Sachvui com than nguoi va dat viet ta chi dai truong

Tạ Chí Đại Trường Thần, Người và Đất Việt Copyrighted by Tạ Chí Đại Trường Published by Kệ Sách eBook Publishing Center 2011 Smashwords edition ISBN: 978-1-4524-5892-2 Ebook miễn phí tại : www.Com Smashwords Edition, License Notes This ebook is licensed for your personal enjoyment only. This ebook may not be re-sold or given away to other people. If you would like to share this book with another person, please purchase an additional copy for each recipient. If you’re reading this book and did not purchase it, or it was not purchased for your use only, then please return to Smashwords.com and purchase your own copy.

Thank you for respecting the hard work of this author. Tác giả giữ bản quyền sách điện tử này. Mọi hình thức xuất bản, sao chụp, phân phối dưới dạng in ấn hoặc văn bản điện tử, phát tán trên mạng Internet, nếu không có sự cho phép của tác giả, là vi phạm pháp luật và làm tổn hại đến quyền lợi của tác giả. THẦN, NGƯỜI VÀ ĐẤT VIỆT MỤC LỤC Đôi lời phân trần Lời Giới thiệu của ông Đào Hùng (lần tái bản, Việt Nam 2006) Lời Giới thiệu của Giáo sư Nguyễn Thế Anh (lần xuất bản đầu tiên, California 1989) Chương I.

Khía cạnh đời sống tinh thần Việt và các tài liệu 1 - Thần linh Việt trong sách vở và archéo-culture 2 - Từ sử sách, nhìn khía cạnh thích nghi văn hoá 3 - Khảo cổ học và mức độ phát hiện nét siêu nhiên ẩn giấu Chương II. Các hệ thống thần linh bản địa Việt cổ 1 - Nhiên thần: các thần cây, đá 2 - Nhiên thần: các thần sông nước 3- Các nhân thần sơ khai Chương III. Những biến chuyển về quan niệm thần linh trong thời Bắc thuộc 1 - Việt cổ và Trung Quốc: vấn đề tác động lịch sử và văn hoá 2 - Sự hội nhập qua các dòng tôn giáo 3 - Thổ thần và phúc thần: sự nâng cấp của thần linh địa phương Chương IV. Các thế kỉ độc lập buổi đầu (thế kỉ X – XIV) và sự kiến tạo một hệ thống thần linh trung ương 1 - Các biến động lịch sử và ý thức hệ 2 - Sự nâng cấp của thần linh địa phương chuyển về trung ương theo yêu cầu tổ chức quyền bính của Lí 3 - Hình ảnh thần linh Lí-Trần bên ngoài khuôn mẫu của nho thần 4 - Lễ tiết và phương cách tương thông thần – người Chương V.

Hệ thống Hùng Vương 1 - Sự bất toàn của hệ thống thần linh nhà nước Lí-Trần trước sự định hình của quốc gia dân tộc tăng dần cường độ 2 - Sự phồn tạp của các dâm từ chịu ẩn nhẫn 3 - Hùng Vương, hồi quang của lịch sử vọng vào dân chúng kết tập thành ý thức 4 - Hùng Vương vào chính sử và quy tụ thần linh Chương VI. Hệ thống thần linh mới: thành hoàng làng 1 - Một chỗ trú của thần linh nấp bóng Phật Giáo 2 - Quyết định 1496 và tập họp thành hoàng nhiều nguồn gốc 3 - Đình làng và lệ làng 4 - Hèm và tâm thức nông dân Đại Việt Chương VII. Những chân trời mới cho thần linh Đại Việt 1 - Người và thần Chiêm Thành trên đất Đại Việt 2 - Hệ thống thần linh biển 3 - Phật Bà Quan Âm và các nữ thần 4 - Tam giáo Việt và thần linh 5 - Các phái đạo Nội Chương VIII. Sự phối hợp thần linh ở Đàng Trong 1 - Vị trí của Đàng Trong trong sự bành trướng về nam của Đại Việt 2 - Quan điểm mới về quyền lực: tính cách thần linh của người chủ tể Đàng Trong 3 - Đền miếu và bumông 4 - Sự thể chế hoá việc thờ cúng thần linh của nhà Nguyễn Chương IX.

