Nghiên cứu sinh trưởng của các gia đình bạch đàn pellita eucalyptus pellita tron

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM VI THỊ THẢO NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG CỦA CÁC GIA ĐÌNH BẠCH ĐÀN PELLITA (EUCALYPTUS PELLITA) TRONG VƯỜN GIỐNG THẾ HỆ HAI TẠI BA VÌ - HÀ NỘI KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Quản lý tài nguyên rừng Khoa : Lâm nghiệp Khóa học : 2014 - 2018 Thái Nguyên, năm 2018 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM VI THỊ THẢO NGHIÊN CỨU SINH TRƯỞNG CỦA CÁC GIA ĐÌNH BẠCH ĐÀN PELLITA (EUCALYPTUS PELLITA) TRONG VƯỜN GIỐNG THẾ HỆ HAI TẠI BA VÌ - HÀ NỘI KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Quản lý tài nguyên rừng Lớp : K46 - QLTNR - N02 Khoa : Lâm nghiệp Khóa học : 2014 - 2018 Giảng viên hướng dẫn : ThS. Phạm Thu Hà Thái Nguyên, năm 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan các số liệu và kết quả nghiên cứu là quá trình điều tra trên thực địa hoàn toàn trung thực và khách quan chưa công bố trên các tài liệu khác. Nội dung khóa luận có tham khảo và sử dụng các tài liệu, thông tin đăng tải trên các tác phẩm, tạp trí, bài báo, giáo trình, bài giảng của thầy cô, trang web theo doanh mục tài liệu tham khảo. Nếu có gì sai xót tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm.

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2018 Xác nhận của GVHD Người viết cam đoan Đồng ý cho bảo vệ kết quả (Ký, ghi rõ họ và tên) trước hội đồng khoa học. Phạm Thu Hà Vi Thị Thảo XÁC NHẬN CỦA GIÁO VIÊN CHẤM PHẢN BIỆN Giáo viên chấm phản biện xác nhận sinh viên đã sửa chữa sai sót sau khi Hội đồng chấm yêu cầu! (Ký, họ và tên) ii LỜI CẢM ƠN Sau hơn 3 tháng triển khai thu thập và xử lý số liệu thì đến nay khóa luận tốt nghiệp đã được hoàn thành. Đây là kết quả của quá trình nghiên cứu và học hỏi không ngừng của bản thân và được sự giúp đỡ, động viên khích lệ của các thầy cô, gia đình và bạn bè đồng nghiệp. Qua trang viết này cho tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến tất cả những người đã quan tâm, giúp đỡ tôi trong thời gian vừa qua.

Để có được kết quả này, trước hết cho tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới ThS. Phạm Thu Hà là người hướng dẫn, đã dành nhiều thời gian, công sức tận tình chỉ bảo và giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận. Xin chân thành cảm ơn ThS. Trần Đức Vượng, KS.

Phan Văn Chỉnh và tập thể cán bộ Trung tâm thực nghiệm và chuyển giao giống cây rừng - Viện Nghiên cứu giống và Công nghệ sinh học Lâm nghiệp, là đơn vị đã trực tiếp hỗ trợ nhân lực, vật liệu giống, hiện trường nghiên cứu và đóng góp những ý kiến quý báu cho khóa luận được hoàn thiện nhất. Xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, các thầy cô giáo đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành khóa luận, cám ơn sự động viên, giúp đỡ của gia đình và bạn bè đồng nghiệp đã quan tâm tôi trong quá trình thực hiện khóa luận này. Trong quá trình thực hiện đề tài, mặc dù đã cố gắng hết sức mình, học hỏi thầy cô và bạn bè, nhưng do trình độ còn hạn chế, thời gian có hạn nên khóa luận sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của Quý thầy cô giáo cùng toàn thể bạn bè và xin chân thành tiếp thu mọi ý kiến đóng góp để khóa luận được hoàn thiện hơn.

Tôi xin cam đoan mọi số liệu trong khóa luận là hoàn toàn trung thực không sao chép của bất kì tác giả nào. Xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày tháng năm 2018 Sinh viên Vi Thị Thảo iii DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2. Đặc điểm đất đai khu vực nghiên cứu. Đặc điểm khí hậu khu vực nghiên cứu.

Tỉ lệ sống của các gia đình Bạch đàn Pellita khảo nghiệm tại Ba Vì. Sinh trưởng về đường kính, chiều cao vút ngọn và thể tích thân cây của các gia đình Bạch đàn Pellita. Chất lượng thân cây của các gia đình Bạch đàn Pellita. Chọn lọc 20 cây trội có độ vượt thể tích lớn nhất trong vườn giống thế thệ 2.

Sinh trưởng của 15 cá thể tốt nhất trong 15 gia đình ưu tú. Các gia đình Bạch đàn Pellita sinh trưởng trên mức trung bình được để lại trong vườn giống thế hệ 2. 37 iv DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 3. Vườn giống thế hệ 2 Bạch đàn Pellita.

Thu thập số liệu tại vườn giống thế hệ 2 Bạch đàn pellita. Cây trội tiêu biểu trong vườn giống thế hệ 2 Bạch đàn Pellita. 31 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Ký hiệu viết tắt Giải nghĩa D 1.3 Đường kính thân cây tại vị trí 1.3 m so với mặt đất Đ tt Độ thẳng thân Hvn Chiều cao vút ngọn Icl Hệ số tổng hợp các chỉ tiêu chất lượng thân cây IND Indonesia NT Northern Territory PNG Papua New Guinea Sig Xác xuất của F (Fisher) tính toán Sk Sức khỏe QLD Queensland THA Thái Lan V Thể tích thân cây V% Hệ số biến động VG1 Vườn giống thế hệ 1 VG2 Vườn giống thế hệ 2 TBVG Trung bình vườn giống XHST Xếp hạng sinh trưởng vi MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC BẢNG.

iii DANH MỤC CÁC HÌNH. iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. vi PHẦN 1 MỞ ĐẦU. Mục đích nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu. Ý nghĩa của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa trong thực tiễn.

