Pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI PHẠM XUÂN THẮNG PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI SỬ DỤNG ĐẤT THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2025 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI PHẠM XUÂN THẮNG PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI SỬ DỤNG ĐẤT THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành : Luật kinh tế Mã số : 9 38 01 07 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Dương Đăng Huệ 2. Trần Quang Huy HÀ NỘI - 2025 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Phạm Xuân Thắng MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA LUẬN ÁN 8 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 8 1. Nhóm công trình nghiên cứu lý luận pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam 8 1. Nhóm công trình nghiên cứu thực trạng quy định và thực tiễn thực hiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam 11 1.

Nhóm công trình nghiên cứu về giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam 16 1. Đánh giá kết quả các công trình nghiên cứu và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu 20 2. Cơ sở lý thuyết của luận án 22 2. Lý thuyết nghiên cứu 22 2.

Câu hỏi nghiên cứu 25 2. Giả thuyết nghiên cứu 25 2. Về hướng tiếp cận của luận án và các phương pháp nghiên cứu 26 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI SỬ DỤNG ĐẤT THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI VIỆT NAM 29 1. Lý luận về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 29 1.

Khái niệm doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 29 1. Khái niệm quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 36 1. Nội dung quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 41 1. Những yếu tố chi phối đến quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 46 1.

Lý luận pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 50 1. Khái niệm, đặc điểm của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 50 1. Cấu trúc nội dung pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 54 1. Tiêu chí đánh giá sự hoàn thiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 60 1.

Pháp luật một số quốc gia trên thế giới về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 65 Chương 2: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI SỬ DỤNG ĐẤT THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI VIỆT NAM 75 2. Thực trạng quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 75 2. Thực trạng quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong quá trình doanh nghiệp sử dụng đất tiến hành các hoạt động đầu tư 75 2. Thực trạng quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài khi doanh nghiệp thực hiện các giao dịch quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất 87 2.

Thực trạng quy định pháp luật về các biện pháp bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 106 2. Đánh giá thực trạng pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam 113 2. Thực tiễn thực hiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 118 2. Kết quả đạt được trong thực hiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 118 2.

Những tồn tại, hạn chế trong thực tiễn thực hiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư 126 Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI SỬ DỤNG ĐẤT THỰC HIỆN DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI VIỆT NAM 145 3. Định hướng hoàn thiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam 145 3. Hoàn thiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư nhằm hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam 145 3. Hoàn thiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư nhằm thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước 147 3.

Hoàn thiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam góp phần nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế và thu hút đầu tư nước ngoài 148 3. Hoàn thiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước trong kỷ nguyên mới 150 3. Giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam 152 3. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam 152 3.

Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam 163 KẾT LUẬN 177 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 180 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 181 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BĐS : Bất động sản DAĐT : Dự án đầu tư ĐTNN : Đầu tư nước ngoài LĐĐ : Luật Đất đai NCS : Nghiên cứu sinh QSDĐ : Quyền sử dụng đất SDĐ : Sử dụng đất TCĐĐ : Tranh chấp đất đai TTTM : Trọng tài thương mại UBND : Ủy ban nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng Trang bảng 2.1 Số tiền thu từ đất đai trong thời gian từ 2013-2020 122 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (ĐTNN) chính thức trở thành chủ thể kinh doanh ở Việt Nam kể từ sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng đường lối Đổi Mới (1986). Trải qua gần 40 năm, loại hình doanh nghiệp có vốn ĐTNN đã không ngừng phát triển mạnh mẽ và có nhiều đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Hiện nay, với số lượng hơn 23.000 doanh nghiệp, doanh nghiệp có vốn ĐTNN đã hiện diện ở hầu hết các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, trở thành động lực quan trọng trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Tính lũy kế đến hết năm 2024, cả nước có 42.002 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký gần 502,8 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế của các dự án đầu tư (DAĐT) trực tiếp nước ngoài ước đạt gần 322,5 tỷ USD, bằng 64,1% tổng vốn đầu tư đăng ký còn hiệu lực. Các nhà ĐTNN đã đầu tư vào 19/21 ngành trong hệ thống phân ngành kinh tế quốc dân. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng cao nhất với hơn 308,76 tỷ USD (chiếm 61,4% tổng vốn đầu tư).

Tiếp theo là các ngành kinh doanh bất động sản (BĐS) với gần 73,18 tỷ USD (chiếm 14,6% tổng vốn đầu tư); sản xuất, phân phối điện với gần 41,93 tỷ USD (chiếm 8,3% tổng vốn đầu tư)1. Dự án đầu tư do doanh nghiệp có vốn ĐTNN thực hiện ở Việt Nam chủ yếu là những dự án có sử dụng đất (SDĐ). Do vậy, vấn đề pháp lý đầu tiên mà nhà ĐTNN quan tâm đó là những quy định về các hình thức tiếp cận đất đai cũng như quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp trong quá trình SDĐ thực hiện DAĐT. Bởi lẽ nguồn lực đất đai không chỉ thuần túy là địa điểm triển khai DAĐT mà còn là tài sản có giá trị lớn đối với quá trình thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh của doanh nghiệp.

Những rủi ro trong SDĐ có thể là yếu tố mang tính chất quyết định đến việc lựa chọn triển khai DAĐT của doanh nghiệp có vốn ĐTNN tại Việt Nam.