Nghiên cứu sinh trưởng phát triển năng suất và ảnh hưởng của chế phẩm vân đài tố

B¸o c¸o tèt nghiÖp Do·n ThÞ H¹nh CTD – K49 PHẦN I MỞ ĐẦU 1. Đặt vấn đề Trong số các loài hoa và cây cảnh được gây trồng hiện nay thì hoa cẩm chướng là một trong bốn loại hoa cắt nổi tiếng không kém hoa hồng, hoa cúc trên thế giới, bởi những ưu điểm như: sản lượng cao, màu sắc đẹp và phong phú, dễ vận chuyển, bảo quản … Chính vì vậy mà cẩm chướng được trồng khá sớm ở Việt Nam và ngày càng được ưa chuộng không chỉ trong nước mà còn trên cả thế giới. Ngoài phục vụ nhu cầu giải trí, thưởng thức cái đẹp, cẩm chướng còn là loại cây trồng có năng suất và hiệu quả kinh tế cao. Cùng với cúc, hồng, cẩm chướng là một trong ba loại hoa xuất khẩu chính của nước ta (http://rauhoaquavn.

Do đó cẩm chướng là loại hoa nằm trong cơ cấu chuyển dịch cây trồng có triển vọng, đem lại lợi nhuận cao cho người sản xuất, góp phần vào việc xoá đói giảm nghèo, tạo việc làm cho hàng vạn lao động. Hoa cẩm chướng có nguồn gốc ôn đới và thích hợp trồng ở vùng lạnh. Ở miền Bắc nước ta có điều kiện khí hậu vụ Đông thích hợp cho việc trồng hoa cẩm chướng. Nhưng trong những năm gần đây sản xuất hoa cẩm chướng trong nước không đủ cung cấp cho thị trường nội địa nên hàng năm ta phải bỏ ra một số tiền tương đối lớn để nhập hoa từ nước ngoài về gây ra sự lãng phí không đáng có.

Hơn nữa nhu cầu tiêu thụ của người tiêu dùng là quanh năm vì vậy đòi hỏi phải tìm ra được những giống hoa phù hợp với từng thời vụ. Với mong muốn làm đa dạng, phong phú thêm các giống hoa cẩm chướng trồng tại miền Bắc nước ta, Viện Sinh học Nông Nghiệp đã nhập nội một số giống hoa cẩm chướng mới từ Hà Lan và Trung Quốc. Nhằm đánh giá đặc tính và khả năng thích ứng của các giống cẩm chướng mới này, chúng tôi tiến hành đề tài: Khoa N«ng Häc 1 Trêng §H N«ng nghiÖp - Hµ Néi B¸o c¸o tèt nghiÖp Do·n ThÞ H¹nh CTD – K49 “Nghiên cứu sinh trưởng, phát triển, năng suất và ảnh hưởng của chế phẩm Vân đài tố đến một số giống hoa cẩm chướng mới nhập nội trồng tại Gia lâm, Hà Nội trong vụ Xuân – Hè 2008” 1. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1.

Mục đích - Tuyển chọn giống cẩm chướng thích hợp với điều kiện sinh thái vùng Gia lâm – Hà Nội trong vụ Xuân - Hè cho năng suất, chất lượng cao, màu sắc mới lạ được người tiêu dùng ưa thích. - Tìm hiểu được ảnh hưởng của chế phẩm Vân đài tố đến sinh trưởng, phát triển của một số giống cẩm chướng nhập nội, làm cơ sở đề xuất sử dụng chế phẩm này. Yêu cầu - Đánh giá và so sánh được khả năng sinh trưởng, phát triển, năng suất, chất lượng của các giống cẩm chướng nhập nội. - Đánh giá được khả năng chống chịu sâu bệnh hại chính của các giống.

- Đánh giá được khả năng nhân giống vô tính bằng phương pháp giâm ngọn của các giống. - Chọn ra được những giống sinh trưởng phát triển tốt nhất và thích hợp nhất ở vùng Gia lâm – Hà Nội để đề xuất áp dụng vào sản xuất đại trà. - Đánh giá được tác động của phân bón lá Vân đài tố đến sinh trưởng, phát triển, năng suất, chất lượng của cẩm chướng, từ đó tìm ra nồng độ phù hợp nhất. Khoa N«ng Häc 2 Trêng §H N«ng nghiÖp - Hµ Néi B¸o c¸o tèt nghiÖp Do·n ThÞ H¹nh CTD – K49 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Nguồn gốc và vị trí phân loại 2. Nguồn gốc Cây cẩm chướng (Dianthus caryophyllus L.) có nguồn gốc ở bờ Bắc Địa Trung Hải, Nam Châu Âu, được bắt đầu nuôi trồng để thưởng ngoạn từ thế kỷ 16. Lần đầu tiên vào năm 1750, các nhà làm vườn Pháp đã tạo ra giống cẩm chướng Remontant, cây cao, ra hoa nhiều lần trong năm. Đến 1846, họ đã nuôi trồng được rất nhiều giống cẩm chưóng hoang dại và điều khiển chúng ra hoa quanh năm.

