Luận án Tiến sĩ: Phân phối thu nhập trong Doanh nghiệp FDI tại Hà Nội - Dương Ngọc Thanh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------------------------------- DƯƠNG NGỌC THANH PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ HÀ NỘI - 2012 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------------------------------- DƯƠNG NGỌC THANH PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI Chuyên ngành: Kinh tế chính trị Mã số: 62 31 01 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS PHẠM VĂN DŨNG HÀ NỘI - 2012 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu, điều tra nêu trong luận án là trung thực. Kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong các công trình khác.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Dương Ngọc Thanh 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin bầy tỏ lòng biết ơn chân thành PGS.TS Phạm Văn Dũng đã hướng dẫn và chỉ bảo tận tình cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận án này. Tôi bầy tỏ lòng cảm ơn tới Khoa Kinh tế chính trị, Trường Đại học Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, các thầy cô giáo trong và ngoài khoa đã quan tâm, tham gia đóng góp ý kiến và hỗ trợ tôi trong quá trình nghiên cứu, giúp tôi có cơ sở kiến thức và phương pháp nghiên cứu để hoàn thiện luận án. Tôi chân thành cảm ơn các cơ quan: Liên đoàn Lao động Thành phố Hà Nội, Cục thống kê Hà Nội, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Thành phố Hà Nội và các cơ quan hữu quan khác đã hỗ trợ, cung cấp tài liệu, tạo điều kiện cho tôi có cơ sở số liệu để nghiên cứu, hoàn thành luận án. Cuối cùng, tôi chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã cổ vũ, động viên tôi trong suốt quá trình nghiên cứu hoàn thiện luận án này.

4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC TRANG LỜI CAM ĐOAN. 5 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT. 8 DANH MỤC CÁC BẢNG. 9 DANH MỤC CÁC HÌNH, HỘP.

11 CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG. Khái luận về lợi ích kinh tế. Phân phối thu nhập trong nền kinh tế thị trường.

Lược thuật các lý thuyết phân phối trong nền kinh tế thị trường. PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI. Đặc điểm của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ảnh hưởng đến quan hệ phân phối thu nhập. Thể chế phân phối thu nhập trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Công bằng xã hội trong phân phối thu nhập trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI Ở BẮC KINH (TRUNG QUỐC) VÀ BÀI HỌC CHO HÀ NỘI. Đột phá về lý luận phân phối thu nhập ở Trung Quốc. Phân phối thu nhập trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Bắc Kinh 75 1.

Các bài học rút ra. 83 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. 86 CHƯƠNG 2: PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI. 87 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

THỂ CHẾ PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI. Môi trường pháp luật. Các chủ thể chính trong phân phối thu nhập. Cơ chế phân phối thu nhập.

Các thị trường cơ bản tác động đến phân phối thu nhập. CÔNG BẰNG XÃ HỘI TRONG PHÂN PHỐI THU NHẬP CỦA DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI. Tỷ lệ phân chia tổng lợi nhuận. Mức độ tương xứng giữa tiền lương, thu nhập và đóng góp của người lao động.

Công bằng giữa những người lao động. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ PHÂN PHỐI THU NHẬP CỦA DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI. Những đóng góp chính của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cho Hà Nội. Những vấn đề đặt ra trong phân phối thu nhập ở các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Hà Nội.

Nguyên nhân của những bất cập. 153 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 155 CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI. BỐI CẢNH MỚI TÁC ĐỘNG ĐẾN THỂ CHẾ PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI.

Bối cảnh quốc tế. Bối cảnh trong nước. Bối cảnh Thủ đô Hà Nội. QUAN ĐIỂM VỀ THỰC HIỆN CÔNG BẰNG TRONG PHÂN PHỐI THU NHẬP Ở CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI.

Phân phối thu nhập phải lấy hài hoà các lợi ích làm mục tiêu. Thể chế phân phối thu nhập là phương tiện đảm bảo hài hoà các lợi ích. Đảm bảo sự tương hợp giữa Nhà nước và thị trường trong phân phối thu nhập ở các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. 174 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THỂ CHẾ PHÂN PHỐI TRONG CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI HÀ NỘI. Hoàn thiện khung pháp luật. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường. Nâng cao năng lực của các chủ thể tham gia phân phối thu nhập ở doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Hoàn thiện các cơ chế thực thi phân phối thu nhập trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. 203 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 210 KẾT LUẬN CHUNG. 211 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

