢNG. iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. v PHẦN 1: MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài. 3 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài.

Cơ sở khoa học. Cơ sở thực tiễn của đề tài. Tình hình sản xuất và nghiên cứu đậu tương trên thế giới và Việt Nam. Tình hình sản xuất và nghiên cứu đậu tương trên thế giới.

Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới. Tình hình nghiên cứu đậu tương trên thế giới. Tình hình sản xuất và nghiên cứu đậu tương ở Việt Nam. Tình hình sản xuất đậu tương ở Việt Nam.

Tình hình nghiên cứu đậu tương tại Việt Nam. 15 PHẦN 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. phương pháp nghiên cứu. Phương pháp bố trí thí nghiệm. Quy trình kĩ thuật áp dụng cho thí nghiệm.

Các chỉ tiêu nghiên cứu và phương pháp theo dõi. Các chỉ tiêu về sinh trưởng và phát triển:. Các chỉ tiêu về đặc điểm thực vật học. Các chỉ tiêu hình thái.

Các chỉ tiêu về chống chịu:. Các yếu tố cấu thành năng suất. 24 PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Một số đặc điểm sinh trưởng và phát triển của các dòng đậu tương thí nghiệm.

Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của các dòng đậu tương. Đặc điểm thực vật học của các dòng đậu tương thí nghiệm năm 2017 33 4. Đặc điểm hình thái của các dòng đậu tương thí nghiệm. khả năng chống chịu của các dòng đậu tương thí nghiệm.

Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm. Các yếu tố cấu thành năng suất của các dòng đậu tương thí nghiệm. Năng suất của các dòng, giống đậu tương thí nghiệm. 48 PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.

51 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 52 iv DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Diện tích, năng suất, sản lượng đậu tương trên thế giới 5 năm gần đây (2010-2014) .2: Tình hình sản xuất đậu tương của 4 nước đứng đầu trên thế giới trong 3 năm gần đây .3: Tình hình sản xuất đậu tương ở Việt Nam trong những .1 Các giống, dòng đậu tương làm vật liệu nghiên cứu trong .1: Các giai đoạn sinh trưởng của các dòng đậu tương thí nghiệm .2: Đặc điểm thực vật học của các dòng đậu tương thí nghiệm.3: Một số đặc điểm hình thái của các dòng, giống đậu tương .4: Một số loài sâu hại chính, khả năng chống đổ và tách quả của các dòng đậu tương tham gia thí nghiệm .5: Các yếu tố cấu thành năng suất của các dòng đậu tương thí nghiệm năm 2017 .6: Năng suất của các dòng đậu tương thí nghiệm. 48 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Đ/C : đối chứng TGST : thời gian sinh trưởng NSLT : năng suất lý thuyết NSTT : năng suất thực thu STT : số thứ tự CS : cộng sự NN&PTNN : nông nghiệp và phát triển nông thôn BVTV : bảo vệ thực vật FAO : food anh agriculture oganization TCN : tiêu chuẩn ngành NSCT : năng suất cá thể 1 PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành nông nghiệp Việt Nam có nhiều vận hội mới đồng thời cũng có nhiều thách thức lớn.

Sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa nên nông nghiệp nước ta với những quốc gia có nền nông nghiệp phát triển. Để tăng năng suất và sản lượng cây trồng nói chung và cây đậu tương nói riêng là đòi hỏi cấp thiết của nông nghiệp nước ta, đồng thời chúng ta phải xây dựng cho được chiến lược phát triển nền nông nghiệp hiện đại có tính bền vững cao. Cây đậu tương (Glycine max (L.) Merrill) là cây công nghiệp ngắn ngày có tác dụng rất nhiều mặt và là cây có giá trị kinh tế cao. Sản phẩm của nó cung cấp thực phẩm cho con người, thức ăn cho gia súc, nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và là mặt hàng xuất khẩu có giá trị.