3 PHẦN 2 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Cơ sở khoa học. Đặc điểm sinh vật học. Đặc điểm phân bố Bạch đàn Pellita.

Giá trị kinh tế. Các nghiên cứu về cải thiện giống Bạch đàn pellita. Trên thế giới. Điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu.

Vị trí địa lý. Địa chất thổ nhưỡng. Khí hậu thủy văn. 14 vii PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian tiến hành. Nội dung nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp kế thừa. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu.

18 PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Nghiên cứu tỉ lệ sống của các gia đình Bạch đàn pellita. Nghiên cứu về sinh trưởng của các gia đình Bạch đàn Pellita tại Ba Vì - Hà Nội. Nghiên cứu về các chỉ tiêu về chất lượng của các gia đình Bạch đàn Pellita.

Chọn lọc cây trội có sinh trưởng tốt nhất tại vườn giống. Đề xuất một số biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả của công tác cải thiện giống Bạch đàn Pellita. Biện pháp tỉa thưa vườn giống thế hệ 2. Cải thiện các tính trạng sinh trưởng, các chỉ tiêu chất lượng thân cây và tính chất gỗ.

Nhân giống và tạo nguồn giống. 38 PHẦN 5 KẾT LUẬN, TỒN TẠI, KIẾN NGHỊ. 40 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 41 PHỤ BIỂU 1 PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1.

Đặt vấn đề Nước ta thuộc vùng khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều và có gió mùa nên rất thuận lợi cho sự tăng trưởng của các loài cây trồng đặc biệt là các loài cây lấy gỗ. Ở vùng hàn đới muốn có cây gỗ đường kính 20 - 25 cm thì phải trồng và chăm sóc hàng chục năm, nhưng ở nước ta chỉ cần 5 - 7 năm (đối với một số loài cây ưa sáng, mọc nhanh). Sản lượng gỗ khai thác mỗi luân kỳ bình quân đạt từ 60 - 80 m3/ha, ở những nơi đất tốt, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật về tuyển chọn giống, hệ thống các biện pháp kỹ thuật thâm canh thì sản lượng gỗ có thể đạt trên 100 m3/ha. Lượng tăng trưởng hàng năm của cây gỗ càng lớn thì năng suất rừng trồng càng cao, chu kỳ khai thác càng ngắn, rút ngắn thời gian thu hồi vốn và mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Bên cạnh đó, rừng còn giữ vai trò rất quan trọng trong việc tham gia vào quá trình điều hoà khí hậu, đảm bảo chu chuyển oxy và các nguyên tố cơ bản khác trên hành tinh, duy trì tính ổn định và độ màu mỡ của đất, hạn chế lũ lụt, hạn hán, ngăn chặn xói mòn đất, làm giảm nhẹ sức tàn phá khốc liệt của các thiên tai, bảo tồn nguồn nước và làm giảm mức ô nhiễm không khí, giảm thiểu hiệu ứng nhà kính và góp phần làm giảm đáng kể sự biến đổi khí hậu toàn cầu… Hiện nay, nhu cầu sử dụng gỗ ngày càng tăng, nguồn cung cấp gỗ chủ yếu là từ rừng trồng sản xuất. Vì vậy việc nâng cao năng suất và chất lượng của rừng trồng là rất cần thiết. Trong đó cải thiện giống là một trong những khâu quan trọng nhất của trồng rừng, góp phần giúp cho năng suất và chất lượng gỗ được nâng cao, phù hợp theo các mục đích sử dụng khác nhau của con người. Bạch đàn là chi thực vật có hoa thuộc họ Đào kim nương (Myrtaceae).

Các loài của chi này có xuất xứ từ Úc. Có hơn 700 loài Bạch đàn, hầu hết có bản 2 địa tại Australia và một số nhỏ được tìm thấy ở New Guinea, Indonesia, một ở vùng viễn bắc Philippines, Đài Loan. Bạch đàn Pellita nguyên sản từ miền Bắc Australia, Papua New Guinea và Indonesia (Harwood, 1998) được đưa vào khảo nghiệm và triển khai trồng vào Việt Nam từ những năm 1990, đến nay đã trở thành một trong số những loài cây trồng rừng chủ lực ở nước ta. Chương trình cải thiện giống Bạch đàn Pellita được đưa vào khảo nghiệm ở Việt Nam từ năm 1990 thông qua các khảo nghiệm xuất xứ ở Ba Vì (Hà Nội), Đông Hà (Quảng Trị) và Bầu Bàng (Bình Dương) do Viện nghiên cứu Giống và Công nghệ sinh học Lâm nghiệp - Viện khoa học Lâm nghiệp Việt Nam tiến hành, bằng việc xây dựng các khảo nghiệm loài và xuất xứ trên một số vùng sinh thái chính trong cả nước.

Tới nay nhiều khảo nghiệm hậu thế thế hệ 1 và 2 đã được xây dựng. Trong đó các khảo nghiệm hậu thế thế hệ 2 là khảo nghiệm được xây dựng từ những gia đình (family), những dòng vô tính (clone) tốt nhất của vườn giống thế hệ 1 tại Việt Nam và một số gia đình, dòng được tuyển chọn từ vườn giống ưu việt nhập về sẽ có chất lượng di truyền cao hơn so với vườn giống thế hệ 1 đồng thời duy trì nguồn biến dị di truyền cần thiết cho công tác cải thiện giống giai đoạn tiếp theo.