214 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 221 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm y tế CNXH Chủ nghĩa xã hội CNTB Chủ nghĩa tư bản CNCS Chủ nghĩa cộng sản DN Doanh nghiệp ĐTNN Đầu tư nước ngoài ĐCS Đảng cộng sản GNP Tổng sản phẩm quốc dân GDP Tổng sản phẩm trong nước HĐLĐ Hợp đồng lao động NSNN Ngân sách nhà nước LLSX Lực lượng sản xuất KH&CN Khoa học và công nghệ KCN, KCX Khu công nghiệp, Khu chế xuất KTTT Kinh tế thị trường QHLĐ Quan hệ lao động QHSX Quan hệ sản xuất FDI (Foreign direct investment) Đầu tư trực tiếp nước ngoài SX-KD Sản xuất - kinh doanh TƯLĐTT Thỏa ước lao động tập thể UBND Ủy ban nhân dân WTO Tổ chức thương mại thế giới 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.1 Mức lương tối thiểu vùng I áp dụng cho doanh nghiệp có vốn 90 đầu tư nước ngoài tại Hà Nội giai đoạn 2007-2011 Bảng 2.2 Số cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn thành phố Hà Nội 102 Bảng 2.3 Số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phân chia 104 theo quy mô lao động đến 31/12 hàng năm Bảng 2.4 Số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phân chia theo quy 105 mô vốn có tính đến 31/ 12 hàng năm Bảng 2.5 Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu thuần hàng năm chia theo khu 108 vực kinh tế Bảng 2.6 Thu nhập bình quân tháng của 1 lao động trong doanh nghiệp có 110 vốn đầu tư nước ngoài hàng năm chia theo ngành kinh tế Bảng 2.7 Thu nhập bình quân tháng theo loại lao động trong doanh 111 nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài năm 2010 Bảng 2.8 Số doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội hàng năm chia theo khu 115 vực kinh tế Bảng 2.9 Một số chỉ tiêu của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 121 Bảng 2.10 Tình hình các cuộc đình công trên địa bàn Hà Nội 123 Bảng 2.11 Các chỉ tiêu cơ bản của công ty Thysen Krupp 137 Bảng 2.12 Mức chi tiêu hàng tháng của người lao động theo tiền lương 138 Bảng 2.13 Chi tiêu trung bình hàng tháng của người lao động 138 Bảng 2.14 Tiền tiết kiệm trung bình hàng tháng của người lao động 139 Bảng 2.15 Có tiền đi xem phim, ca nhạc không? 140 Bảng 2.16 Tiền lương - thu nhập tháng của người lao động Việt Nam 144 trong các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội năm 2010 Bảng 2.17 Quan hệ tiền lương thực tế trong các loại hình doanh nghiệp 146 Bảng 2.18 Chênh lệch thu nhập bình quân của lao động trong doanh 147 nghiệp theo loại hình doanh nghiệp 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH, HỘP Trang Hình 1.1 Thể chế phân phối thu nhập trong doanh nghiệp có vốn 64 đầu tư nước ngoài Hình 2.1 Nộp ngân sách nhà nước của các doanh nghiệp hàng năm 97 Hình 2.2 Doanh thu thuần các doanh nghiệp hàng năm 106 Hình 2.3 Tỷ lệ lợi nhuận các khu vực kinh tế năm 2010 107 Hình 2.4 Thu nhập bình quân tháng của một lao động 109 Hộp 2.1 Qui định lương tối thiểu 92 Hộp 2.2 Công tác thanh, kiểm tra chống thất thu ngân sách 98 Hộp 2.3 Chuyển giá của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 100 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Phân phối thu nhập trong doanh nghiệp ở nước ta, đặc biệt trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là vấn đề phức tạp, có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống kinh tế - xã hội. Trong giai đoạn từ năm 2000 đến nay, phân phối thu nhập trong loại hình doanh nghiệp này đã được cải thiện đáng kể song còn tồn tại nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.

Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi, nền kinh tế có những đặc điểm riêng nên trong phân phối thu nhập cũng không ít đặc thù. Phân phối thu nhập trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn liên quan đến vấn đề hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam với nhiều nước, nhiều doanh nghiệp; liên quan đến vấn đề pháp luật, kinh tế, văn hóa. Do vậy, phải có những lý thuyết phù hợp giúp các nhà hoạch định chính sách giải quyết thỏa đáng những vấn đề này trong bối cảnh khuyến khích đầu tư nước ngoài, hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển kinh tế trong nước.