Nghiên cứu sinh khả dụng và tương quan in vitro in vivo của nhũ tương nano diclo

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI AN PHƯƠNG HÀ NGHIÊN CỨU SINH KHẢ DỤNG VÀ TƯƠNG QUAN IN VITRO – IN VIVO CỦA NHŨ TƯƠNG NANO DICLOFENAC DÙNG TRONG NHÃN KHOA KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ HÀ NỘI - 2015 BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI AN PHƯƠNG HÀ NGHIÊN CỨU SINH KHẢ DỤNG VÀ TƯƠNG QUAN IN VITRO – IN VIVO CỦA NHŨ TƯƠNG NANO DICLOFENAC DÙNG TRONG NHÃN KHOA KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ Người hướng dẫn: 1. Nguyễn Trần Linh 2. Đặng Thị Hiền Nơi thực hiện: Bộ môn Bào chế HÀ NỘI - 2015 LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới: TS. Nguyễn Trần Linh DS.

Đặng Thị Hiền là những người thầy đã dìu dắt tôi từ những ngày đầu làm nghiên cứu khoa học và cũng là những người trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô, các anh chị kỹ thuật viên bộ môn Bào chế, bộ môn Vật lý – Hóa lý và bộ môn Công nghiệp Dược đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện khóa luận này. Tôi cũng xin cảm ơn Ban giám hiệu, các phòng ban, các thầy cô giáo và cán bộ nhân viên trường Đại học Dược Hà Nội – những người đã dạy bảo và giúp đỡ tôi trong suốt 5 năm học tập tại trường. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè, anh chị em đã dành cho tôi sự giúp đỡ và động viên quý báu trong suốt thời gian qua.

Hà Nội, ngày 14 tháng 5 năm 2015 Sinh viên An Phương Hà MỤC LỤC Danh mục các kí hiệu, các chữ viết tắt Danh mục các bảng Danh mục các hình vẽ, đồ thị ĐẶT VẤN ĐỀ. Thông tin về dược chất diclofenac. Công thức hóa học. Thuốc nhỏ mắt.

Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined. Sinh khả dụng thuốc nhỏ mắt và biện pháp tăng sinh khả dụng của thuốc nhãn khoa. Nhũ tương nano.

Một số ưu điểm của nhũ tương nano. Các nghiên cứu nhũ tương nano diclofenac đã thực hiện. Sinh khả dụng và tương quan in vitro – in vivo. Sinh khả dụng in vitro và phương pháp đánh giá sinh khả dụng in vitro cho thuốc dùng trong nhãn khoa.

Phương pháp đánh giá sinh khả dụng in vitro cho thuốc dùng trong nhãn khoa. Sinh khả dụng in vivo và phương pháp đánh giá sinh khả dụng in vivo cho thuốc dùng trong nhãn khoa. Phương pháp đánh giá sinh khả dụng in vivo cho thuốc dùng trong nhãn khoa. Tính toán mức độ và tốc độ hấp thu thuốc bằng phương pháp giải tích chập10 1.

Tương quan in vitro – in vivo. Error! Bookmark not defined. Error! Bookmark not defined. Phân loại mức tương quan in vitro – in vivo.

Error! Bookmark not defined. Thiết lập mối tương quan in vitro – in vivo. Error! Bookmark not defined. Yêu cầu chung.

Error! Bookmark not defined. Thiết lập tương quan mức A. Error! Bookmark not defined. Ứng dụng của tương quan in vitro – in vivo.

Error! Bookmark not defined. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Nguyên liệu, thiết bị, động vật thí nghiệm. Hóa chất và nguyên liệu sử dụng.

Động vật thí nghiệm. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp bào chế nhũ tương nano nhỏ mắt diclofenac.

Phương pháp bào chế dung dịch nhỏ mắt diclofenac so sánh. Phương pháp đánh giá một số đặc tính của hệ. Xác định kích thước tiểu phân và phân bố kích thước tiểu phân. Phương pháp định lượng dược chất.

