Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục phát triển phẩm chất nghề cho sinh viên t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ---------    --------- NGUYỄN THÁI BÌNH PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NGHỀ CHO SINH VIÊN TRONG ĐÀO TẠO NGHỀ ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI – 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ---------    --------- NGUYỄN THÁI BÌNH PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NGHỀ CHO SINH VIÊN TRONG ĐÀO TẠO NGHỀ ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP Chuyên ngành: LL&PPDH bộ môn Kỹ thuật công nghiệp Mã số : 9.11 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1.TS NGUYỄN TRỌNG KHANH 2. TS NGUYỄN TRẦN NGHĨA HÀ NỘI – 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực, chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với lời cam đoan trên.

Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả Nguyễn Thái Bình ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Phòng Sau đại học, Khoa Sư phạm kỹ thuật, Tập thể Tổ bộ môn Lý luận và Phương pháp dạy học đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận án này. Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới PGS. Nguyễn Trọng Khanh, TS. Nguyễn Trần Nghĩa là những người Thầy đã trực tiếp hướng dẫn tôi nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Tôi xin trân trọng cảm ơn sự động viên và tạo điều kiện của Ban Giám hiệu nhà trường, các đồng nghiệp tại khoa Điện tử, Trường Cao đẳng nghề Thành Phố Hồ Chí Minh đã giúp tôi vừa hoàn thành luận án vừa đảm nhiệm được các nhiệm vụ công việc tại cơ quan. Trân trọng cảm ơn các chuyên gia, các nhà khoa học, đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã hỗ trợ quá trình thực nghiệm sư phạm và đóng góp ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận án. Tôi vô cùng biết ơn gia đình của mình và những người bạn thân thiết đã luôn cổ vũ tinh thần giúp tôi vượt qua khó khăn để có thể hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày ….năm 2020 Tác giả Nguyễn Thái Bình iii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.

ix MỞ ĐẦU. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU. KHÁCH THỂ, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU.

GIẢ THUYẾT KHOA HỌC. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN.

CẤU TRÚC LUẬN ÁN. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NGHỀ CHO NGƯỜI HỌC. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NGHỀ CHO NGƯỜI HỌC. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở nước ngoài.

Tổng quan tình hình nghiên cứu ở trong nước. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN. Phẩm chất nghề. Cấu trúc của phẩm chất nghề.

Một số khái niệm liên quan. LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NGHỀ TRONG ĐÀO TẠO NGHỀ. Mối quan hệ giữa phẩm chất nghề với năng lực nghề. Tiến trình dạy học phát triển phẩm chất nghề cho người học.

Một số biện pháp phát triển phẩm chất nghề cho người học. Đánh giá phẩm chất nghề của người học trong đào tạo nghề. THỰC TRẠNG GIÁO DỤC PHẨM CHẤT NGHỀ TRONG ĐÀO TẠO NGHỀ ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ. Mục đích, nội dung, đối tượng, phương pháp và phạm vi khảo sát.

Kết quả khảo sát. 44 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NGHỀ CHO SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG SỐ. MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG SỐ TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG.

Mục tiêu của mô đun. Vị trí và nội dung của mô đun. Đặc điểm và điều kiện thực hiện dạy học mô đun Kỹ thuật xung số. Các tiêu chí về phẩm chất cần phát triển cho sinh viên trong dạy học mô đun Kỹ thuật xung số.

PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT NGHỀ CHO SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG SỐ. Phát triển phẩm chất nghề cho sinh viên trong dạy học bài thực hành. Phát triển phẩm chất nghề cho sinh viên trong dạy học bài tích hợp. Phát triển phẩm chất nghề cho sinh viên trong dạy học tại doanh nghiệp sản xuất.

92 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. KIỂM NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ .MỤC ĐÍCH, PHƯƠNG PHÁP VÀ ĐỐI TƯỢNG KIỂM NGHIỆM. Mục đích kiểm nghiệm. Phương pháp kiểm nghiệm.

Đối tượng kiểm nghiệm. KIỂM NGHIỆM BẰNG PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Nội dung và tiến trình thực nghiệm. Triển khai nội dung thực nghiệm.

Kết quả thực nghiệm. KIỂM NGHIỆM BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHUYÊN GIA. Nội dung và tiến trình thực hiện. Kết quả kiểm nghiệm.

125 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 131 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 133 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 135 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

136 PHỤ LỤC vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ CBQL Cán bộ quản lý CTĐT Chương trình đào tạo ĐC Đối chứng ĐĐNN Đạo đức nghề nghiệp ĐTCN Điện tử công nghiệp GV Giáo viên NLN Năng lực nghề PCN Phẩm chất nghề SV Sinh viên Tp.HCM Thành phố Hồ Chí Minh TN Thực nghiệm vii DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 1. Tiêu chí đánh giá PCN của người học. Thang điểm đánh giá NLN và PCN trong dạy học thực hành “Lắp ráp mạch dao động phi ổn dùng IC NE555” của mô đun Kỹ thuật xung số. Phiếu tự đánh giá học tập dành cho người học.

