Nghiên cứu sinh trưởng của rừng cao su hevea brasiliensis tại huyện sìn hồ tỉnh

i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là luận văn nghiên cứu của riêng tôi. Các lập luận và số liệu nêu trong luận văn là trung thực, đảm bảo tính khách quan khoa học dựa trên kết quả khảo sát thực tế và các tài liệu tham khảo đã công bố. Đề tài và các tư liệu được sử dụng trong luận văn không trùng lặp với bất cứ công trình khoa học nào đã được công bố trước đó. Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2014 Tác giả Nguyễn Thành Luân ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và thực hiện luận văn Thạc sỹ Khoa học Lâm nghiệp, tôi luôn nhận được sự động viên, giúp đỡ nhiệt tình từ phía nhà trường, các cơ quan và bạn bè đồng nghiệp.

Nhân dịp này, cho phép tôi gửi lời cảm ơn tới các thầy giáo, cô giáo Trường Đại học Lâm Nghiệp, UBND tỉnh Lai Châu, Công ty cổ phần Cao su Lai Châu. Tôi xin chân thành cảm ơn những người dân địa phương tại khu vực nghiên cứu đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình thu thập số liệu. Đặc biệt, cho tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Đỗ Anh Tuân, người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo và động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Cuối cùng, cho tôi gửi lời cảm ơn chân thành tới bạn bè và những người thân trong gia đình đã động viên, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.

Mặc dù đã làm việc rất nghiêm túc với tất cả nỗ lực, nhưng do thời gian và kinh nghiệm hạn chế, nên luận văn này không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của các Thầy giáo, Cô giáo, các nhà khoa học cùng bạn bè và xin tiếp thu các ý kiến đóng góp đó. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2014 Tác giả Nguyễn Thành Luân iii MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan. iii Danh mục các từ viết tắt.

vi Danh mục các bảng. vii Danh mục các hình. ix Chương 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.

Nghiên cứu trên thế giới. Tình hình gây trồng. Giá trị sử dụng. Di nhập cây Cao su vào Việt Nam.

Sản lượng Cao su ở Việt Nam. Các công trình nghiên cứu về Cao su ở Việt Nam. Thực trạng cây Cao su tại Lai Châu. Nhận xét đánh giá chung.

MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Đối tượng,thời gian và phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp kế thừa.

Phương pháp thu thập số liệu ngoại nghiệp. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN – KINH TẾ - XÃ HỘI. 24 CỦA ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU .1 Điều kiện tự nhiên .1 Vị trí địa lý .2 Địa chất khoáng sản .6 Hiện trạng sử dụng đất. Lịch sử rừng trồng Cao su tại khu vực nghiên cứu.

Cơ sở hạ tầng ảnh hưởng đến vùng trồng Cao su .2 Điều kiện kinh tế xã hội. Tiềm năng kinh tế .3 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đối với vùng trồng Cao su. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. So sánh yêu cầu sinh thái điều kiện tự nhiên.

Nhân tố khí hậu. Nhân tố đất đai. Đánh giá sinh trưởng và phát triển của các giống Cao su. Chất lượng cây.

Đánh giá sinh trưởng và tăng trưởng. Đánh giá ảnh hưởng các dạng lập địa. Tình hình sâu bệnh hại và khả năng chịu rét. Tình hình sâu bệnh hại.

Khả năng chịu rét của các giống Cao su. Đề xuất một số giải pháp tại nông trường Cao su Lùng Thàng. Chọn giống cây Cao su. Chọn dạng lập địa trồng Cao su.

Biện pháp phòng trị một số loại sâu bệnh. Phòng chống rét .5 Phòng chống cháy .6 Bảo vệ vườn Cao su. 68 KẾT LUẬN, TỒN TẠI, KIẾN NGHỊ. 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Ký hiệu Viết đầy đủ D1.3 Đường kính thân cây tại vị trí 1,3 m Dt Đường kính tán Hvn Chiều cao vút ngọn FAO Tổ chức Nông lương thế giới KTCB Kiến thiết cơ bản IRSG Tổ chức nghiên cứu Cao su quốc tế NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn OTC Ô tiêu chuẩn VRG Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam LRC Công ty Cổ phần Cao su Lai Châu vii DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Trang 3.1 Khoảng cách và mật độ trồng theo độ dốc 30 4.1 Mô tả phẫu diện 41 4.2 Thành phần cơ giới của đất 41 4.3 Tính chất nông hóa của đất 41 4.4 Tính chất lý – hóa học của đất 42 Đặc tính sinh thái cây Cao su với điều kiện tự nhiên khu vực 4.6 Bảng tổng hợp số lượng cây sống 45 4.7 Ảnh hưởng của giống đến tỷ lệ sống chết của cây Cao su 46 4.8 Kết quả chất lượng Cao su giai đoạn kiến thiết cơ bản 47 4.9 Kiểm tra tiêu chuẩn X2 48 4.10 Kiểm tra thuần nhất D1.11 Sinh trưởng D1.12 Sinh trưởng chiều cao vút ngọn Hvn 51 4.13 Sinh trưởng đường kính tán lá (Dt) 53 Kiểm tra ảnh hưởng của giống Cao su đến sinh trưởng D1.14 55 Hvn (ANOVA) Xác định giống Cao su cho sinh trưởng Hvn và D1.15 56 theo tiêu chuẩn Duncan viii Sinh trưởng và phát triển của giống Cao su có triển vọng tại 4.16 57 điểm nghiên cứu Tương quan Hvn - D1.3, hệ số phương trình hồi quy của các 4.17 57 giống Cao su 4.18 Tăng trưởng về D1.3, Hvn của các giống Cao Su ở tuổi 6 58 Tương quan Hvn - Hdc, hệ số phương trình hồi quy của các 4.19 59 giống Cao su 4.20 Sinh trưởng cây D1.3 và Hvntheo độ cao 60 4.21 Tình hình bệnh hại cây Cao su 62 4.22 Kết quả điều tra số cây bị ảnh hưởng do nhiệt độ xuống thấp 63 ix DANH MỤC CÁC HÌNH TT Tên hình Trang Khả năng cung cấp Cao su của các nước đứng đầu thế giới năm 1.1 6 2011 Nhu cầu tiêu thụ Cao su tự nhiên của các nước trên thế giới năm 1.1 Thiết kế lô Cao su trên đồi dốc 29 Hố đa năng từ năm thứ hai đến năm thứ ba trên đất dốc bình 3.2 33 quân ≤100 và từ năm thứ hai trở đi trên đất dốc bình quân >100 3.3 Hố đa năng từ năm thứ tư trở đi trên dốc bình quân ≤100 34 4.1 Tỷ lệ cây sống, chết của các giống Cao su 45 4.2 Tỷ lệ đánh giá chất lượng của các giống Cao su 47 4.3 Chỉ tiêu sinh trưởng về đường kính của các giống Cao su 51 4.4 Chỉ tiêu sinh trưởng về chiều cao vút ngọn của các giống Cao su 52 4.5 Chỉ tiêu sinh trưởng về đường kính tán của các giống Cao su 54 4.6 Sinh trưởng đường kính, chiều cao theo dạng lập địa 61 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Cây Cao su được tính toán là loại cây đa mục đích vừa có giá trị kinh tế cao, vừa thực hiện nhiệm vụ của những cánh rừng phòng hộ, phòng chống thiên tai, bảo vệ đất, chống xói mòn.