Đánh giá sinh khả dụng. Các bước tiến hành thí nghiệm. Tính toán các thông số dược động học. Mức độ giải phóng dược chất in vivo.

Phương pháp xây dựng tương quan in vitro – in vivo. Đánh giá giải phóng dược chất in vitro. Xác định các điều kiện thử giải phóng dược chất in vitro (phương pháp mô hình hóa đồ thị giải phóng). Thiết lập mô hình tương quan phù hợp.

Ứng dụng tương quan lựa chọn công thức bao chế thích hợp. THỰC NGHIỆM, KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN. Đánh giá sinh khả dụng và các thông số dược động học của nhũ tương nano diclofenac trên mắt thỏ. So sánh nồng độ diclofenac trong dịch tiền phòng của nhũ tương nano và dạng dung dịch.

Xây dựng đường biểu diễn mức độ giải phóng in vivo của nhũ tương nano so với dung dịch. Các thông số dược động học của nhũ tương nano diclofenac trên mắt thỏ. Xây dựng tương quan in vitro – in vivo. Đánh giá giải phóng dược chất in vitro.

Mô hình hóa đồ thị giải phóng. Thiết lập tương quan. Ứng dụng tương quan lựa chọn công thức bào chế thích hợp. Thiết kế công thức.

Lựa chọn thành phần. Xác định tỷ lệ các thành phần. Thiết kế thí nghiệm và kết quả. Các biến đầu ra.

Các biến độc lập. Bố trí thí nghiệm và kết quả. Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ giải phóng in vivo của NTN so với mức độ giải phóng in vivo tối đa của dung dịch (Fvivo). Lựa chọn công thức.

39 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 41 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT AD Diclofenac Tiêu chuẩn thông tin Akaike AIC (Akaike information criterion) Diện tích dưới đường cong AUC (Area under curve) CDH Chất diện hoạt CTTƯ Công thức bào chế thích hợp Detector mảng diod DAD (Diode Array Detector) DC Dược chất ĐDH Chất đồng diện hoạt ĐNH Đồng nhất hóa Cơ quan quản lý thực phẩm dược phẩm Mỹ FDA (Food and Drug Administration) Sắc ký lỏng hiệu năng cao HPLC (High performance liquid chromatography) IPM Isopropyl myristat IVIVC Tương quan in vitro – in vivo KLPT Khối lượng phân tử kl/tt Khối lượng/thể tích KTTP Kích thước tiểu phân Thời gian lưu trung bình MRT (Mean residence time) Nhóm thuốc chống viêm không steroid NSAIDs (Nonsteroidal anti-inflammatory drugs) NTN Nhũ tương nano Chỉ số đa phân tán PdI (Polydispersity index) PE Phần trăm sai số dự đoán PG Propylen glycol PL Phụ lục PT Phương trình Độ lệch chuẩn SD (Standard deviation) SKD Sinh khả dụng Dược điển Mỹ USP (The United States Pharmacopeia) DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Hóa chất và nguyên liệu sử dụng. Các mô hình giải phóng khác nhau phù hợp với mô hình phân tích dữ liệu in vitro.

Mức độ giải phóng in vivo của NTN so với dung dịch. Các thông số dược động học của nhũ tương nano diclofenac trên mắt thỏ. Kết quả AIC của các môi trường giải phóng với các mô hình giải phóng khác nhau. Giá trị AIC theo tương quan giữa mức độ giải phóng in vitro trong các điều kiện thử giải phóng và mức độ giải phóng in vivo của dược chất.

Các thành phần trong công thức NTN AD. Các biến định tính. Các biến định lượng. Ảnh hưởng của các biến độc lập đến các biến phụ thuộc.

Kết quả luyện mạng neuron nhân tạo. Thành phần công thức NTN AD lựa chọn. Kết quả Fvivo – tỷ lệ giải phóng in vivo của CTTƯ so với dung dịch. Kết quả thí nghiệm và tính toán trung bình 6 lô (n=6).