Năm 1852, cẩm chướng từ Châu Âu được nhập vào nước Mỹ. Tại đây rất nhiều công ty đã tạo ra hàng trăm giống cẩm chướng với các hình dạng và màu sắc khác nhau, trong đó các giống North, Maine và Wiliam Sim trở thành những giống hàng đầu. Từ các giống hoa này, người ta đã gây đột biến và lai tạo ra rất nhiều giống cẩm chướng khác nhau, có hoa màu trắng, màu hồng, màu da cam, đốm màu,…Trong đó, các giống thuộc dòng Sim nổi tiếng nhất và được trồng khắp nơi trên thế giới. Ở Việt Nam, hoa cẩm chướng được người Pháp đưa vào trồng từ đầu thế kỷ 19, chủ yếu ở những nơi có khí hậu mát mẻ như SaPa, Đà Lạt (Đặng Văn Đông, Đinh Thế Lộc, 2005) [3].

Tất cả các giống hoa cẩm chướng có mặt ở Việt Nam đều nhập từ Hà Lan, Pháp, Đức, Ý, Trung Quốc. Vị trí phân loại Tên khoa học: Dianthus caryophyllus L. Tên Việt Nam: Cẩm chướng, hoa Phăng Ngành: Thực vật hạt kín Angiospermae Lớp: Hai lá mầm Dicotyledonea Bộ: Phôi cong Sentrospemea Khoa N«ng Häc 3 Trêng §H N«ng nghiÖp - Hµ Néi B¸o c¸o tèt nghiÖp Do·n ThÞ H¹nh CTD – K49 Họ: Cẩm chướng Caryophyllaceae Chi: Dianthus (Trần Hợp, 1997) [4] 2. Tóm tắt một số đặc điểm thực vật học của cây cẩm chướng - Rễ Cẩm chướng có bộ rễ chùm, có rất nhiều cành rễ con, phân bố tập trung ở tầng đất mặt 20cm, một số ít ăn sâu tới 40 – 50cm.

Khi vun gốc cây cẩm chướng ra rễ phụ trên các đốt thân. Rễ phụ cùng với rễ chính tạo thành bộ rễ khoẻ mạnh để giữ cây và hút dinh dưỡng nuôi cây. - Thân Thân thảo, nhỏ, mảnh mai. Thân thẳng đứng và phân cành nhiều, nửa hóa gỗ.

Thân rất dễ gãy ở đốt. Các đốt cẩm chướng thường gãy khúc. Cẩm chướng thường có thân màu xanh nhạt, bao phủ một lớp phấn trắng xung quanh. Phấn có tác dụng quan trọng chống thoát hơi nước và bảo vệ cây khỏi bị sâu bệnh hại, phản ánh sáng mặt trời trong những ngày nắng gay gắt.

Ở Việt Nam hiện trồng hai loại cẩm chướng: các giống cẩm chướng thấp cây (30 – 50 cm) và các giống cẩm chướng cao cây (50 – 80 cm). Giống cẩm chướng thấp cây thường mọc thành bụi, các đốt thân dài 2 - 4 cm. Loại cẩm chướng cao cây đốt dài 4 – 8 cm. Mỗi đốt có một mắt.

Trên mắt mang lá và mầm nách. Đối với nhóm hoa đơn, cuống hoa có từ 16-18 đốt. Đối với nhóm hao chùm có từ 20-22 đốt - Lá Lá mọc đối từ các đốt thân. Phiến lá dày hình lưỡi mác, mặt lá nhẵn không có độ bóng.

Trên mặt lá có phủ một lớp phấn trắng, mỏng và mịn. Lá nửa trên cong ra ngoài, gốc lá ôm lấy thân. - Hoa Có 2 dạng: hoa chùm và hoa đơn. Hoa đơn mọc đơn từng chiếc một, hoa chùm có nhiều hoa trên một cành.

