Phát Triển Logistics Ngược Trong Chuỗi Cung Ứng Sản Phẩm Nhựa Việt Nam - Luận án Tiến sĩ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC THƢƠNG MẠI TRẦN THỊ THU HƢƠNG PHÁT TRIỂN LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM NHỰA VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh doanh Thƣơng mại Mã số : 62340121 Luận án tiến sĩ kinh tế Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. TS An Thị Thanh Nhàn 2. Lục Thị Thu Hƣờng Hà Nội, Năm 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án là một công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các nội dung nghiên cứu và các kết luận trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.

Tác giả luận án ii MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC BẢNG BIỂU. vi DANH MỤC HÌNH VẼ. vii CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU LUẬN ÁN .1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .2 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ VÀ KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU .2 Khoảng trống nghiên cứu .3 MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU .4 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN.1 Đối tƣợng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .5 QUY TRÌNH VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN.1 Quy trình nghiên cứu của luận án .2 Phƣơng pháp nghiên cứu .6 NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN .7 KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN.

22 CHƢƠNG 2: MỘT SỐ LÝ LUẬN CHỦ YẾU VỀ PHÁT TRIỂN LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM .1 TỔNG QUAN VỀ LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM .1 Khái quát về logistics ngƣợc .2 Khái quát về chuỗi cung ứng sản phẩm .3 Logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm.2 PHÁT TRIỂN LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM .1 Khái niệm phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm .2 Nội dung phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm .3 Các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm .1 Kinh nghiệm phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm .2 Bài học đối với phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam. 68 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 72 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM NHỰA VIỆT NAM .1 KHÁI QUÁT VỀ CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM NHỰA VÀ HỆ THỐNG THU GOM XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN TẠI VIỆT NAM .1 Tổng quan về ngành nhựa Việt Nam .2 Khái quát về chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .3 Khái quát về hệ thống thu gom và xử lý chất thải rắn tại Việt Nam .2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM NHỰA VIỆT NAM .1 Khảo sát logistics ngƣợc tại một số doanh nghiệp điển hình .2 Thực trạng tổ chức logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng SP nhựa VN .3 Thực trạng các dòng logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .4 Thực trạng các hoạt động logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .3 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH ĐỊNH LƢỢNG CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM NHỰA VIỆT NAM .1 Mô hình và giả thuyết nghiên cứu .2 Kết quả phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa việt nam .3 Kết luận về các yếu tố tác động đến phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .4 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SP NHỰA VIỆT NAM .1 Những thành công và nguyên nhân .2 Những hạn chế và nguyên nhân. 116 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3.

120 CHƢƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM NHỰA VIỆT NAM .1 DỰ BÁO TRIỂN VỌNG NGÀNH NHỰA VÀ TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM NHỰA VIỆT NAM .1 Dự báo triển vọng ngành nhựa Việt Nam .2 Tiềm năng phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .2 QUAN ĐIỂM VÀ NGUYÊN TẮC PHÁT TRIỂN LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM NHỰA VIỆT NAM .1 Quan điểm phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .2 Nguyên tắc phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .3 CÁC ĐỀ XUẤT NHẰM PHÁT TRIỂN LOGISTICS NGƢỢC TRONG CHUỖI CUNG ỨNG SẢN PHẨM NHỰA VIỆT NAM .1 Đề xuất phát triển tổ chức logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .2 Đề xuất phát triển các dòng logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .3 Đề xuất phát triển các hoạt động logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .4 Các giải pháp và kiến nghị hỗ trợ phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam. 143 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 149 KẾT LUẬN CHUNG. 150 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ TRONG THỜI GIAN CỦA LUẬN ÁN.

152 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 161 v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 1. Danh mục từ viết tắt tiếng Việt TT Từ viết tắt Nghĩa tiếng việt 1. CCƢ Chuỗi cung ứng 2.

DN Doanh nghiệp 3. DNBL Doanh nghiệp bán lẻ 4. KHCN Khoa học công nghệ 5. NBL Nhà bán lẻ 6.

NCC Nhà cung cấp 7. NPP Nhà phân phối 8. NSX Nhà sản xuất 9. SP Sản phẩm 10.

SXKD Sản xuất kinh doanh 11. TNHH Trách nhiệm hữu hạn 12. VN Việt Nam 2. Danh mục từ viết tắt tiếng Anh TT Từ viết tắt Viết đầy đủ tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt 1.

ASEAN Association of South East Asia Nations Hiệp hội các QG Đông Nam Á 2. CRM Customer relationship managment Quản trị quan hệ khách hàng 3. EDI Electronic Data interchange Trao đổi dữ liệu điện tử 4. EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá 5.

EU European Union Liên minh châu âu 6. FTA Free Trade Agreement Hiệp định thƣơng mại tự do 7. HPC Hanoi Plastics Company Công ty Nhựa Hà Nội 8. RL Reverse logistics Logistics ngƣợc 9.

