Nghiên cứu sinh sản nhân tạo và ương nuôi giống cá trê đồng Clarias fuscus tại Phú Thọ - Lưu Văn Biên

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LƯU VĂN BIÊN NGHIÊN CỨU SINH SẢN NHÂN TẠO VÀ ƯƠNG NUÔI GIỐNG CÁ TRÊ ĐỒNG (Clarias fuscus; Lacepède, 1803) TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ Ngành: Nuôi trong thủ y sả n Mã số: 8 62 03 01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Thái Thanh Bình NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LỜI CAM ĐOAN Nội dung của luận văn là do tôi trực tiếp thực hiện các thí nghiệm và phân tích mà có. Các số liệu trong luận văn là những số liệu trung thực từ kết quả nghiên cứu của riêng tôi. Kết quả này chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào.

Tôi cũng cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2020 Tác giả luận văn Lưu Văn Biên i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Thái Thanh Bình đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Thủy sản - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Tạp chí khoa học nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Công ty TNHH thủy sản công nghệ cao khu 2 xã Sơn Vi, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ đã tạo điều kiện về cơ sở vật chất và bố trí cán bộ tham gia cùng tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức, viên chức, người lao động Chi cục Thủy sản tỉnh Phú Thọ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Trong quá trình thực hiện luận văn, tôi đã nghiêm túc tiếp thu thêm kiến thức mới và rút ra nhiều kinh nghiệm chuyên môn cho bản thân. Tuy nhiên, do điều kiện và thời gian có hạn, chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong sự góp ý của quý thầy cô, các nhà khoa học để tôi có điều kiện sửa chữa, bổ sung cho chất lượng của luận văn tốt hơn. Xin trân trọng cảm ơn Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2020 Tác giả luận văn Lưu Văn Biên ii MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. ii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.

viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Mục tiêu nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học hoặc thực tiễn.

Tổng quan tài liệu. Đặc điểm sinh học. Đặc điểm hình thái và phân loại các loài cá trê nuôi phổ biến hiện nay ở Việt Nam. Hệ thống phân loại.

Đặc điểm phân bố. Đặc điểm hình thái. Điều kiện môi trường sống. Đặc điểm dinh dưỡng.

Đặc điểm sinh trưởng. Đặc điểm sinh sản. Tình hình nghiên cứu cá trê đồng trên thế giới và Việt Nam. Trên thế giới.

Tình hình nghiên cứu sản xuất giống một số loài cá da trơn ở Việt Nam. Cá trê vàng lai. Cá chạch sông Mastacembelus Armatus. Một số chất kích thích sinh sản cho cá.

Đặc điểm điều kiện tự nhiên, khí hậu vùng nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, khí hậu tỉnh Phú Thọ. Thực trạng sản xuất thủy sản. Tiềm năng về nuôi thương phẩm cá trê đồng tại tỉnh Phú Thọ.

Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm, thời gian và đối tượng nghiên cứu. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Phương Pháp nghiên cứu. Phương pháp đo các yếu tố môi trường. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận.

Kết quả nghiên cứu sinh sản nhân tạo. Kết quả theo dõi các yếu tố môi trường trong quá trình nuôi vỗ. Sự thành thục của cá bố mẹ. Kết quả sử dụng kích dục tố kích thích sinh sản nhân tạo.

Kết quả theo dõi sự phát triển của phôi của cá trê đồng. Kết quả ương nuôi cá trê bột lên cá hương 30 ngày tuổi trong giai. Kết quả theo dõi các yếu tố môi trường. Kết quả theo dõi tốc độ sinh trưởng chiều dài.

Tốc độ sinh trưởng về khối lượng. Kết quả về tỷ lệ sống trong quá trình ương nuôi trong giai. Ương nuôi cá bột lên cá giống 30 ngày tuổi (15 ngày ương trong bể xi măng và 15 ngày ương trong giai đặt tại ao). Ương nuôi cá bột lên cá hương trong bể xi măng.

Kết quả ương nuôi cá hương từ 15 ngày tuổi lên 30 ngày tuổi trong giai. So sánh kết quả ương nuôi giữa hai thí nghiệm ương nuôi cá bột lên cá hương 30 ngày tuổi. Kết luận và kiến nghị. 53 Tài liệu tham khảo.

57 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt & cs và cộng sự CT Công thức DO Hàm lượng oxy hòa tan DOM Domperidone HCG Human Chorionic Gonadotropin KDT Kích dục tố KPH Không phát hiện LRHa Lutenizing hormone Releasing Rormone analog MĐ Mật độ SSS Sức sinh sản TA Thức ăn TACN Thức ăn công nghiệp TB Trung bình TĐTT Tốc độ tăng trưởng TG Thời gian TL Tỷ lệ TLCĐ Tỷ lệ cá cái đẻ hoặc vuốt trứng TLN Tỷ lệ nở TLS Tỷ lệ sống TLTT Tỷ lệ thụ tinh TN Thí nghiệm To Nhiệt độ TT Thụ tinh vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tốc độ tăng trưởng hàng năm của cá trê đồng. Tác dụng của một số loại kích dục tố phổ biến dùng kích thích cá sinh sản. Các yếu tố môi trường trong quá trình nuôi vỗ cá trê đồng.