Thần linh địa phương Việt Nam đi vào thời giao lưu lớn cận, hiện đại 1 - Sự sa sút của một tập họp thần linh theo một triều đại suy tàn 2 - Uy thế của thần linh liên khu vực 3 - Một quyền lực địa phương tranh chấp với thành hoàng của Hoàng Đế 4 - Một phúc thần được dân chúng ưa chuộng hơn thành hoàng: ông thổ địa 5 - Các thần bình dân Trung Quốc cận đại trên đà Việt hoá Chương X. Chiều hướng và những kết quả tập họp thần linh mới 1 - Khủng hoảng: đối nghịch và hội tụ 2 - Bửu Sơn Kì Hương: khởi đầu của dòng tiên tri Nam Bộ 3 - Những dòng tiên tri tản mạn: các ông đạo 4 - Sự hội tụ của các dòng tiên tri: các giáo phái Chương XI. Sức nặng của thần linh hết được phong cấp Thư mục Sách dẫn ĐÔI LỜI PHÂN TRẦN Tại sao lại là “Bản mới”? Bản cũ in ra năm 1989 từ lúc chúng tôi còn ở trong nước, theo lời Nhà xuất bản Văn Nghệ, vẫn còn chất đầy kho, trong garage của ông chủ và bạn bè. Tình trạng đó thật ra cũng chẳng có gì đáng nói nếu nhìn chung về tình hình xuất bản sách khoa học nhân văn ở các nước và riêng trong tình trạng lèo tèo của nhóm người Việt di tản so với số người đọc tiếng Việt đông đảo nằm ở chính quốc.

Ông Văn Nghệ đã làm một công việc đầy can đảm và thiện chí khi nhận chịu in sách nghiên cứu tung ra giữa những người đồng hương đang cuống quýt lo ổn định đời sống nơi đất lạ quê người, còn sách thì không có cơ hội nào trở về dưới mắt đồng bào quê cũ, trừ vài bản lạc loài lén lút đến tay những người tò mò bằng một cách nào đó. Hơn mười năm qua đầu óc tác giả cũng chẳng mới thêm được chút nào. Vậy thì tại sao lại có “bản mới”? Chẳng ai viết một quyển sách mà có can đảm tự nhận mình đã làm một công việc hoàn hảo. Và khi nói ra những thiếu sót thì cũng không thể bị coi là để phân trần, bào chữa.

Công việc của chúng tôi ở đây cũng vậy. Ai cũng biết, và bây giờ vẫn có thể hình dung lại được tình hình ở Miền Nam sau 1975 về cuộc sống vật vờ cơm áo, hoảng loạn tinh thần của một lớp người giữa tiếng ồn ào la hét, mắng mỏ chửi bới của một lớp người khác. Trong tình trạng đó thì thường tình là im lặng né tránh nếu có thể được, đừng nói đến chuyện mầy mò nghiên cứu! Tuy nhiên im lặng né tránh lại làm phát hiện một chốn riêng tư không quyền lực nào có thể chen vào xoi mói được, nhất là đối với những người may mắn không phải đắm chìm lâu năm trong sự khủng bố của quyền lực để biến cái sợ trở thành tự giác, sợ hãi cả vào lúc không còn cái gì để mà sợ – không phải, không dám phát sinh ra hung dữ phản kháng mà êm êm lịm dần, lịm dần, hành xử theo phản ứng chính trị đã được khuôn nắn tận trong tì vết tâm hồn. May mắn cũng đến với chúng tôi khi vừa học xong thì phải đi lính, trong gần mười một năm lêu bêu cận kề mà lại bên lề khói lửa, đã sử dụng những thì giờ rảnh rỗi hiếm hoi để tò mò tìm kiếm những chất liệu thêm vào sách vở cũ.