SIG Observed significance level Mức ý nghĩa quan sát 10. VIF Variance inflation factor Hệ số phóng đại phƣơng sai 11. VPA Vietnam Plastics Associate Hiệp hội Nhựa Việt Nam 12. WTO World Trade Organazation Tổ chức thƣơng mại thế giới vi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1.1: Mô tả mẫu điều tra là các doanh nghiệp SXKD sản phẩm nhựa.2: Mô tả mẫu điều tra là các cơ sở tái chế nhựa .1: Trách nhiệm của thành viên chuỗi cung ứng đối với logistics ngƣợc .2: Sự khác biệt giữa logistics ngƣợc và xuôi .3: So sánh chi phí logistics ngƣợc và logistics xuôi .4: Đặc điểm cơ bản của các dòng logistics ngƣợc.5: Các cấp độ phát triển logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm .1: Năng lực của một số doanh nghiệp cung cấp nguyên liệu nhựa tại VN .2: Thống kê và dự báo về chất thải rắn đô thị tại Việt Nam .3: Tỷ trọng một số thành phần trong chất thải rắn tại 3 thành phố lớn .4: Một số làng nghề tái chế phế liệu tiêu biểu tại Việt Nam .5: Cách thức tổ chức logistics ngƣợc tại các DN nhựa VN .6: Thời gian tổ chức logistics ngƣợc tại doanh nghiệp.7: Độ quan trọng của các lý do khiến DN phải tổ chức logistics ngƣợc .8: Đánh giá năng lực tự tổ chức logistics ngƣợc của các DN nhựa VN .10: Mức độ phổ biến của dòng logistics ngƣợc đƣợc triển khai .11: Tóm lƣợc các yếu tố ảnh hƣởng đến kết quả logistics ngƣợc .12: Kết quả kiểm định độ tin cậy và phân tích khám phá nhân tố .13: Kết quả phân tích khám phá nhân tố các biến độc lập .14: Ma trận tƣơng quan giữa các biến .15: Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình.16: Kết quả phân tích hồi quy.1: Vai trò của các thành viên trong mạng lƣới logistics ngƣợc.

135 vii DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1.1: Quy trình nghiên cứu của luận án .2: Quy trình thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp .3: Quy trình thu thập và phân tích dữ liệu sơ cấp .4: Kết quả gửi phiếu khảo sát tới 2 mẫu nghiên cứu .1: So sánh giữa logistics ngƣợc và logistics xanh .2: So sánh giữa logistics ngƣợc và quản lý chất thải .3: Cấu trúc dòng trong chuỗi cung ứng sản phẩm .4: Cấu trúc thành viên trong chuỗi cung ứng sản phẩm .5: Vị trí của logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm .6: Sơ đồ chuỗi cung ứng vòng kín .7 Yếu tố ảnh hƣởng đến cách thức tổ chức logistics ngƣợc tại DN.8: Mô hình tổ chức kênh thu hồi trong chuỗi cung ứng sản phẩm .9: Tổ chức logistics ngƣợc tập trung .10: Tổ chức logistics ngƣợc phân cấp .11: Các dòng logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm .12: Các hoạt động logistics ngƣợc cơ bản .13: Các biện pháp xử lý trong dòng logistics ngƣợc .14: Các cấp độ phát triển logistics ngƣợc .15: Logistics ngƣợc trong ngành nhựa châu Âu .16: Hệ thống logistics ngƣợc chính thức cho chất thải điện, điện tử tại thị trƣờng Nhật Bản .17: Hệ thống logistics ngƣợc cho chất thải điện tử tại Hàn Quốc .18: Hệ thống logistics ngƣợc cho chất thải điện tử tại Đài Loan .1: Cơ cấu DN ngành nhựa Việt Nam theo khu vực địa lý và theo sản phẩm .2: Sản lƣợng sản xuất nhựa của Việt Nam giai đoạn 2001-2016.3: Tình hình tiêu thụ nhựa của Việt Nam giai đoạn 2010 -2015 .4: Sơ đồ chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .5: Nhập khẩu nguyên liệu nhựa của Việt Nam giai đoạn 2010-2016 .6: Cơ cấu nguyên liệu nhựa nhập khẩu của Việt Nam 2010 - 2015 .7: Cơ cấu thị trƣờng nhập khẩu nguyên liệu nhựa của VN 2010-2015 .8: Cơ cấu thị trƣờng xuất khẩu nhựa của Việt Nam 2010-2015 .9: Hệ thống quản lý nhà nƣớc về chất thải rắn tại Việt Nam .10: Hệ thống thu gom và xử lý chất thải rắn chính thức tại Việt Nam .11: Hệ thống thu gom và xử lý chất thải rắn phi chính thực tại Việt Nam .12: Quy trình logistics ngƣợc cho sản phẩm không phù hợp tại HPC .13: Quy trình thu mua & tái chế phế liệu nhựa tại Công ty TNHH Tấn Tài .14: Mô hình tổ chức quản lý logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng sản phẩm nhựa Việt Nam .15: Mạng lƣới logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng SP nhựa Việt Nam .16: Mức độ cộng tác giữa các thành viên trong CCƢ sản phẩm nhựa Việt Nam về logistics ngƣợc .17: Thành viên điều hành mạng lƣới logistics ngƣợc .18: Độ quan trọng của các căn cứ khi quyết định thuê ngoài RL .19: Tỷ trọng thuê ngoài các dịch vụ logistics ngƣợc .20: Các dòng logistics ngƣợc trong chuỗi cung ứng SP nhựa Việt Nam .21: Sơ đồ hoạt động logistics ngƣợc đối với SP không đáp ứng yêu cầu KH; phế phẩm, phụ phẩm trong CCƢ sản phẩm nhựa VN .22: Tỷ lệ SP thu hồi trên số SP phát sinh của mỗi dòng logistics ngƣợc .23: Loại hình xử lý SP không đáp ứng yêu cầu; phế phẩm, phụ phẩm .