Tỷ lệ thành thục cá trê đồng bố mẹ trong quá trình nuôi vỗ. Tỷ lệ đẻ và sức sinh sản tương đối của cá trê đồng. Kết quả kích thích sinh sản nhân tạo cá trê đồng. Sự phát triển của phôi của trứng cá trê đồng ở nhiệt độ 25 - 27oC.

Các yếu tố môi trường trong quá trình ương cá trê đồng bột trong giai. Kết quả theo dõi tốc độ sinh trưởng (chiều dài, mm) của cá bột ương trong giai. Tốc độ sinh trưởng (khối lượng, mg) của cá trê đồng bột ương trong giai. Kết quả về tỷ lệ sống ương cá trê đồng bột lên cá hương trong giai.

Tăng trưởng (chiều dài, mm) cá trê đồng ương từ cá bột lên cá hương trong bể xi măng. Sinh trưởng (khối lượng, mg) cá trê đồng ương từ cá bột lên cá hương trong bể xi măng. Các yếu tố môi trường trong quá trình ương cá trê đồng bột (từ ngày ương 15 đến ngày ương 30 ). Kết quả sinh trưởng (chiều dài, mm) ương cá trê đồng bột lên cá trê đồng hương giai đoạn (từ ngày ương 15 đến ngày ương 30).

Kết quả sinh trưởng (khối lượng, mg) ương cá trê đồng bột lên cá trê đồng hương giai đoạn (từ ngày ương 15 đến ngày ương 30). Tỷ lệ sống giai đoạn ương cá trê đồng bột lên cá hương (bể + giai). Bảng so sánh kết quả ương nuôi từ cá bột lên cá hương 30 ngày tuổi giữa mật độ ương và hình thức ương. 52 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2.

Phân biệt các loài cá trê đang được nuôi ở Việt Nam. Hình ảnh cá trê đồng của đề tài. Sơ đồ nội dung nghiên cứu sinh sản nhân tạo cá trê đồng. Sơ đồ nội dung nghiên cứu ương nuôi bột cá trê đồng.

Tuyển chọn cá trê đồng bố mẹ đưa vào nuôi vỗ. Chăm sóc cá trê đồng bố mẹ. Giai nhốt cá cá trê đồng bố mẹ sau khi tiêm KDT. Hình ảnh các giai thí nghiệm ương cá trê đồng.

Hình ảnh các bể thí nghiệm ương cá trê đồng trong bể xi măng tại Phú Thọ 30 Hình 3. Động vật phù du làm thức ăn ương nuôi cá bột trê đồng. Kiểm tra môi trường trong ao nuôi vỗ cá trê đồng bố mẹ. Phân biệt cá trê đồng cái và cá trê đồng đực.

Các loại kích dục tố được sử dụng sinh sản nhân tạo cá trê đồng. Vị trí tiêm kích dục tố cá trê đồng bố mẹ. Thụ tinh nhân tạo cá trê đồng. Ấp trứng cá trê đồng.

Xác định tỷ lệ thụ tinh và theo dõi sự phát triển phôi trứng cá trê đồng. Cá trê đồng bột mới nở và cá trê động bột sau 4 ngày nở .44 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lưu Văn Biên Tên Luận văn: Nghiên cứu sinh sản nhân tạo và ương nuôi giống cá trê đồng (Clarias fuscus; Lacepede, 1803) trên địa bàn tỉnh Phú Thọ Ngành: Nuôi trồng thủy sản Mã số: 8 62 03 01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Cá Trê đồng là loài cá bản địa có giá trị kinh tế ở miền Bắc, thịt cá thơm ngon được nhiều người ưa thích. Do môi trường sống ngày càng thu hẹp và bị khai thác quá mức khiến cho loài cá này trở lên khan hiếm ở ngoài tự nhiên. Trong những năm gần đây, việc sản xuất giống và nuôi thương phẩm cá trê đồng được người nuôi thủy sản quan tâm nhiều hơn.

Tuy nhiên, hiện nay số lượng con giống sản xuất ra chưa đáp ứng nhu cầu của người nuôi trồng thủy sản. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm kích thích sinh sản cá trê đồng với 03 nghiệm thức (NT): NT1= 4.000 IU HCG/kg cá cái; NT2 = (100µg LRH-A + 10mg Dom)/kg cá cái; NT3= (2.000 IU HCG + 50 µg LRH-A + 5mg Dom)/kg cá cái. Đối với cá cái được tiêm 2 liều là liều tiêm sơ bộ và liều tiêm quyết định, khoảng cách giữa 2 liều tiêm là 6 giờ; Liều lượng thuốc tiêm cho cá đực bằng 1/3 liều lượng thuốc tiêm cho cá cái và tiên cùng với liều quyết định của cá cái. Mỗi nghiệm thức được thực hiện trên 35 con cá cái, 17 con cá đực và được lặp lại 3 lần.