Trước nhu cầu Cao su thiên nhiên của thị trường thế giới đang tăng mạnh và lợi ích nhiều mặt của ngành Cao su, Chính phủ Việt Nam đã nâng mục tiêu của ngành cao su từ 700.000 ha vào năm 2015 lên 1 triệu ha đến năm 2020. Diện tích Cao su mới sẽ chủ yếu phát triển ở Tây Nguyên và Tây Bắc theo hai dạng tiểu điền và đại điền. Các tỉnh miền Bắc có diện tích trồng cây Cao su nhiều nhất là Lai Châu 9700ha, Sơn La 6700ha, Hà Giang 4400ha, còn 3 tỉnh Điện Biên, Yên Bái, Lào Cai có diện tích 600 – 700 ha. Tại tỉnh Lai Châu nơi có diện tích cây Cao su lớn nhất Tây Bắc, được tỉnh xác định là loại cây mũi nhọn nhằm mục tiêu xóa đói giảm nghèo cho nhân dân.

Trong điều kiện quỹ đất tốt, dành cho sự phát triển Cao su không còn nhiều, thì các vùng đất có một số giới hạn về điều kiện sinh thái đối với cây Cao su như đất trống, đất rừng nghèo được quan tâm đến để mở rộng diện tích trồng Cao su. Vùng đất trống, đất rừng nghèo ở Huyện Sìn Hồ là một trong các vùng trọng điểm được rà soát quy hoạch để chuyển đất rừng nghèo, chất lượng kém, và đất lâm nghiệp trống sang trồng Cao su. Để phát triển Cao su trên các dạng địa hình và hiện trạng canh tác có hiệu quả cần xác định được từng điều kiện lập địa cụ thể từ đó xác định và quy hoạch vùng trồng kết hợp với đề xuất các biện pháp kỹ thuật để trồng và chăm sóc cây Cao su cho từng khu vực đạt hiệu quả kinh tế cao, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. Xuất phát từ thực tiễn đó, đề tài:“ Nghiên cứu sinh trưởng của rừng Cao su (Hevea brasiliensis) tại huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu”đặt ra là rất cần 2 thiết nhằm cung cấp thêm những thông tin, số liệu về sự sinh trưởng của một số giống Cao su tại khu vực nghiên cứu, là cơ sở khoa học cho đơn vị đầu tư xác định được những hạn chế, những tồn tại từ đó đề ra giải pháp kinh tế kỹ thuật trồng Cao su có hiệu quả.

3 Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Nghiên cứu trên thế giới 1. Tình hình gây trồng Cây Cao su ban đầu chỉ mọc tại khu vực rừng mưa Amazon. Cách đây gần 10 thế kỷ, thổ dân Mainas sống ở đây đã biết lấy nhựa của cây Cao su dùng để tẩm vào quần áo chống ẩm ướt, và tạo ra những quả bóng vui chơi trong dịp hội hè.

Họ gọi chất nhựa này là Caouchouk, theo Thổ ngữ Mainas nghĩa là “Nước mắt của cây” (cao là gỗ, Uchouk là chảy ra hay khóc). Do nhu cầu tăng lên và sự phát minh ra công nghệ lưu hóa năm 1839 đã dẫn tới sự bùng nổ trong khu vực này, làm giàu cho các thành phố Manaus (bang Amazonas) và Belém (bang Pará), thuộc Brasil. Cố gắng thử nghiệm đầu tiên trong việc trồng cây Cao su ra ngoài phạm vi Brasil diễn ra vào năm 1873. Sau một vài nỗ lực, 12 hạt giống đã nảy mầm tại Vườn thực vật Hoàng gia Kew.

Những cây con này đã được gửi tới Ấn Độ để gieo trồng, nhưng chúng đã bị chết. Cố gắng thứ hai sau đó đã được thực hiện, khoảng 70.000 hạt giống đã được gửi tới Kew năm 1875. Khoảng 4% hạt giống đã nảy mầmvà vào năm 1876 cây giống đã được gửi tới Ceylon và vườn thực vật tại Singapore.