Ngoài ra đậu tương là cây trồng ngắn ngày rất thích hợp trong luân canh, xen canh, gối vụ với nhiều loại cây trồng khác và là cây cải tạo đất rất tốt (Ngô Thế Dân và các cs, 1999) [3]. Thành phần dinh dưỡng trong hạt đậu tương rất cao, với hàm lượng protein từ 38 - 40%, lipit từ 15 - 20%, hyđrat cacbon từ 15 - 16% và nhiều loại sinh tố và muối khoáng quan trọng cho sự sống (Phạm Văn Thiều, 2006) [7]. Hạt đậu tương là loại sản phẩm duy nhất mà giá trị của nó được đánh giá đồng thời cả protein và lipit. Protein của hạt đậu tương không những có hàm lượng cao mà còn có đầy đủ và cân đối các axit amin cần thiết.

Lipit của đậu tương chứa một tỷ lệ cao các axit béo chưa no (khoảng 60 -70%), có hệ số đồng hoá cao, mùi vị thơm như axit linoleic chiếm 52- 65%, axit oleic chiếm 25 - 36%, axit lonolenoic chiếm 2 - 3%. Ngoài ra, trong hạt đậu tương còn có nhiều loại vitamin như vitamin PP, A, C, E, D, K, đặc biệt là vitamin B1 và B2 (Phạm Văn Thiều, 2006) [7]. Đậu tương được gieo trồng phổ biến trên cả 7 vùng 2 sinh thái trong cả nước. Trong đó, vùng Trung du miền núi phía Bắc là nơi có diện tích gieo trồng đậu tương nhiều nhất (69425 ha) chiếm 37,10% tổng diện tích đậu tương của cả nước và cũng là nơi có năng suất thấp nhất chỉ đạt 10,30 tạ/ha (Cục Trồng Trọt, 2006) [2].

Có nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến năng suất đậu tương ở trung du miền núi thấp như chưa có bộ giống tốt phù hợp, mức đầu tư thấp, các biện pháp kỹ thuật canh tác chưa hợp lý. Trong các yếu tố hạn chế trên thì giống và biện pháp kỹ thuật là yếu tố cản trở chính đến năng suất đậu tương. Kết quả điều tra giống năm 2003 - 2004 của Cục Trồng Trọt (2006) [2] cho thấy: Trung du miền núi phía Bắc là một trong ba vùng trồng nhiều giống đậu tương địa phương và ít giống mới nhất (37,5 - 38,4% diện tích trồng giống địa phương). Trong những năm gần đây, nước ta đã nhập nội được nhiều giống đậu tương.

Tuy nhiên những giống có khả năng sinh trưởng, phát triển và cho năng suất cao còn hạn chế. Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn trên, để chọn ra những dòng thích hợp dùng để làm vật liệu cho chọn tạo giống, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu sinh trưởng, phát triển và năng suất của một số dòng, giống đậu tương trong vụ xuân tại Thái Nguyên” 1. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích - Đánh giá đặc điểm hình thái của một số dòng, giống đậu tương.

- Đánh giá đặc điểm sinh trưởng của một số dòng, giống đậu tương. - Đánh giá khả năng cho năng suất của một số dòng, giống đậu tương. - Đánh giá khả năng chống chịu của một số dòng, giống đậu tương. Yêu cầu - Theo dõi các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm.

- Theo dõi đặc điểm hình thái như (dạng cây, hình dạng lá, màu sắc hoa, màu sắc vỏ hạt…) của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm. - Theo dõi đặc điểm sinh trưởng như (chiều cao cây, số cành cấp 1, đường kính thân) của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm. - Theo dõi các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất như (số quả chắc/cây, số quả 1 hạt/cây, số quả 2 hạt/cây, số quả 3 hạt/cây, khối lượng 1000 hạt, NSLT, NSCT, NSTT) của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm. - Theo dõi khả năng chống chịu sâu bệnh như (sâu cuốn lá, sâu đục quả…) của các dòng, giống đậu tương tham gia thí nghiệm.

4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.