Phần trăm dược chất giải phóng tại các thời điểm trong các môi trường đệm phosphat pH khác nhau. Phần trăm dược chất giải phóng tại các thời điểm trong các môi trường đệm phosphat pH 7,4 có chứa Tween 80 và ethanol hàm lượng khác nhau. Các biến phụ thuộc. Thiết kế thí nghiệm cho NTN AD.

Một số đặc tính của 20 công thức thiết kế. Phần trăm dược chất giải phóng tại các thời điểm của 20 công thức thiết kế. Tỷ lệ Fvivo của mức độ giải phóng in vivo của dạng NTN với dạng dung dịch của 20 công thức NTN thiết kế (n = 20). Kết quả thử giải phóng in vitro của CTTƯ.

PL3 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 1. Công thức cấu tạo acid diclofenac [36]. Đồ thị biểu diễn đường cong nồng độ - thời gian trung bình 6 lô. Đồ thị biểu diễn mức độ giải phóng in vivo của NTN so với dung dịch.

Đồ thị biểu diễn tỷ lệ DC giải phóng của NTN diclofenac trong một số môi trường đệm phosphat pH khác nhau. Đồ thị biểu diễn tỷ lệ DC giải phóng của NTN diclofenac trong một số môi trường đệm phosphat pH 7,4 khác nhau. Đồ thị biểu diễn sự giải phóng dược chất theo mô hình Weibull trong môi trường phosphat pH 5,8. Mặt đáp biểu diễn ảnh hưởng của loại CDH thân nước và hàm lượng CDH thân nước đến mức độ giải phóng in vivo của NTN so với dung dịch ở thời điểm 75 phút.

Mặt đáp biểu diễn ảnh hưởng của loại dung môi pha dầu (IPM và Miglyol) và hàm lượng Transcutol HP đến mức độ giải phóng in vivo của NTN so với dung dịch ở thời điểm 180 phút. Đồ thị biểu diễn Fvivo tại các thời điểm dự đoán và thực tế. Kết quả phân bố kích thước tiểu phân mẫu NTN CTTƯ. Kết quả thế zeta mẫu NTN CTTƯ.

Sắc đồ của dung dịch acid diclofenac chuẩn. Sắc đồ của NTN AD CTTƯ. Mô hình thử nghiệm kỹ thuật thẩm tách micro [39]. PL7 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Hiện nay, các thuốc chống viêm không steroid - NSAIDs là một nhóm dược chất quan trọng dùng cho mục đích giảm đau, chống viêm trong các bệnh về mắt.

Diclofenac là một dược chất điển hình thuộc nhóm này, là một dẫn chất acid phenyl acetic có ưu điểm chính không gây ra các tác dụng phụ như thuốc chống viêm không steroid khác như giảm đáp ứng miễn dịch, tăng nhãn áp và ức chế sự tái tạo của lớp biểu mô giác mạc. Tuy nhiên sinh khả dụng của thuốc nhỏ mắt thường rất thấp (chỉ khoảng 1 – 3%) do tác động của cơ chế bảo vệ sinh lý của hệ thống nước mắt và bản chất cấu tạo của các lớp giác mạc. Do vậy, một số dạng bào chế đã được áp dụng như hỗn dịch, thuốc mỡ, nhũ tương.với mục đích làm tăng thời gian lưu thuốc. Với sự phát triển của công nghệ nano, những ưu điểm của dạng bào chế nhũ tương, và thị trường Việt nam chưa có chế phẩm thuốc nhỏ mắt NTN nào, bộ môn Bào chế đã tiến hành nghiên cứu bào chế nhũ tương nhỏ mắt diclofenac nhằm tăng tính thấm của dược chất, duy trì tác dụng kéo dài, hiệu quả và thuận tiện cho người sử dụng.