Phiếu đánh giá hoạt động nhóm dành cho GV. Phiếu đánh giá kết quả học tập mô đun của SV tại doanh nghiệp. Kết quả khảo sát GV và CBQL về giáo dục PCN cho SV. Kết quả khảo sát sinh viên về giáo dục PCN.

Phiếu đánh giá kết quả học tập (NLN và PCN) bài thực hành “Lắp ráp mạch dao động phi ổn dùng IC NE555”. Phiếu đánh giá nội dung thực hiện kiểm tra mạch in thiết kế. Phiếu đánh giá nội dung thực hiện đo kiểm tra thông mạch và kiểm tra các mối hàn linh kiện. Phiếu đánh giá nội dung thực hiện phân tích nguyên lý hoạt động, đo kiểm tra mạch điện để xác định linh kiện bị hỏng.

Phiếu đánh giá NLN và PCN của bài học thực hành “Lắp ráp mạch dao động phi ổn dùng Transistor”. Phiếu tự đánh giá học tập dành cho người học trong bài học tích hợp Lắp ráp mạch dao động đa hài phi ổn dùng transistor. Phiếu đánh giá hoạt động nhóm dành cho GV trong dạy học bài học tích hợp Lắp ráp mạch dao động đa hài phi ổn dùng transistor. Phiếu tự đánh giá học tập của SV tại doanh nghiệp.

Phiếu đánh giá quá trình học tập của SV tại doanh nghiệp. Phiếu đánh giá kết quả học tập mô đun của SV tại doanh nghiệp. Thông tin số lượng SV các lớp thực nghiệm và đối chứng. Thống kê kết quả kiểm tra.

Bảng tần suất fi( số % SV Fi đạt điểm Xi). Bảng tần suất hội tụ biến thiên fa( số % SV Fi đạt điểm≥ Xi) 116 Bảng 3. Cơ sở tính toán phương sai nhóm ĐC. Cơ sở tính toán phương sai nhóm TN.

Thống kê các tham số đặc trưng. Thống kê kết quả kiểm tra. Bảng tần suất fi( số % SV Fi đạt điểm Xi). Bảng tần suất hội tụ biến thiên fa( số % SV Fi đạt điểm≥ Xi) 120 Bảng 3.

Cơ sở tính toán phương sai nhóm ĐC. Cơ sở tính toán phương sai nhóm TN. Thống kê các tham số đặc trưng. Đánh giá mức độ cần thiết của rèn luyện PCN cho người học.

Đánh giá quy trình hình thành và phát triển phẩm chất nghề cho người học trong đào tạo nghề điện tử công nghiệp. Đánh giá các biện pháp đề xuất nhằm phát triển phẩm chất nghề cho người học trong đào tạo nghề điện tử công nghiệp. Đánh giá chất lượng nội dung của các bài thí dụ vận dụng các biện pháp phát triển phẩm chất nghề trong dạy học. Đánh giá chất lượng nội dung của các tình huống giáo dục đã xây dựng trong dạy học mô đun Kỹ thuật xung số.

128 ix DANH MỤC HÌNH Trang Hình 1. Mô hình cấu trúc của phẩm chất nghề. Quy trình xác định các nội dung học tập hình thành PCN cho người học. Quy trình triển khai các nội dung học tập hình thành PCN cho người học.

Quy trình dạy học thực hành theo định hướng phát triển PCN cho người học trong mô đun Kỹ thuật xung số. Sơ đồ nguyên lý mạch dao động đa hài phi ổn dùng IC NE555. Sơ đồ mạch in lắp ráp linh kiện. Mạch lắp ráp hoàn chỉnh.

Quy trình dạy học tích hợp theo định hướng phát triển PCN cho. Đường tần suất của hai lớp ĐC và lớp TN-1. Đường tần suất hội tụ biến thiên của hai lớp ĐC và lớp TN -1. Đường tần suất của hai lớp ĐC và lớp TN-2.

Đường tần suất hội tụ biến thiên của hai lớp ĐC và lớp TN-2. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1. Nhu cầu đổi mới trong giáo dục và đào tạo Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu, rộng với các nước trong khu vực và thế giới với nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2020 đã được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng thông qua đã chỉ rõ một trong 3 khâu đột phá chiến lược là: “Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân…”.

Điều đó đã đặt ra cho giáo dục và đào tạo nước ta nói chung và giáo dục nghề nghiệp nói riêng một nhiệm vụ hết sức nặng nề, đó là đào tạo một nguồn nhân lực có đầy đủ năng lực và phẩm chất để thích ứng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, tham gia phát triển kinh tế, văn hóa xã hội. nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, quốc tế.