Câu “Tái ông thất mã” chận một khúc đầu của chuyện kể, sao lại không thể áp dụng để cho đời sống có chút ý vị lạc quan? Vậy là những tích trữ đó có chỗ sử dụng trong cõi riêng tư mà cuộc sống bên lề sau 1975 đã giúp chúng tôi khỏi bị ràng buộc vào nền học thuật chính thống đang được rao giảng tận tình đến thành “chân lí không bao giờ / không thể nào thay đổi”. Những năm vào trại cải tạo giúp chúng tôi có thực tế để suy ngẫm về những gì vừa xảy ra, đang xảy ra trước mắt mà không bị tràn ngập bởi sách vở trùng trùng lẫn tiếng la hét đe doạ của những tay thư lại mới, bởi sức nặng kiến thức của các học giả Tây Phương thừa phương tiện và đầy uy tín quốc tế. Sách vở cũ thoát cơn mối xông sáu năm, còn lại hai quyển Việt điện u linh tập và Lĩnh Nam chích quái, bản dịch của ông Lê Hữu Mục; bản dịch Toàn thư lần đầu của Hà Nội, mua được hai tập I và II ở chợ trời Đặng Thị Nhu (Hồ Văn Ngà cũ), tập III, IV là của chợ trời Hà Nội, tất cả mất bìa long gáy – nhưng còn chữ là được rồi! Cũng chợ trời, hè phố cung cấp vài tập Khảo cổ học, Nghiên cứu lịch sử. Người nghiêm túc theo trường phái Đại học có thể chê là làm việc theo trường phái Bạ-đâu-vơ-đó, nhưng đây cũng là một cơ hội thoát khỏi sức nặng của kinh điển để cho trí óc được bay bổng.

Sao lại không coi là một trường hợp “Tái ông thất mã” nữa? Vậy là bắt tay vào việc, bắt đầu “làm việc” sau những giờ làm việc mệt nhọc hay thời gian trống rỗng ngồi cà-phê-ghế dựa lưng vào tường nhìn người, xe qua lại hỗn độn sát mặt. Bây giờ ngồi nghĩ lại, chẳng hiểu tại sao đã có những ý nghĩ như đã được viết ra. Đúng là có sự tích tụ của kiến thức cũ từ nhà trường, trong sách vở, ngoài hiện trường. Nhưng trong sâu thẳm hẳn là có sự phản kháng với thân phận mình trong cơn lốc lịch sử, với đám học giả núp bóng quyền uy chính trị, ngang ngược trước mắt.

Chuyện Thánh Gióng bình thường thì cũng đã nghe từ nhỏ đủ để trí óc mơ mộng nâng cao, nhưng nghe mãi. gì mà “anh hùng dân tộc hay anh hùng bộ lạc”, đi theo với hình ảnh viên thiên tướng cỡi ngựa sắt như mụ phù thuỷ Tây cỡi chổi xẹt qua xẹt lại, không phải chỉ lẫn lộn truyền thuyết và sự thật khoa học mà còn muốn lấy khoa học biện minh cho truyền thuyết, sao mà thấy. ngứa quá! Vậy là có bài viết đầu tiên theo cách nhìn trần tục nói về chân dung Thánh Gióng được người Việt vẽ ra trong tiến trình lịch sử (Những bài dã sử Việt, Thanh Văn xuất bản 1997.) Như thế không phải lỗi của mình khi lôi các ông Cao Lỗ, Trương Hống, Trương Hát, Lí Phục Man, Triệu Quang Phục, các tướng của vua Hùng, Hai Bà. cho trở về vị trí của thần tinh gỗ đá, ma da.

Từ lúc cầm quyển vở học thuộc lòng những bài lịch sử vẫn thấy có những điều gì không ổn, rồi khi đối chiếu với những nhân vật lịch sử lớn nhỏ trước mắt, sự cách biệt giữa thực tế và lí thuyết đem lại hoài nghi đã làm vỡ ra bức màn ngăn cách quá khứ và hiện tại mà những điều học được bảo phải nhìn lịch sử theo thực tế trần trụi, đương thời đã bừng sáng lên trong trí óc.