Luận án tiến sĩ: Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở tại Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGUYỄN THỊ THI QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 62.14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN CÔNG GIÁP Hà Nội - 2017 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi, các số liệu kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực theo thực tế nghiên cứu, chưa từng được bất cứ tác giả nào khác nghiên cứu và công bố. Tác giả luận án ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ. ix DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ. Lý do chọn đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Đối tượng, khách thể nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Luận điểm khoa học bảo vệ.

Cấu trúc luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ. Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Các công trình nghiên cứu về giáo dục đạo đức cho học sinh.

Các công trình nghiên cứu về QLGDĐĐ cho học sinh. Các khái niệm cơ bản. Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường. Giáo dục đạo đức.

Giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở. Mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở. Nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS. Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở.

Tiếp cận CIPO trong quản lý giáo dục đạo đức .2 Nội dung quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở. Kinh nghiệm quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở một số nước trên thế giới. 54 Kết luận chương 1. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI.

Khái quát về tình hình giáo dục trung học cơ sở của thành phố Hà Nội. Mạng lưới trường lớp và quy mô học sinh. Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục. Thực trạng chất lượng giáo dục.

Khảo sát thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở thành phố Hà Nội .Phương pháp. Thực trạng đạo đức của học sinh trường trung học cơ sở. Thực trạng nhận thức về các chuẩn mực đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở. Thực trạng thái độ của học sinh đối với những quan niệm đạo đức xã hội hiện nay.

Thực trạng hành vi đạo đức của học sinh trường trung học cơ sở. Thực trạng giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở. Thực trạng nhận thức về mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở. Thực trạng về nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh đang thực hiện trong các trường THCS.

Thực trạng các hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở. Thực trạng các hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS. Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở thành phố Hà Nội. Quản lý các yếu tố đầu vào của giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở.

Quản lý quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Quản lý đầu ra của giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS. Các yếu tố bối cảnh tác động đến quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường trung học cơ sở. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS thành phố Hà Nội.

107 Kết luận chương 2. CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC. Các nguyên tắc xây dựng các giải pháp. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống.

Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ, tác động vào các khâu của quá trình rèn luyện của học sinh. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi. Giải pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS thành phố Hà Nội.

Giải pháp 1: Quản lý xây dựng kế hoạch GDĐĐ cho học sinh trường trung học cơ sở phù hợp với chương trình giáo dục. Quản lý các điều kiện tinh thần và vật chất hỗ trợ thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS. Giải pháp 3: Thiết lập bộ máy tổ chức và bồi dưỡng nâng cao chất lượng giáo viên để thực hiện tốt kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh. Giải pháp 4: Chỉ đạo triển khai kế hoạch GDĐĐ cho học sinh THCS theo hướng tích hợp và lồng ghép các hoạt động dạy học ngoại khóa và chính khóa.

Giải pháp 5: Đa dạng hóa các loại hình hoạt động chuyên đề ngoại khóa để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh. Giải pháp 6: Tổ chức thực hiện thi đua khen thưởng, kiểm tra đánh giá xếp loại đạo đức của học sinh trường THCS. Giải pháp 7: Quản lý sự phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường tham gia hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở. Mối quan hệ giữa các giải pháp.

Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp. Đối tượng thăm dò ý kiến. Cách thức tiến hành. Kết quả khảo nghiệm.

Tổ chức thử nghiệm. Mục đích thử nghiệm. Địa điểm thử nghiệm và mẫu thử nghiệm. Kế hoạch tổ chức thử nghiệm.