Hoa nằm ở đầu cành, hoa có nhiều màu Khoa N«ng Häc 4 Trêng §H N«ng nghiÖp - Hµ Néi B¸o c¸o tèt nghiÖp Do·n ThÞ H¹nh CTD – K49 sắc. Hoa cẩm chướng đẹp tự nhiên, hoa có mùi thơm thoang thoảng. Nụ hoa có đường kính khoảng 2 – 2,5cm. Hoa khi nở hoàn toàn có đường kính khoảng 6 – 8cm, chiều cao bông hoa 4 – 7,5cm (từ đốt trên cùng của cành đến đỉnh bông).

- Hạt Hạt nhỏ, nằm trong quả, có màu đen, hình dẹp và hơi cong. Mỗi quả thường có từ 300 – 600 hạt.Tuy nhiên trồng ở điều kiện Việt Nam khó có khả năng kết hạt - Quả Thuộc quả nang, mở van từ đỉnh. Quả hình trụ có một đầu nhọn, trong quả có 5 ngăn hạt (Đặng Văn Đông, Đinh Thế Lộc, 2005) [3] 2. Yêu cầu ngoại cảnh Do cây cẩm chướng có nguôn gốc ôn đới nên chỉ thích hợp trồng ở vùng lạnh.

Ở miền Bắc Việt Nam nước ta có khí hậu trong vụ Thu Đông là tương đối thích hợp với sự phát triển của cây - Nhiệt độ: Cẩm chướng là cây ưa khí hậu mát mẻ. Nhiệt độ thích hợp cho cây từ 10 – 200C, nhiệt độ tối thích là 19 – 21 0C. Nếu vượt quá 300C thì cây sinh trưởng kém, thân lá nhỏ, hoa nhỏ, sản lượng và chất lượng hoa giảm, tuổi thọ hoa ngắn; dưới 100C cây sinh trưởng yếu, sản lượng giảm rõ rệt.Tất cả mọi loài Dianthus ưa ánh nắng chan hòa. Nơi nào quá nóng, buổi trưa nên có màn che để giảm bơt độ nắng cho cây - Ánh sáng: Cẩm chướng là loại cây ưa sáng và thích hợp với thời gian chiếu sáng ngày dài.

Thời gian chiếu sáng trong ngày càng dài, cây càng nhanh phân hoá hoa, hoa nở đều, chất lượng hoa tốt. Ánh sáng thích hợp từ 1500 – 3000 Lux. Khoa N«ng Häc 5 Trêng §H N«ng nghiÖp - Hµ Néi B¸o c¸o tèt nghiÖp Do·n ThÞ H¹nh CTD – K49 Ánh sáng tối thích 2000 – 2500 Lux. Trong quá trình phát triển, nếu cường độ ánh sáng cao (>3000 Lux) cây sẽ ra hoa sớm, cường độ ánh sáng thấp (<1000 Lux) quá trình ra nụ, nở hoa muộn.

- Ẩm độ: Hàm lượng nước trong lá cẩm chướng chiếm 70 – 80%, trong cành 68 – 70%, trong rễ 80%. Ẩm độ đất thích hợp 60 – 70% và độ ẩm đất tối thích là 70%. - Đất: 70% số rễ cẩm chướng tập trung ở tầng mặt (0 – 20cm), nên phải cải thiện kết cấu vật lý đất ở tầng này (bằng cách trộn thêm than bùn, một số chất tơi xốp khác để tăng độ rỗng cho đất đạt từ 3 – 5%). Đất trồng hoa cẩm chướng cần phải giàu mùn, giàu chất hữu cơ và thật thông thoáng, thoát nước tốt.

Độ PH thích hợp là 6. Đối với đất trồng cẩm chướng liên tục thì phải tiêu độc, khử trùng đất. - Chất dinh dưỡng: Mức độ dinh dưỡng lý tưởng nhất trong lá cẩm chướng là: Đạm 3 – 3,5%; Lân 0,2 – 0,3%; Kali 3 – 4%; Canxi 1 – 2%; Magie 0,2 – 0,5%. Để đạt được năng suất hoa cao, chất lượng tốt, cần phải đảm bảo thành phần và hàm lượng dinh dưỡng trong đất ở mức độ thích hợp nhất.

Điều kiện trồng trọt khác nhau thì hiệu suất hấp thu dinh dưỡng của cẩm chướng cũng khác nhau. Thông thường 1m2 đất trồng trong một năm cây cẩm chướng sẽ hấp thu một lượng đạm 3 – 5g, lân 2 – 3g, kali 7 – 12g. Khi tính toán lượng phân bón, nếu sử dụng phân hữu cơ là chính thì lượng phân đạm bón gấp 4 – 6 lần, lượng kali gấp 1,5 lần (Đặng Văn Đông , Đinh Thế Lộc, 2005) [3]. Tình hình sản xuất, tiêu thụ hoa cẩm chướng trên thế giới và Việt Nam.