Tiến hành thử nghiệm. 145 Kết luận chương 3. 154 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 156 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

159 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 160 vi DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT BGH: Ban Giám hiệu CBGVNV: Cán bộ giáo viên, nhân viên CBQL : Cán bộ quản lý CNH: Công nghiệp hóa GD: Giáo dục GDĐĐ: Giáo dục đạo đức GD – ĐT: Giáo dục – Đào tạo GV: Giáo viên HS: Học sinh HĐH: Hiện đại hóa QLGDĐĐ: Quản lý giáo dục đạo đức QLHĐNGLL: Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp QL: Quản lý QLGD: Quản lý giáo dục TW: Trung ương XH: Xã hội XHCN : Xã hội chủ nghĩa THCS: Trung học cơ sở GĐ: Gia đình NT: Nhà trường LLGD: Lực lượng giáo dục LLXH: Lực lượng xã hội CSVC : Cơ sở vật chất PHHS: Phụ huynh học sinh vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Chất lượng giáo dục THCS Hà Nội năm học 2014-2015 .2: Những chuẩn mực đạo đức cần thiết cho học sinh trường THCS .3: Sự khác biệt về những chuẩn mực đạo đức cần thiết của học sinh trường trung học cơ sở .4: Tỷ lệ ý kiến đánh giá về nhận thức các phẩm chất đạo đức của học sinh trường trung học cơ sở .5: Tỉ lệ ý kiến đánh giá về các quan niệm đạo đức của học sinh trường trung học cơ sở .6: Tỷ lệ đánh giá của học sinh đối với các quan niệm đạo đức.7: Tỷ lệ ý kiến đánh giá về hành vi đạo đức của học sinh trường trung học cơ sở.8: Tỷ lệ ý kiến đánh giá về mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở .9: Tỷ lệ ý kiến đánh giá về việc thực hiện các nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở .10: Tỷ lệ ý kiến đánh giá về việc sử dụng các hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở .11: Tỷ lệ ý kiến đánh giá về việc sử dụng các giải pháp GDĐĐ cho học sinh trường trung học cơ sở .12: Tỷ lệ ý kiến đánh giá về việc xây dựng kế hoạch QLGDĐĐ cho học sinh trường trung học cơ sở .13: Sự khác biệt trong việc sử dụng các hình thức triển khai giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở. Tỷ lệ ý kiến đánh giá về việc triển khai kế hoạch quản lý GDĐĐ cho học sinh trường trung học cơ sở.

Tỷ lệ ý kiến đánh giá thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên tham gia giảng dạy đạo đức cho học sinh. Tỷ lệ ý kiến đánh giá thực trạng quản lý học sinh. Tỷ lệ ý kiến đánh giá thực trạng quản lý cơ sở vật và tài chính phục vụ giáo dục đạo đức cho học sinh. Tỷ lệ ý kiến đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên.

Tỷ lệ ý kiến đánh giá thực trạng quản lý quá trình học tập, rèn luyện đạo đức của học sinh. Tỷ lệ ý kiến đánh giá thực trạng quản lý đổi mới phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh .21: Sự khác biệt về sự đánh giá kết quả rèn luyện đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở .22: Ảnh hưởng của các LLGD đến QLGDĐĐ cho học sinh trường trung học cơ sở.23: Tỷ lệ ý kiến đánh giá về nội dung chỉ đạo phối hợp thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở. Tỷ lệ ý kiến đánh giá thực trạng quản lý học sinh. Tỷ lệ ý kiến đánh giá mức độ tác động của các yếu tố bối cảnh .1: Nhận thức về tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường THCS .2: Kết quả đánh giá trình độ đầu vào của nhóm thử nghiệm về mặt nhận thức đạo đức .3: Kết quả đánh giá trình độ đầu vào của nhóm thử nghiệm về mặt thái độ đối với các biểu hiện đạo đức .4: Kết quả đánh giá trình độ đầu vào của nhóm thử nghiệm về mặt hành vi đạo đức .5: Kết quả thử nghiệm nhận thức về giáo dục đạo đức .6: Kết quả thử nghiệm về thái độ đối với nội dung GDĐĐ.7: Kết quả thử nghiệm việc thực hiện hành vi giáo dục đạo đức .8: Mối liên hệ giữa Nhận thức, Thái độ, Hành vi đạo đức ở các em học sinh trường Trung học cơ sở.

151 ix DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Nhận thức của 5 trường (Bảng hiện thị điểm trung bình) .